Người trở về từ Dòng Sông

Người trở về từ dòng sông

Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ở một vùng quê ven sông Lam thuộc Nghệ An, có một chàng trai trẻ tên là Nguyễn Văn Hòa, sinh năm 1952. Hòa vừa tròn 20 tuổi, đang làm thợ cơ khí tại một hợp tác xã thì nhận giấy gọi lên đường nhập ngũ.

Ngày Hòa lên đường, mẹ anh chỉ dúi vào tay con một chiếc khăn tay màu nâu đã cũ.

“Đi rồi nhớ giữ gìn sức khỏe. Đừng lo cho mẹ. Khi nào đất nước yên bình thì về.”

Hòa cười, cố giấu đôi mắt đỏ hoe:

“Con đi đánh giặc rồi con sẽ về, mẹ nhé!”

Anh đâu biết rằng lời hứa giản dị ấy sẽ trở thành điều mẹ anh chờ đợi suốt nhiều năm.

Sau những tháng ngày huấn luyện, Hòa được biên chế vào một đơn vị công binh làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc của anh không trực tiếp cầm súng xung phong ở tuyến đầu, nhưng lại đối mặt với bom đạn mỗi ngày: phá bom, sửa đường, dựng cầu, bảo đảm cho những đoàn xe chở bộ đội và vũ khí vượt qua những cung đường hiểm trở.

Một đêm cuối năm 1972, đơn vị nhận nhiệm vụ khẩn cấp khôi phục một đoạn đường vừa bị bom đánh phá. Hàng chục hố bom nối tiếp nhau, đất đá ngổn ngang. Trời tối đen, tiếng máy bay địch vẫn vọng lại từ xa.

Hòa cùng đồng đội lao xuống mặt đường.

“Anh em tranh thủ làm nhanh! Đoàn xe sắp qua rồi!”

Mọi người vừa san đất, vừa lấp hố. Bỗng một tiếng nổ xé toạc màn đêm. Hòa bị hất văng xuống một bên đường. Khi tỉnh lại, anh thấy người đồng đội bên cạnh bị thương nặng.

Không một chút do dự, Hòa bò đến kéo bạn ra khỏi khu vực nguy hiểm.

“Cố lên! Tôi đưa cậu về!”

Trong ánh sáng chớp nhoáng của pháo sáng, Hòa nhìn thấy một quả bom chưa phát nổ nằm ngay sát vị trí con đường.

Anh hiểu rằng nếu quả bom phát nổ, đoàn xe phía sau có thể gặp nguy hiểm.

Hòa báo cáo với chỉ huy rồi cùng tổ công binh tiếp cận quả bom. Sau nhiều phút căng thẳng, quả bom được xử lý an toàn.

Đêm ấy, tuyến đường được thông xe.

Không ai trong đơn vị biết rằng Hòa đã bị thương ở chân. Anh chỉ lặng lẽ dùng mảnh vải xé từ chiếc áo cũ để buộc vết thương rồi tiếp tục công việc.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc.

Nguyễn Văn Hòa trở về quê năm 1975. Mẹ anh đã già đi rất nhiều. Ngày nhìn thấy con đứng trước cửa, bà không nói được gì, chỉ ôm chầm lấy anh.

Chiếc khăn tay màu nâu năm nào vẫn được mẹ giữ trong chiếc hộp nhỏ.

“Con còn nhớ cái này không?”

Hòa nhìn chiếc khăn, mỉm cười:

“Con nhớ. Mẹ bảo con giữ gìn sức khỏe để còn trở về.”

Mẹ anh lắc đầu:

“Không. Mẹ giữ nó để chờ ngày con về.”

Hòa quay mặt đi, lặng lẽ lau nước mắt.

Sau chiến tranh, anh không kể nhiều về những năm tháng mình đã trải qua. Anh trở thành một người thợ cơ khí bình dị, rồi tham gia công tác tại địa phương. Mỗi khi có lớp thanh niên đến thăm, anh thường chỉ nói:

“Ngày ấy chúng tôi đi vì đất nước cần. Chúng tôi không nghĩ mình làm điều gì lớn lao cả.”

Nhưng những người từng sống cùng anh hiểu rằng, chính những con người bình dị như Nguyễn Văn Hòa đã góp phần làm nên những năm tháng không thể nào quên của dân tộc.

Năm 2022, trong một buổi gặp mặt cựu chiến binh nhân dịp kỷ niệm ngày Thương binh – Liệt sĩ, Hòa được mời kể lại câu chuyện về những năm tháng chiến đấu.

Một em học sinh hỏi:

“Chú ơi, lúc đó chú có sợ không?”

Hòa im lặng vài giây rồi trả lời:

“Có chứ cháu. Người lính cũng là con người, cũng biết sợ. Nhưng khi bên cạnh mình là đồng đội, phía sau mình là quê hương, thì mình biết mình phải bước tiếp.”

Câu nói ấy khiến cả hội trường lặng đi.

Nguyễn Văn Hòa đã sống một cuộc đời bình dị sau chiến tranh. Nhưng câu chuyện của ông nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng: hòa bình không tự nhiên mà có. Đằng sau những ngày tháng bình yên là tuổi trẻ, là mồ hôi, máu và cả những lời hứa chưa kịp thực hiện của biết bao người lính.

Có những người đã trở về.

Có những người mãi mãi nằm lại.

Và cũng có những người trở về nhưng mang theo cả một phần tuổi trẻ gửi lại nơi chiến trường.

Để hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập, được ước mơ và được tự do viết tiếp tương lai của mình.

“Thời hoa lửa” không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Đó là ngọn lửa được trao lại cho thế hệ hôm nay – ngọn lửa của lòng yêu nước, của trách nhiệm và của khát vọng cống hiến.