Người trở về từ những ngày lửa đạn ở Ba Chúc
Tháng 4/1978, chiến tranh biên giới Tây Nam tràn vào Ba Chúc. Lê Văn Phước cùng người dân phải tìm nơi tránh bom đạn giữa những ngày quê hương chìm trong khói lửa. Ông sống sót, nhưng chứng kiến quê hương và nhiều người thân, đồng bào chịu những mất mát nặng nề. Sau chiến tranh, ông ở lại Ba Chúc, chứng kiến vùng đất từng hoang tàn từng bước hồi sinh và trở thành một trong những người kể lại ký ức về những ngày tháng đau thương ấy cho thế hệ sau.
Năm 1978, Ba Chúc nằm dưới chân dãy Thất Sơn.
Đối với người dân nơi đây, núi không chỉ là cảnh sắc quê hương. Núi còn là nơi họ gắn bó với cuộc sống, với ruộng đồng, với những câu chuyện truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Lê Văn Phước khi ấy đã 35 tuổi.
Ông từng nghĩ cuộc sống của mình sẽ gắn với mảnh đất này: làm ăn, chăm lo gia đình và sống những ngày bình dị như bao người dân Bảy Núi.
Nhưng rồi chiến tranh đến.
Tiếng súng từ phía biên giới ngày một gần.
Những con đường quen thuộc trở nên vắng vẻ. Người dân bỏ nhà chạy tìm nơi trú ẩn. Người tìm vào chùa, người chạy lên núi, người tìm cách đưa gia đình đến nơi an toàn.
Trong ký ức của ông Phước, những ngày ấy không thể chỉ được kể bằng vài con số.
Bởi mỗi con số là một con người.
Một gia đình.
Một mái nhà.
Một cuộc đời.
Từ ngày 18 đến 30/4/1978, Ba Chúc trải qua những ngày đặc biệt đau thương. 3.157 người dân đã thiệt mạng.
Khi chiến sự kết thúc, những người còn sống trở về.
Nhưng quê hương đã đổi khác.
Những căn nhà bị tàn phá.
Những con đường từng đông người nay vắng lặng.
Nhiều gia đình không còn đủ người để trở về.
Ông Phước vẫn ở lại.
Có lẽ với những người sống sót, trở về quê hương sau chiến tranh không chỉ là trở về một địa điểm.
Đó là trở về với ký ức.
Nhìn một gốc cây có thể nhớ một người.
Đi ngang một con đường có thể nhớ một gia đình.
Đứng trước một ngôi chùa có thể nhớ những ngày người dân từng tìm đến đó để tránh chiến tranh.
Rồi năm tháng trôi qua.
Ba Chúc dần hồi sinh.
Những mái nhà mới mọc lên.
Ruộng đồng lại xanh.
Trẻ em lại chạy trên những con đường mà một thế hệ trước từng chạy tìm nơi tránh đạn.
Ông Lê Văn Phước tiếp tục sống cùng vùng đất ấy và kể lại những câu chuyện mình từng chứng kiến.
Không phải để người ta mãi chìm trong đau thương.
Mà để những người sinh ra trong hòa bình hiểu rằng Ba Chúc hôm nay được xây dựng trên ký ức và sự mất mát của một thế hệ.
Dưới chân Thất Sơn, Núi Tượng vẫn đứng đó.
Những cánh đồng vẫn xanh.
Cuộc sống đã trở lại.
Nhưng mỗi khi câu chuyện về năm 1978 được nhắc đến, những nhân chứng như Lê Văn Phước lại trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.
Ông đã sống sót để kể lại.
Ba Chúc đã đứng dậy để tiếp tục sống.
Và ký ức của một thời hoa lửa vẫn còn nằm lại dưới chân Thất Sơn.
