NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ
NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ
Câu chuyện về Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đức Hiền - Có những người đi qua chiến tranh và mang theo cả một phần ký ức của đất nước.Có những vùng đất mà chỉ cần nhắc đến tên, người ta đã hình dung được sự khốc liệt của một thời. Với Nguyễn Đức Hiền, đó là Thành cổ Quảng Trị – nơi ông từng trực tiếp chiến đấu trong những ngày tháng ác liệt năm 1972.
Nhưng câu chuyện của ông không dừng lại ở Thành cổ - Từ Quảng Trị năm 1972 đến Đà Nẵng những ngày tháng 3 năm 1975, cuộc đời người lính ấy đã đi qua hai dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc.
---
Từ người thanh niên đến người lính chiến trường.
Nguyễn Đức Hiền sinh năm 1942 tại Điện Bàn, Quảng Nam.
Tuổi trẻ của ông gắn liền với những năm đất nước còn chia cắt và chiến tranh diễn ra khốc liệt. Năm 1968, khi đang là Huyện Đội phó Điện Bàn, ông được ra miền Bắc học tập. Sau đó, ông tiếp tục trở lại chiến trường và đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng. Những năm tháng ấy, chiến trường miền Trung là nơi sự sống và cái chết luôn ở rất gần. Người lính phải đối mặt với bom đạn, thiếu thốn và những trận chiến kéo dài. Nhưng bên cạnh những gian khổ ấy còn có một thứ sức mạnh đặc biệt: tình đồng đội và niềm tin rằng cuộc chiến đấu của mình đang hướng tới ngày đất nước thống nhất.
---
Những ngày tháng ở Thành cổ Quảng Trị.
Năm 1972, Nguyễn Đức Hiền có mặt tại chiến trường Quảng Trị. Thành cổ Quảng Trị khi ấy trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những người lính chiến đấu ở đây phải đối mặt với những trận đánh khốc liệt và điều kiện chiến trường vô cùng gian nan. Giữa hoàn cảnh ấy, người lính Nguyễn Đức Hiền vẫn cùng đồng đội bám trụ. Ông từng giữ lại những kỷ vật từ những năm tháng chiến đấu như bi đông, đèn pin, màn tuyn, tấm dù và một chiếc bao đựng gạo sấy. Những vật tưởng như rất bình thường ấy lại trở thành những chứng nhân lặng lẽ của một thời chiến tranh. Sau này, nhiều kỷ vật đã được ông trao tặng cho bảo tàng để lưu giữ cho các thế hệ sau.
Một chiếc bi đông.
Một chiếc đèn pin.
Một chiếc bao đựng gạo.
Những vật nhỏ bé ấy không kể được hết câu chuyện của chiến trường, nhưng chúng nhắc chúng ta rằng những người lính năm xưa cũng từng có một cuộc sống rất giản dị: ăn uống, nghỉ ngơi, viết thư và nhớ về gia đình giữa những ngày tháng khốc liệt.
---
Từ chiến trường đến ngày giải phóng Đà Nẵng
Sau những năm tháng ở Quảng Trị, Nguyễn Đức Hiền tiếp tục chiến đấu. Đến tháng 3 năm 1975, ông trực tiếp tham gia Chiến dịch Huế – Đà Nẵng và có mặt trong những ngày giải phóng Đà Nẵng từ 26 đến 29/3/1975 - Đó là thời điểm lịch sử đang chuyển mình rất nhanh.
Sau những năm dài chiến đấu, ngày toàn thắng đã đến gần. Với Nguyễn Đức Hiền, khoảnh khắc ấy chắc hẳn đặc biệt hơn rất nhiều.
Bởi ông đã đi qua Thành cổ Quảng Trị.
Ông đã chứng kiến những người đồng đội chiến đấu và hy sinh.
Ông đã mang theo những ký ức của chiến trường suốt nhiều năm.
Và cuối cùng, ông được chứng kiến một phần đất nước bước sang những ngày tháng mới.
---
Những kỷ vật không biết nói
Chiến tranh kết thúc, nhưng ký ức thì không kết thúc. Những kỷ vật mà Nguyễn Đức Hiền giữ lại giống như những “mảnh ghép” của quá khứ.
Một chiếc bao đựng gạo sấy đã cũ.
Một chiếc bi đông.
Một chiếc đèn pin.
Một tấm màn tuyn.
Chúng không phải những vật quý giá theo nghĩa vật chất. Nhưng với một người từng sống qua chiến tranh, chúng có thể chứa đựng cả một quãng đời.
Bởi mỗi kỷ vật đều gắn với một con người, một địa điểm và một câu chuyện. Và khi được trao lại cho bảo tàng, những câu chuyện riêng ấy không còn chỉ thuộc về một người.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Chúng trở thành ký ức chung của dân tộc.
---
Người kể chuyện của lịch sử hôm nay
Năm 2018, Nguyễn Đức Hiền được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng điều đặc biệt là ở tuổi đã cao, ông vẫn tiếp tục gặp gỡ thế hệ trẻ và kể lại những câu chuyện mình từng trải qua.
Năm 2026, trong chương trình “Câu chuyện thời hoa lửa”, ông tiếp tục giao lưu với học sinh, kể về những năm tháng chiến trường và những người đồng đội năm xưa.
Có lẽ đây chính là cách lịch sử được truyền lại tự nhiên và chân thực nhất.
Không chỉ là những con số trong sách giáo khoa.
Không chỉ là những mốc thời gian cần ghi nhớ.Mà là câu chuyện của một con người đã thực sự sống trong những năm tháng ấy.
---
Để ký ức không nằm lại phía sau
Thế hệ chúng ta sinh ra khi đất nước đã hòa bình.
Chúng ta không biết cảm giác phải rời gia đình để bước vào chiến trường.
Không biết những người lính năm ấy đã trải qua những ngày tháng như thế nào.
Nhưng chúng ta có thể biết.
Bằng cách lắng nghe.
Bằng cách tìm hiểu.
Bằng cách trân trọng những câu chuyện mà các nhân chứng lịch sử kể lại.
Câu chuyện của Nguyễn Đức Hiền nhắc chúng ta rằng phía sau mỗi chiến thắng là những con người cụ thể. Họ từng là những chàng trai, cô gái có gia đình, có ước mơ và có một tuổi trẻ của riêng mình.
Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã chọn lên đường.
---
Lời nhắn gửi
Có những người trở về sau chiến tranh.
Có những người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Nhưng tất cả họ đều góp phần tạo nên ngày hôm nay.
Nguyễn Đức Hiền là một trong những người đã trở về và mang theo ký ức của cả một thế hệ. Ông không chỉ kể lại câu chuyện của chính mình. Ông kể thay cho những người đồng đội đã không thể trở về.
Và có lẽ, điều đẹp nhất mà thế hệ trẻ có thể làm hôm nay là không để những câu chuyện ấy bị lãng quên. Bởi khi chúng ta còn nhớ, những người đã đi qua thời hoa lửa vẫn còn hiện diện. Không phải trong tiếng súng của chiến trường. Mà trong ký ức của dân tộc.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về những con người đã làm nên hòa bình thì không bao giờ cũ.
