“NGƯỜI TRỜI” TRẦN HANH – NGƯỜI PHI CÔNG VIẾT SỬ TRÊN BẦU TRỜI HÀM RỒNG

“NGƯỜI TRỜI” TRẦN HANH – NGƯỜI PHI CÔNG VIẾT SỬ TRÊN BẦU TRỜI HÀM RỒNG

Nhân vật: Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Hanh
Quê quán: Nam Định
Biệt danh: “Người trời”
Đơn vị: Trung đoàn Không quân 921 – Đoàn Không quân Sao Đỏ
Chiến công tiêu biểu: Trận không chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng, Thanh Hóa, ngày 4/4/1965
Qua đời: 8 giờ 56 phút ngày 5/12/2024

Từ người lính Điện Biên đến người phi công trên bầu trời Tổ quốc

Trước khi trở thành một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam, Trần Hanh từng là người lính bộ binh trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống ở Nam Định, Trần Hanh nhập ngũ khi mới 17 tuổi. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông là Chính trị viên Đại đội 23, Tiểu đoàn 680, Trung đoàn 48.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, một bước ngoặt lớn đến với cuộc đời người lính trẻ. Năm 1956, ông được tuyển chọn đi đào tạo phi công lái máy bay tiêm kích MiG-17 tại Trung Quốc.

Suốt nhiều năm học tập, rèn luyện trên đất bạn, Trần Hanh phải làm quen với một lĩnh vực hoàn toàn mới. Từ người lính dưới mặt đất, ông trở thành người chiến sĩ làm chủ bầu trời.

Khi trở về nước, ông được giao nhiệm vụ Đại đội trưởng Đại đội 1, Trung đoàn Không quân 921 – Đoàn Không quân Sao Đỏ, đơn vị không quân chiến đấu đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 4 tháng 4 năm 1965 – trận đánh đi vào lịch sử

Ngày 4/4/1965 là một trong những dấu mốc đặc biệt của Không quân nhân dân Việt Nam.

Sáng hôm ấy, biên đội gồm bốn phi công Trần Hanh, Lê Minh Huân, Phạm Giấy và Trần Nguyên Năm, do Trần Hanh chỉ huy, nhận lệnh xuất kích từ sân bay Nội Bài.

Mục tiêu là bảo vệ khu vực cầu Hàm Rồng, Thanh Hóa – một vị trí giao thông chiến lược và là mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân Mỹ.

Biên đội MiG-17 bay về hướng Thanh Hóa. Phía trước họ là những tốp máy bay F-105 của Mỹ, được các máy bay khác yểm trợ.

Trong điều kiện lực lượng và phương tiện còn rất hạn chế, những phi công Việt Nam phải đối đầu với một lực lượng không quân hiện đại và đông đảo hơn nhiều lần.

Nhưng họ không lùi bước.

Trần Hanh chỉ huy biên đội tiếp cận đội hình địch. Khi chiếc F-105 đi đầu lọt vào tầm ngắm, ông quyết định công kích.

Hai khẩu pháo 23mm trên chiếc MiG-17 khai hỏa.

Chiếc F-105 trúng đạn, bốc cháy và rơi xuống.

Đó là một khoảnh khắc lịch sử: phi công Trần Hanh đã bắn rơi một máy bay F-105 của không quân Mỹ trong trận chiến trên bầu trời Hàm Rồng. Ngay sau đó, phi công Lê Minh Huân cũng bắn rơi một chiếc F-105 khác.

Chiếc MiG-17 và cuộc hạ cánh sinh tử

Sau khi bắn rơi máy bay địch, Trần Hanh và biên đội lập tức bị máy bay Mỹ bao vây, truy kích.

Ông phải liên tục cơ động để tránh hỏa lực của đối phương.

Nhưng nguy hiểm chưa dừng lại.

Đồng hồ báo nhiên liệu cho thấy máy bay sắp hết dầu. Chiếc MiG-17 không còn đủ nhiên liệu để trở về sân bay.

Sở chỉ huy yêu cầu phi công thoát ly, nhảy dù để bảo toàn tính mạng.

Nhưng Trần Hanh vẫn cố gắng điều khiển máy bay.

Ông hiểu rằng chiếc MiG-17 có thể rơi xuống bất cứ lúc nào. Phía dưới là núi rừng, là những khu dân cư, là đồng bào.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, ông phát hiện một khoảng ruộng tương đối bằng phẳng.

Trần Hanh quyết định không nhảy dù.

Ông cố điều khiển chiếc máy bay đang mất dần độ cao và thực hiện một cú hạ cánh bằng bụng.

Chiếc MiG-17 lao xuống mặt đất.

Sau cú va chạm mạnh, người phi công ngất đi ngay trong buồng lái.

Khi tỉnh lại, ông thấy bà con địa phương đã kéo đến. Người dân đưa ông ra khỏi máy bay, chăm sóc và bảo vệ ông.

Đó là một câu chuyện vừa hào hùng vừa cảm động về người phi công đã chiến đấu trên bầu trời và được nhân dân che chở dưới mặt đất.

Ba người đồng đội mãi mãi nằm lại

Trận chiến ngày hôm ấy không chỉ có chiến thắng.

Ba người đồng đội của Trần Hanh là Lê Minh Huân, Phạm Giấy và Trần Nguyên Năm đã không trở về.

Sau trận đánh, những người phi công năm xưa tiếp tục trở thành những chiến sĩ đặt nền móng cho truyền thống chiến đấu của Không quân nhân dân Việt Nam.

Đối với Trần Hanh, chiến thắng ngày 4/4/1965 vì thế luôn gắn liền với ký ức về đồng đội.

Ông sống sót trở về, nhưng trong ký ức của người phi công ấy, bầu trời Hàm Rồng mãi mãi có bóng hình những người đã cùng ông xuất kích và rồi nằm lại.

Người phi công và những năm tháng sau chiến tranh

Sau những năm tháng chiến đấu, Trần Hanh tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ông từng giữ chức Tư lệnh Quân chủng Không quân, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam và nhiều trọng trách khác.

Từ một người lính nhập ngũ năm 17 tuổi, ông đã trở thành một vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhưng điều khiến đồng chí, đồng đội yêu quý ông không chỉ là những chiến công hay những chức vụ đã đảm nhiệm. Đó còn là sự giản dị, tận tụy, gần gũi và nghĩa tình của một người lính đã đi qua chiến tranh.

Ngày 5/12/2024, Trung tướng, Anh hùng LLVTND Trần Hanh qua đời.

Người phi công từng làm chủ bầu trời năm xưa đã trở về với đồng đội.

Người trời và ký ức không bao giờ mất

“Người trời” Trần Hanh đã sống một cuộc đời gắn với những bước trưởng thành của Không quân nhân dân Việt Nam.

Từ người lính Điện Biên đến phi công MiG-17, từ những ngày đầu xây dựng lực lượng không quân đến những trận không chiến ác liệt, ông đã để lại dấu ấn của một thế hệ quân nhân dám đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ Tổ quốc.

Câu chuyện về chiếc MiG-17 hết nhiên liệu nhưng người phi công vẫn cố điều khiển máy bay xuống một thửa ruộng không chỉ nói về kỹ năng của một phi công.

Đó còn là bản lĩnh, trách nhiệm và lòng dũng cảm.

Trên bầu trời Hàm Rồng năm ấy, Trần Hanh đã cùng đồng đội chứng minh rằng người lính Việt Nam, dù còn thiếu thốn về trang bị và kinh nghiệm, vẫn có thể đứng vững trước một đối thủ mạnh hơn rất nhiều khi có lòng quả cảm, ý chí và quyết tâm bảo vệ Tổ quốc.