Người Trồng Cây Bàng Non Sau Trận Đánh
Tháng 11 năm 1973, sau một trận chiến ác liệt ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, đơn vị của chiến sĩ Lâm Văn Hiếu được lệnh ở lại củng cố trận địa. Những hố bom còn chưa kịp lấp, nhiều gốc cây bị sức nổ quật ngã, cả khu đất chỉ còn mùi khói và đất mới.
Khi công việc gần hoàn tất, Hiếu lặng lẽ đi về phía một cây bàng lớn đã bị bật gốc.
Dưới lớp đất còn sót lại, anh nhìn thấy một cây bàng non chỉ cao chừng ba gang tay.
Bộ rễ vẫn còn nguyên.
Anh cẩn thận đào lên.
Một đồng đội hỏi:
"Cây nhỏ thế này, cứu làm gì?"
Hiếu mỉm cười.
"Nó còn sống."
"Thì mình còn hy vọng."
Trước khi nhập ngũ, Hiếu từng giúp cha chăm sóc vườn cây trong trường học của xã.
Cha anh thường nói:
"Trồng một cái cây là gieo thêm một niềm tin."
Hiếu nhớ mãi câu nói ấy.
Chiều hôm đó, anh chọn một góc đất cao, tránh đường hành quân rồi trồng cây bàng xuống.
Anh lấy bi đông tưới chút nước còn lại.
Không nhiều.
Chỉ vừa đủ làm ướt gốc.
Những ngày sau, mỗi khi đi lấy nước về, anh đều dành một ít cho cây.
Có người trêu:
"Chăm cây còn hơn chăm mình."
Hiếu chỉ cười.
"Nó lớn lên."
"Mai này sẽ che mát cho người khác."
Một tuần sau, cây bàng bắt đầu nhú những chiếc lá xanh đầu tiên.
Cả tiểu đội đều vui.
Mỗi người góp một ít công.
Người lấy cọc tre chống gió.
Người vun thêm đất.
Người rào quanh gốc bằng cành cây khô để tránh bị giẫm phải.
Từ một việc của riêng Hiếu.
Nó trở thành việc của cả đơn vị.
Vài tháng sau, đơn vị nhận lệnh chuyển sang khu vực khác.
Trước khi đi, Hiếu đứng rất lâu dưới gốc bàng nhỏ.
Anh khẽ vuốt những chiếc lá non.
Rồi buộc vào thân cây một mảnh gỗ nhỏ.
Trên đó chỉ khắc bốn chữ:
"Xin đừng chặt cây."
Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về nữ tướng Nguyễn Thị Định, người luôn tin rằng sau mỗi gian khó, nhân dân sẽ lại dựng xây cuộc sống bằng nghị lực và niềm tin.
Ông nói:
"Chiến thắng không chỉ là kết thúc chiến tranh."
"Mà còn là bắt đầu những điều tốt đẹp."
Những lời ấy khiến Hiếu càng tin rằng việc mình làm không hề nhỏ.
Sau ngày đất nước thống nhất, Hiếu trở lại nơi từng đóng quân.
Con đường đất năm xưa đã thành đường bê tông.
Ngôi làng gần đó cũng đông vui hơn.
Điều khiến ông xúc động nhất là cây bàng năm nào.
Nó đã cao lớn.
Tỏa bóng mát khắp một khoảng sân.
Dưới gốc cây, lũ trẻ đang chơi nhảy dây.
Các cụ già ngồi trò chuyện.
Không ai biết người đã trồng cái cây ấy là ai.
Hiếu chỉ lặng lẽ đứng nhìn.
Một cậu bé chạy đến hỏi:
"Bác ơi, bác cũng thích cây bàng này à?"
Ông mỉm cười.
"Ừ."
"Ngày xưa bác từng gặp nó khi còn rất nhỏ."
Cậu bé ngạc nhiên nhìn lên tán lá xanh.
Rồi lại chạy đi chơi cùng bạn.
Hiếu khẽ chạm tay vào thân cây đã sần sùi theo năm tháng.
Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, có những người gieo xuống không chỉ là hạt giống hay cây non.
Họ gieo cả niềm tin vào tương lai.
Để nhiều năm sau, khi tiếng bom đã lùi xa, chính những mầm xanh ấy sẽ lớn lên, che mát một đất nước hòa bình và nhắc các thế hệ sau rằng, sau mọi mất mát, sự sống luôn biết cách hồi sinh.


