Người trung đội trưởng công binh mưu trí, kiên cường trên chiến trường Bạc Liêu – Sóc Trăng

Năm 1959, khi cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam bước vào giai đoạn vô cùng khó khăn, Ngô Quang Nhã đã lựa chọn con đường tham gia cách mạng. Không có điều kiện thuận lợi về vũ khí hay lực lượng, ông bắt đầu từ những công việc âm thầm như in truyền đơn, viết biểu ngữ, vận động thanh niên và cảnh cáo những đối tượng có hành động đàn áp nhân dân.

Bước sang năm 1960, phong trào Đồng khởi lan rộng ở nhiều địa phương Nam Bộ. Tại Châu Thới, Ngô Quang Nhã cùng lực lượng du kích nghiên cứu tình hình đồn địch, tìm cách tổ chức đánh chiếm. Trong trận đánh đồn Châu Thới ngày 3/1/1960, sự mưu trí và phối hợp với cơ sở bên trong đã góp phần giúp du kích địa phương chiếm được đồn, thu nhiều vũ khí.

Tháng 9/1960, lực lượng du kích Châu Thới được điều sang hỗ trợ đánh đồn Năm Tiến ở xã Vĩnh Lợi. Ngô Quang Nhã tiếp tục đề xuất những phương án tác chiến phù hợp với điều kiện lực lượng còn hạn chế. Sau trận đánh, ông bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Những trận đánh liên tiếp giúp lực lượng cách mạng mở rộng địa bàn hoạt động.

Một dấu ấn khác trong quá trình chiến đấu của Ngô Quang Nhã là sáng kiến “dùng kế hỏa công” để đánh địch. Với cách đánh linh hoạt, phù hợp với địa hình và điều kiện thực tế, ông cùng đồng đội đã góp phần tiêu diệt lực lượng đối phương và giải phóng một số địa bàn ở địa phương.

Đến năm 1962, Ngô Quang Nhã được giao phụ trách Trung đội công binh huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng. Trên cương vị người chỉ huy, ông vừa trực tiếp chiến đấu vừa tổ chức huấn luyện, xây dựng lực lượng và nghiên cứu cách đánh phù hợp với từng địa bàn.

Năm 1964, trước khi tham dự Đại hội thi đua cấp tỉnh, Ngô Quang Nhã tổ chức một trận tập kích đoàn xe quân sự địch trên đoạn cầu Phú Giáo. Lực lượng của ông đánh cháy 3 xe và gây tổn thất cho đội hình đối phương. Tuy nhiên, sau đó quân địch nhanh chóng triển khai bao vây với lực lượng đông hơn.

Trong tình thế nguy hiểm, Ngô Quang Nhã bị thương nhưng vẫn lệnh cho đồng đội rút lui. Ông ở lại phía sau để chặn địch, tạo thời gian cho anh em thoát khỏi vòng vây. Khi súng đã hết đạn, ông tiếp tục chiến đấu bằng hai quả lựu đạn. Chờ quân địch đến gần, ông rút chốt, tiêu diệt thêm 3 tên rồi anh dũng hy sinh.

Ông hy sinh năm 1964, khi mới 28 tuổi. Chỉ trong khoảng 6 năm hoạt động cách mạng, Ngô Quang Nhã đã trực tiếp tham gia và chỉ huy hàng chục trận đánh. Những thành tích của ông gắn với phong trào đấu tranh vũ trang ở Châu Thới và vùng Thạnh Trị, góp phần xây dựng lực lượng và mở rộng địa bàn cách mạng.

Ngày 28/4/2000, Chủ tịch nước truy tặng Ngô Quang Nhã danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông được đặt cho một tuyến đường ở Bạc Liêu và một trường trung học cơ sở tại quê hương Châu Thới, trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống đối với các thế hệ sau.

Giá trị truyền thống

Cuộc đời Ngô Quang Nhã là câu chuyện về lòng yêu nước, sự mưu trí trong chiến đấu, tinh thần bám đất, bám dân và ý chí hy sinh vì đồng đội.

Từ một người hoạt động bí mật trong những năm phong trào cách mạng gặp nhiều khó khăn, ông từng bước trở thành người chỉ huy trực tiếp chiến đấu. Đặc biệt, trong giờ phút cuối cùng, ông đã ở lại chặn địch để đồng đội rút lui an toàn.

Ngô Quang Nhã – người chiến sĩ quê Bạc Liêu đã dành trọn tuổi trẻ cho cách mạng, để lại tấm gương sáng về lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần “sống cho đáng sống, chết cho xứng đáng”.