Người Tư lệnh chỉ huy chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”
Thượng tướng Lê Văn Tri là vị Tư lệnh trực tiếp chỉ huy lực lượng Phòng không – Không quân trong Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” tháng 12 năm 1972. Với sự chỉ huy quyết đoán, khoa học và linh hoạt, ông cùng Bộ Tư lệnh Quân chủng đã tổ chức thành công thế trận phòng không nhiều tầng, đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B-52 của Hoa Kỳ, góp phần tạo nên một trong những chiến thắng vang dội nhất trong lịch sử dân tộc.
Lê Văn Tri sinh năm 1921 tại xã Tịnh Long, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Ông tham gia cách mạng từ rất sớm và trải qua nhiều cương vị chỉ huy trong quân đội. Với năng lực tổ chức và chỉ huy xuất sắc, ông được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng Phòng không – Không quân trong giai đoạn chiến tranh chống Mỹ diễn ra ác liệt.
Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, khi Hoa Kỳ liên tục sử dụng không quân đánh phá miền Bắc, ông cùng Bộ Tư lệnh Quân chủng tập trung nghiên cứu chiến thuật của không quân Mỹ, đặc biệt là máy bay ném bom chiến lược B-52. Ông chỉ đạo các đơn vị tăng cường luyện tập đánh B-52, hoàn thiện phương án hiệp đồng giữa radar, tên lửa, pháo phòng không và không quân tiêm kích.
Tháng 12 năm 1972, Hoa Kỳ mở cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc. Trên cương vị Tư lệnh Quân chủng, Lê Văn Tri trực tiếp điều hành các lực lượng phòng không trong suốt 12 ngày đêm chiến đấu.
Dưới sự chỉ huy của ông, các đơn vị tên lửa, pháo phòng không, radar và không quân phối hợp chặt chẽ, phát hiện sớm mục tiêu, khắc phục nhiễu điện tử và tổ chức đánh trả hiệu quả. Thế trận phòng không được duy trì liên tục, khiến nhiều máy bay Mỹ, trong đó có hàng chục chiếc B-52, bị bắn rơi.
Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” đã buộc Hoa Kỳ phải chấm dứt cuộc tập kích chiến lược và trở lại bàn đàm phán tại Paris. Đây là thắng lợi có ý nghĩa quân sự, chính trị và ngoại giao to lớn, góp phần tạo tiền đề cho việc ký kết Hiệp định Paris năm 1973.
Sau chiến tranh, Thượng tướng Lê Văn Tri tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong Quân đội nhân dân Việt Nam, góp phần xây dựng Quân chủng Phòng không – Không quân ngày càng chính quy, hiện đại. Ông đặc biệt quan tâm đến công tác đào tạo cán bộ, phát triển khoa học quân sự và hiện đại hóa lực lượng phòng không.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Ông được đánh giá là một trong những vị tướng có đóng góp quan trọng nhất trong nghệ thuật phòng không hiện đại của Việt Nam.
Ngày nay, tên tuổi Thượng tướng Lê Văn Tri luôn gắn liền với chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và nghệ thuật chỉ huy quân sự Việt Nam, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử có ý nghĩa quốc tế sâu sắc.
