Người Tư lệnh đầu tiên của Quân đoàn 3 và mệnh lệnh: "Không được dừng lại"

Thời gian: Tháng 3–4 năm 1975

Địa điểm: Tây Nguyên – Duyên hải miền Trung – Đông Nam Bộ

Nhân vật: Thiếu tướng Vũ Lăng, Chính ủy Đặng Vũ Hiệp và cán bộ, chiến sĩ Quân đoàn 3

Ngày 26/3/1975, ngay sau thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Quân đoàn 3 (Binh đoàn Tây Nguyên). Thiếu tướng Vũ Lăng được giao làm Tư lệnh đầu tiên, còn Đại tá Đặng Vũ Hiệp giữ cương vị Chính ủy.

Quân đoàn vừa thành lập thì lập tức nhận nhiệm vụ mới: hành quân thần tốc tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Đó là một thử thách rất lớn.

Các đơn vị vừa trải qua nhiều trận đánh liên tục, phương tiện thiếu, đường hành quân dài hàng trăm kilômét, cầu cống nhiều nơi bị phá hỏng.

Theo các tài liệu về Quân đoàn 3, Vũ Lăng đặc biệt quan tâm đến việc giữ nhịp độ hành quân. Ông yêu cầu các đơn vị tranh thủ từng giờ, từng phút nhưng tuyệt đối không để đội hình bị rối loạn. Những xe hỏng phải sửa ngay trên đường; đơn vị phía sau sẵn sàng hỗ trợ đơn vị phía trước.

Ông nhiều lần nhắc cán bộ:

"Nhanh, nhưng không được chủ quan."

Đó không phải là khẩu hiệu.

Đó là yêu cầu thực tế của một người chỉ huy hiểu rằng, nếu đội hình cơ động bị đứt quãng thì sức mạnh của cả quân đoàn sẽ giảm đi rất nhiều.

Nhờ tổ chức chặt chẽ, Quân đoàn 3 đã cơ động kịp thời vào chiến trường Đông Nam Bộ, trở thành một trong những lực lượng chủ công tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Các đồng đội sau này nhớ rằng, trong suốt những ngày hành quân thần tốc ấy, Vũ Lăng luôn yêu cầu cán bộ chỉ huy phải quan tâm đến sức khỏe chiến sĩ. Hành quân nhanh nhưng không bỏ lại thương binh, không để đơn vị nào bị tách khỏi đội hình.

Đó là phong cách chỉ huy đã theo ông từ Hà Nội mùa Đông năm 1946, qua Điện Biên Phủ và đến mùa Xuân năm 1975: quyết đoán trong nhiệm vụ nhưng luôn coi con người là yếu tố quyết định thắng lợi.

Giá trị của câu chuyện

Việc thành lập Quân đoàn 3 và giao Vũ Lăng làm Tư lệnh đầu tiên thể hiện sự tin cậy của Quân ủy Trung ương đối với năng lực chỉ huy của ông sau những thắng lợi ở Tây Nguyên. Đây cũng là bước chuyển từ người chỉ huy trung đoàn, sư đoàn trên chiến trường thành người chỉ huy một quân đoàn chủ lực trong chiến dịch quyết định giải phóng miền Nam.