Người Tư lệnh và mệnh lệnh: "Cứu người trước, cứu xe sau"

Mùa mưa năm 1972, những cơn mưa lớn kéo dài khiến nhiều đoạn đường trên tuyến Trường Sơn bị sạt lở nghiêm trọng. Trong khi đó, không quân Hoa Kỳ vẫn duy trì cường độ đánh phá cao, lợi dụng lúc các đoàn xe phải giảm tốc độ để tập kích. Một đơn vị vận tải trên tuyến bị trúng bom, nhiều xe hư hỏng, một số lái xe và chiến sĩ bị thương mắc kẹt giữa trọng điểm.

Nhận được báo cáo, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên lập tức chỉ đạo lực lượng cứu hộ và quân y cơ động đến hiện trường. Trong cuộc họp ngắn qua hệ thống thông tin dã chiến, ông nhấn mạnh một nguyên tắc mà sau này nhiều cán bộ Trường Sơn còn nhớ mãi: "Cứu người trước, cứu xe sau."

Mệnh lệnh ấy xuất phát từ quan điểm nhất quán của ông: phương tiện có thể sửa chữa hoặc bổ sung, nhưng sinh mạng của người chiến sĩ là vô giá. Theo chỉ đạo của ông, lực lượng quân y nhanh chóng tiếp cận người bị thương, trong khi công binh mở đường để xe cứu thương có thể vượt qua. Chỉ sau khi mọi người được đưa đến nơi an toàn, các tổ kỹ thuật mới tiến hành kéo xe, sửa chữa và thu hồi vật tư.

Nhiều cựu chiến binh kể lại rằng trong điều kiện chiến tranh khốc liệt, việc ưu tiên cứu người đôi khi đồng nghĩa với việc chấp nhận nguy cơ mất thêm phương tiện. Tuy nhiên, Đồng Sỹ Nguyên luôn khẳng định: con người là yếu tố quyết định thắng lợi của tuyến vận tải. Chính vì vậy, ông thường xuyên yêu cầu các đơn vị nâng cao công tác cấp cứu, huấn luyện sơ cứu ban đầu và chuẩn bị đầy đủ thuốc men tại các trọng điểm.

Tư tưởng chỉ huy ấy đã góp phần giảm thiểu thương vong trong nhiều tình huống khẩn cấp và xây dựng niềm tin sâu sắc của cán bộ, chiến sĩ đối với Bộ Tư lệnh Trường Sơn. Đối với họ, vị Tư lệnh không chỉ quan tâm đến những đoàn xe vượt núi mà còn luôn đặt tính mạng của người lính lên trên hết.