Người tướng và bài học từ trận đánh cuối cùng

Thời gian: Tháng 4 năm 1975
Địa điểm: Chiến dịch Hồ Chí Minh

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh là trận quyết chiến chiến lược cuối cùng, quyết định sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Trong đội hình năm cánh quân tiến vào Sài Gòn, Quân đoàn 2 do Thiếu tướng Nguyễn Hữu An làm Tư lệnh đảm nhiệm hướng tiến công quan trọng từ phía Đông, trực tiếp đánh vào khu vực trung tâm thành phố.

Đối với Nguyễn Hữu An, đây là một thử thách lớn của nghệ thuật chỉ huy. Sau hàng chục năm chiến đấu, ông đã trải qua nhiều chiến trường với những hoàn cảnh khác nhau: từ những trận đánh trong kháng chiến chống Pháp, chiến trường Điện Biên Phủ, đến cuộc đối đầu với quân đội Mỹ tại Ia Drang, những trận chiến ác liệt ở Đường 9 – Nam Lào và Thành cổ Quảng Trị. Những kinh nghiệm ấy được ông vận dụng trong trận đánh cuối cùng của cuộc chiến.

Ngay từ khi nhận nhiệm vụ, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 xác định phải tổ chức lực lượng theo hướng tiến công nhanh, mạnh, liên tục, không để đối phương có thời gian tập hợp lại lực lượng. Nguyễn Hữu An đặc biệt chú trọng sự phối hợp giữa các lực lượng: xe tăng làm lực lượng đột kích, bộ binh phát triển tiến công, pháo binh chi viện, công binh bảo đảm đường cơ động.

Trong điều kiện chiến trường rộng lớn, tốc độ tiến quân quyết định thành bại của chiến dịch, người chỉ huy phải xử lý nhiều tình huống phát sinh. Nguyễn Hữu An yêu cầu các đơn vị vừa tiến công vừa bảo đảm giữ vững đội hình, tránh tình trạng quá say sưa truy kích mà mất khả năng phối hợp. Đây là kinh nghiệm được ông đúc kết qua nhiều năm chiến đấu: một đơn vị mạnh không chỉ nhờ tinh thần chiến đấu mà còn nhờ khả năng tổ chức và kỷ luật.

Một trong những điểm nổi bật trong phong cách chỉ huy của Nguyễn Hữu An là luôn nắm chắc thực tế chiến trường. Ông không chỉ dựa vào báo cáo từ sở chỉ huy mà thường xuyên trực tiếp xuống đơn vị, trao đổi với cán bộ cấp dưới để hiểu rõ tình hình. Đối với ông, mỗi quyết định trên bản đồ tác chiến đều liên quan trực tiếp đến sinh mạng của chiến sĩ.

Khi Quân đoàn 2 tiến vào Sài Gòn ngày 30/4/1975, nhiệm vụ được giao đã hoàn thành. Nhưng với Nguyễn Hữu An, thắng lợi ấy không phải là chiến công của riêng một cá nhân hay một đơn vị, mà là kết quả của sự hy sinh, chiến đấu của biết bao thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong suốt nhiều năm.

Sau này, khi nhìn lại cuộc đời quân ngũ, ông luôn nhấn mạnh rằng bài học lớn nhất của người chỉ huy không chỉ là biết đánh thắng một trận, mà còn phải biết xây dựng con người, giữ gìn đoàn kết và đặt nhiệm vụ của Tổ quốc lên trên hết.