Người Vá Đường Sau Trận Bom

Ông Lê Văn Tám từng là chiến sĩ công binh thuộc đơn vị mở đường trên tuyến Trường Sơn năm 1972. Nhiệm vụ của họ là san lấp hố bom, kéo xe sa lầy và đảm bảo tuyến vận tải không bị gián đoạn.

Ông kể rằng có những ngày máy bay địch đánh phá liên tục từ sáng đến tối. Một đoạn đường vừa sửa xong thì chỉ vài giờ sau đã lại biến thành hố sâu đầy bùn đất.

Đêm ấy trời tối đen như mực. Sau một trận ném bom dữ dội, đoạn đèo nơi đơn vị đóng quân bị cắt đứt hoàn toàn. Trong khi đó, đoàn xe chở đạn và thuốc men đang chờ phía sau núi để kịp vào chiến trường trước sáng.

Đại đội trưởng chỉ nói ngắn gọn:

— “Dù thế nào cũng phải thông đường trong đêm.”

Cả đơn vị lập tức lao vào làm việc. Người xúc đất, người khiêng đá, người chặt cây lót đường. Tiếng cuốc xẻng hòa lẫn tiếng động cơ xe nổ chờ phía xa.

Ông Tám cùng một đồng đội tên Nguyễn Hữu Cường nhận nhiệm vụ nguy hiểm nhất: xuống lòng hố bom để đặt thuốc phá những tảng đá lớn chắn ngang đường.

Đất đá còn nóng vì bom vừa nổ. Mùi khói thuốc súng và đất ẩm quện đặc trong không khí. Trong ánh đèn pin bọc vải đỏ để tránh lộ sáng, hai người cặm cụi làm việc giữa nguy cơ bom nổ chậm còn sót lại.

Khoảng gần ba giờ sáng, đoạn đường cuối cùng cũng được san phẳng tạm thời. Những chiếc xe tải nối nhau bò qua con dốc lầy lội trong tiếng reo vui nghẹn ngào của cả đơn vị.

Nhưng khi đoàn xe cuối vừa qua khỏi đèo, một quả bom nổ chậm bất ngờ phát nổ ở mép đường.

Đồng đội chạy tới thì thấy anh Cường đã bị vùi dưới đất đá.

Ông Tám kể rằng nhiều năm sau chiến tranh, ông vẫn nhớ rõ đôi bàn tay đầy bùn đất của người đồng đội năm ấy. Anh chưa từng kể về ước mơ hay dự định riêng, chỉ luôn nói:

— “Miễn xe qua được là mừng rồi.”

Sau ngày hòa bình, ông Tám trở lại con đèo cũ. Con đường đất năm xưa giờ đã trải nhựa phẳng lì, xe cộ qua lại đông đúc. Đứng bên vệ đường, ông lặng im rất lâu rồi thắp một nén nhang dưới chân dốc.

Ông nói rằng mỗi con đường bình yên hôm nay đều được đổi bằng mồ hôi, và đôi khi là cả tuổi trẻ của những người đã nằm lại giữa thời hoa lửa.