Người vá lưới trong mùa sơ tán

Những năm chiến tranh ác liệt, xã Vĩnh Giang nhiều lần phải sơ tán vì pháo kích từ biển. Nhà cửa có thể dựng lại, nhưng với dân chài, mất lưới nghĩa là mất kế sinh nhai.

Ông Trương Văn Năm vốn là thợ đan lưới giỏi nhất làng. Khi bom đạn làm rách nát nhiều mẻ lưới, bà con mang đến cho ông từng cuộn dây sờn, từng tấm lưới thủng lỗ chỗ vì mảnh pháo. Trong căn hầm nhỏ lợp tre, ông ngồi bên ngọn đèn dầu, kiên nhẫn vá từng mắt lưới.

Có những hôm còi báo động vang lên giữa chừng, mọi người vội xuống hầm sâu hơn. Ông Năm ôm theo cuộn lưới, tiếp tục đan dở trong ánh sáng leo lét. “Lưới còn là biển còn nuôi mình,” ông nói giản dị.

Một lần, sau trận pháo kích lớn, nhiều gia đình mất hết dụng cụ đánh bắt. Ông gom những đoạn dây còn dùng được, ghép lại thành tấm lưới mới. Dù không hoàn hảo, nhưng đủ để một con thuyền nhỏ ra khơi kiếm cá nuôi cả nhà.

Biển những năm ấy không chỉ dữ dội vì sóng gió mà còn vì chiến tranh. Thuyền ra khơi phải tranh thủ lúc yên tiếng pháo. Khi nghe tin một thuyền bạn gặp nạn do sóng lớn, ông Năm cùng trai làng chèo thuyền ra ứng cứu, bất chấp hiểm nguy.

Hòa bình lập lại, Vĩnh Giang dần hồi sinh. Những tấm lưới nylon mới thay thế lưới đay cũ kỹ, thuyền máy rẽ sóng mạnh mẽ hơn. Nhưng người làng vẫn nhớ hình ảnh ông Năm bên ngọn đèn dầu, tỉ mỉ vá lưới giữa thời hoa lửa.

Câu chuyện người vá lưới ở Vĩnh Giang nhắc rằng, trong chiến tranh, giữ được nghề, giữ được nhịp sống thường ngày cũng là một cách gìn giữ quê hương. Từng mắt lưới được nối lại không chỉ giữ cá, mà còn giữ niềm tin vào ngày mai bình yên.