Người vẽ bản đồ bằng trí nhớ trên đỉnh Trường Sơn

Trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, việc sở hữu một bản đồ chi tiết về các lối mòn ẩn dưới tán rừng rậm là yếu tố sống còn. Tuy nhiên, các thiết bị chụp ảnh hàng không của ta lúc đó còn thô sơ. Trọng, một chiến sĩ trinh sát 19 tuổi quê Hòa Bình, sở hữu một tài năng thiên bẩm: Trí nhớ nhiếp ảnh (eidetic memory).

Trọng được cử đi cùng các toán tiễu phỉ và trinh sát thực địa. Anh không được mang theo giấy bút vì nếu bị địch bắt, tấm bản đồ sẽ tố cáo toàn bộ lộ trình quân ta. Tất cả những gì Trọng làm là đi, quan sát và ghi nhớ. Anh nhớ từng hốc cây cổ thụ, từng đoạn suối cạn, từng tọa độ đá tai mèo nguy hiểm.

Đêm về, dưới ánh sáng leo lét của một chiếc hộp quẹt diêm trong căn hầm kín, Trọng tỉ mẩn vẽ lại những gì mình đã đi qua lên những tờ giấy pơ-luya mỏng dính. Có những đêm sốt run cầm cập, anh phải nhờ đồng đội giữ chặt tay để nét vẽ không bị lệch.

Nhờ những tấm bản đồ "vẽ bằng trí nhớ" chính xác đến từng mét của Trọng, các tiểu đoàn pháo binh của ta đã luồn sâu, áp sát và dội bão lửa trực diện vào các căn cứ đầu não của địch mà chúng không hề hay biết. Trọng vẫn lặng lẽ đi, vẽ và để lại những con đường chiến thắng ẩn hiện dưới nét bút chì thầm lặng.