Người về muộn đêm 30 tháng Tư
Gần nửa đêm ngày 30/4/1975, có một người đàn ông lặng lẽ, khoan thai bước chân lên chiếc jeep dã chiến, xuôi xa lộ từ Hóc Môn tìm về trung tâm thành phố, khi Sài Gòn đã im tiếng súng, sau 30 năm xa gia đình.
Trước đó, đơn vị của ông đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: đánh và giữ cầy cầu Rạch Chiếc, mở đường cho đại quân tiến vào Sài Gòn, chấm dứt chiến tranh, thống nhất đất nước. Ông là Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang), Chính ủy cánh Bắc Lữ đoàn đặc công – biệt động 316 - Bộ tham mưu Miền (B2), vừa được thành lập cách đó chưa lâu.
“Nhồng ơi!”, tiếng ông Tư Cang gọi vang từ đầu khu cư xá khi về đến Thị Nghè. Không ai biết ông tìm ai. Con gái ông, Trần Thị Giang (SN 1947), được đặt tên là Nhồng (một loài chim biết nói ở miền Nam), trong một lá thư ông nhận được từ năm 1949.
Năm 1954 ông tập kết ra Bắc, đi biền biệt tới 1962 thì về chiến khu Bời Lời (Tây Ninh) được gặp lại con đúng 1h đồng hồ khi con gái đã 15 tuổi. Gần 30 năm sau, khi tiếng súng hoàn toàn chấm dứt, ông Tư Cang mới chính thức được cất tiếng gọi tên cúng cơm của con mình.
Cũng chừng ấy năm, vợ ông, bà Trần Ngọc Ảnh mang tiếng “chửa hoang”, một mình nuôi con khôn lớn. Cả gia đình ông gặp nhau trong đêm muộn 30/4/1975 nhập nhòa ánh sáng lẫn nhòa nước mắt.
Đi qua lò lửa chiến tranh
44 năm sau của đêm 30/4 năm đó, Đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) Nguyễn Văn Tàu đón chúng tôi với nụ cười hiền khô quen thuộc tại căn nhà giản dị nằm khuất nẻo trong một hẻm nhỏ trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (Q. Bình Thạnh). Câu chuyện sôi nổi của một thời tuổi trẻ lại ùa về.
Năm nay đã 91 tuổi, đại tá Tư Cang cũng yếu đi nhiều, nhưng nét hóm hỉnh của chàng trai quê Bà Rịa – Vũng Tàu vẫn còn nguyên vẹn. Không nhắc nhiều đến chiến tranh, ông nói rằng hòa bình đã giành được, ổn định của đất nước là quan trọng nhất.
Trước khi nhận lệnh sang lữ đoàn 316, thời điểm cuối năm 1973, đại tá Tư Cang vốn là Cụm trưởng H.63, chỉ huy lưới bảo vệ điệp viên Phạm Xuân Ẩn, người về sau được công chúng biết đến như một “Điệp viên hoàn hảo”, tên một cuốn sách mà nhà sử học người Mỹ Larry Berman sau này viết về vị thiếu tướng tình báo huyền thoại này.
Ông Tư Cang cũng trực tiếp có mặt trong Mậu Thân 1968, trực tiếp nổ súng để chia lửa cho đồng đội đánh vào dinh tổng thống VNCH. Cũng chính ông là người thâm nhập trở lại thành sau đợt 1, trực tiếp kiểm tra, phân tích và viết những báo cáo tuyệt mật để khẳng định “nếu đủ điều kiện, cần tổ chức đánh tiếp đợt 2” để bẻ gãy hoàn toàn ý chí của người Mỹ về cuộc chiến Việt Nam.
