Người viết “Đường Kách mệnh”

Những năm 1925–1927, tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc dành nhiều tâm huyết cho việc đào tạo những thanh niên Việt Nam yêu nước. Người hiểu rằng muốn cách mạng đi đến thắng lợi thì không thể chỉ dựa vào lòng yêu nước, mà cần có lý luận, tổ chức và một đội ngũ cán bộ có khả năng tập hợp, dẫn dắt quần chúng.

Trong những lớp huấn luyện chính trị, Nguyễn Ái Quốc trực tiếp truyền đạt nhiều nội dung về cách mạng, về chủ nghĩa Mác – Lênin, về vai trò của quần chúng và nhiệm vụ của người cách mạng.

Những bài giảng ấy cần được ghi chép, hệ thống hóa thành một tài liệu để học viên có thể đọc lại và truyền đạt cho những người khác. Từ yêu cầu thực tế đó, Nguyễn Ái Quốc biên soạn tác phẩm “Đường Kách mệnh”.

Cuốn sách được xuất bản năm 1927 tại Quảng Châu, trên cơ sở các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc trong các lớp huấn luyện cán bộ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Ngay từ những trang đầu, tác phẩm đã đặt ra một câu hỏi quan trọng: người cách mạng cần phải có những phẩm chất gì?

Nguyễn Ái Quốc đặc biệt nhấn mạnh tư cách của người cách mạng. Theo Người, người cách mạng phải có lòng yêu nước, có tinh thần hy sinh, biết đặt lợi ích của dân tộc và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Đồng thời, người cách mạng phải không ngừng học tập, rèn luyện và giữ vững kỷ luật.

Nhưng “Đường Kách mệnh” không chỉ nói về đạo đức.

Tác phẩm còn trình bày những vấn đề cơ bản về lý luận cách mạng và kinh nghiệm của các cuộc cách mạng trên thế giới. Nguyễn Ái Quốc giới thiệu, phân tích và rút ra những bài học phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam.

Một nội dung nổi bật là vấn đề tổ chức. Người cho rằng muốn làm cách mạng phải có tổ chức chặt chẽ, phải tập hợp được lực lượng và phải dựa vào quần chúng nhân dân.

Nguyễn Ái Quốc cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến công nhân và nông dân – những lực lượng đông đảo trong xã hội Việt Nam lúc bấy giờ. Người nhấn mạnh sự cần thiết phải đoàn kết các lực lượng yêu nước và xây dựng một phong trào cách mạng rộng lớn.

Điều đáng chú ý là tác phẩm được viết với cách diễn đạt tương đối ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với những người thanh niên đang bước đầu tìm hiểu về cách mạng. Những vấn đề lý luận vốn phức tạp được trình bày thành những bài học cụ thể, giúp người đọc dễ tiếp nhận và vận dụng.

Với Nguyễn Ái Quốc, viết sách cũng là một cách đào tạo cán bộ.

Những học viên tại Quảng Châu có thể sử dụng “Đường Kách mệnh” như một tài liệu học tập. Khi trở về Việt Nam, họ tiếp tục truyền đạt những nội dung đã học cho những người khác. Nhờ đó, tư tưởng cách mạng được truyền bá ngày càng rộng trong phong trào yêu nước và công nhân.

Tác phẩm còn cho thấy tư duy của Nguyễn Ái Quốc về mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn. Người không muốn người cách mạng chỉ học thuộc những lý thuyết xa rời cuộc sống. Kiến thức phải được sử dụng để hiểu thực tế, tổ chức quần chúng và phục vụ mục tiêu giải phóng dân tộc.

Năm 1927, “Đường Kách mệnh” ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt. Việt Nam khi ấy chưa có một chính đảng cộng sản thống nhất, nhưng những tư tưởng mới đang được truyền bá và phong trào công nhân, phong trào yêu nước ngày càng phát triển.

Cuốn sách vì thế trở thành một trong những tài liệu quan trọng góp phần chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.

Nhìn lại hành trình của Nguyễn Ái Quốc, có thể thấy “Đường Kách mệnh” không đơn thuần là một cuốn sách. Đó là kết quả của nhiều năm Người tìm tòi, học hỏi và hoạt động cách mạng ở nhiều quốc gia.

Từ những trải nghiệm trên hành trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã chắt lọc thành những bài học dành cho thế hệ thanh niên Việt Nam.

Nếu những lớp huấn luyện ở Quảng Châu là nơi Nguyễn Ái Quốc trực tiếp truyền đạt tư tưởng cách mạng, thì “Đường Kách mệnh” chính là những bài học được ghi lại để tiếp tục đến với nhiều thế hệ người Việt Nam yêu nước.