Người Viết Nhật Ký

“Người Viết Nhật Ký” là câu chuyện về Quân — một chiến sĩ trẻ mang theo bên mình cuốn sổ nhỏ đã sờn mép suốt những năm tháng chiến đấu nơi chiến trường Trường Sơn. Giữa bom đạn, đói rét và những cuộc hành quân không biết ngày trở lại, anh lặng lẽ viết lại mọi điều mình chứng kiến: tình đồng đội, nỗi nhớ quê nhà, những mất mát của chiến tranh và cả những ước mơ rất đỗi bình dị của tuổi trẻ. Không ai ngờ rằng, cuốn nhật ký ấy sau này trở thành điều duy nhất còn lại của người lính trẻ đã nằm xuống giữa thời hoa lửa.

Mùa khô năm ấy, Trường Sơn đỏ rực trong nắng cháy.

Những con đường đất bazan phủ bụi mù mịt dưới bánh xe vận tải. Ban ngày máy bay địch quần thảo trên bầu trời như những con chim sắt hung dữ. Ban đêm, pháo sáng rơi trắng các triền núi, soi rõ từng thân cây cháy sém và những hố bom loang lổ giữa rừng già.

Giữa chiến trường khốc liệt ấy, tiểu đội bộ binh của Quân vẫn ngày đêm hành quân vượt núi.

Quân mới hai mươi hai tuổi.

Anh quê ở một làng nhỏ ven sông Hồng, từng là sinh viên năm nhất khoa Văn trước khi gác bút nghiên lên đường nhập ngũ.

Khác với nhiều người lính khác, trong ba lô của Quân lúc nào cũng có một cuốn sổ tay nhỏ bọc bằng mảnh vải dù bạc màu.

Mỗi khi dừng chân nghỉ giữa rừng, anh lại lấy cuốn sổ ra viết.

Ban đầu đồng đội thường trêu:

– Bộ sau này định làm nhà văn hả Quân?

Quân cười hiền:

– Không… tôi chỉ sợ mai này mình quên mất những ngày này thôi.

Rồi anh cúi xuống tiếp tục viết.

Anh viết rất nhiều.

Viết về những đêm hành quân dưới mưa rừng lạnh buốt.

Viết về tiếng võng kẽo kẹt giữa đại ngàn.

Viết về người đồng đội sốt rét vẫn cắn răng gùi đạn.

Viết cả về nỗi nhớ nhà mỗi khi nhìn thấy khói bếp bay lên từ một bản làng xa.

Có lần, Hậu — cậu lính trẻ cùng tiểu đội — tò mò hỏi:

– Trong đó anh viết gì nhiều vậy?

Quân nhìn cuốn sổ rồi đáp khẽ:

– Viết để sau này… nếu còn sống trở về, mình nhớ rằng tuổi trẻ đã từng sống như thế nào.

Câu nói ấy khiến mọi người im lặng rất lâu.

Cuộc sống ở chiến trường vô cùng gian khổ.

Tiểu đội của Quân thường xuyên phải bám trụ trong những cánh rừng sâu nhiều tuần liền.

Có những hôm họ hành quân suốt đêm dưới mưa bom.

Có những ngày thiếu gạo, cả tiểu đội phải chia nhau từng nắm cơm vắt nhỏ.

Sốt rét rừng khiến nhiều người run lập cập giữa đêm tối.

Nhưng điều khiến Quân đau lòng nhất không phải đói rét…

Mà là sự hy sinh của đồng đội.

Một buổi chiều cuối mùa mưa, tiểu đội bị phục kích khi đang vượt qua một con suối cạn.

Đạn bắn dữ dội từ hai bên sườn đồi.

Tiếng hô, tiếng súng và tiếng bom nổ vang dội giữa rừng sâu.

Trong trận đánh ấy, Bình — người bạn thân nhất của Quân — đã hy sinh khi lao lên cứu một đồng đội bị thương.

Sau trận chiến, cả tiểu đội lặng lẽ chôn cất Bình bên gốc cây lớn giữa rừng.

Không bia mộ.

Không một lời tiễn đưa dài dòng.

Chỉ có chiếc mũ tai bèo đặt trên nấm đất còn ướt mưa.

Đêm hôm đó, dưới ánh đèn pin yếu ớt trong căn hầm trú ẩn, Quân mở cuốn nhật ký.

Rất lâu anh không viết được gì.

Cho đến khi một giọt nước mắt rơi xuống trang giấy.

Rồi anh bắt đầu viết:

“Hôm nay Bình nằm lại giữa rừng rồi. Cậu ấy mới hai mươi tuổi. Trước lúc hy sinh còn nói khi hòa bình sẽ về cưới vợ…”

Nét chữ run run kéo dài giữa trang giấy nhòe nước.

Từ hôm ấy, Quân viết nhiều hơn.

Anh viết thay cho cả những người đã ngã xuống.

Viết về ước mơ dang dở của họ.

Người muốn trở thành thầy giáo.

Người mơ mở một tiệm sửa xe nhỏ ở quê.

Người chỉ mong chiến tranh kết thúc để được gặp lại mẹ già.

Quân sợ rằng nếu không viết lại, thời gian rồi sẽ cuốn tất cả đi mất.

Mỗi cái tên.

Mỗi gương mặt.

Mỗi tuổi trẻ đã nằm lại giữa đại ngàn.

Một lần hành quân qua bản nhỏ ven núi, tiểu đội được người dân cho nghỉ nhờ một đêm.

Trong căn nhà sàn đơn sơ, Quân gặp một bé gái khoảng mười tuổi đang tập viết chữ bằng than củi trên mảnh gỗ.

Cô bé hỏi anh:

– Bộ đội cũng biết viết văn hả anh?

Quân bật cười:

– Bộ đội cũng là người mà.

Rồi anh ngồi xuống dạy cô bé viết tên mình.

Đêm ấy, trong nhật ký, anh viết:

“Giữa chiến tranh vẫn có những đứa trẻ tập đánh vần dưới ánh lửa. Chỉ cần còn những điều như vậy… mình tin đất nước này nhất định sẽ hòa bình.”

Mùa hè năm sau, chiến sự trở nên ác liệt hơn.

Đơn vị của Quân nhận nhiệm vụ giữ một cao điểm quan trọng gần tuyến vận chuyển.

Địch liên tục mở các đợt tấn công dữ dội.

Bom pháo dội xuống ngày đêm khiến cả cánh rừng rung chuyển.

Đất đá phủ kín chiến hào.

Nhiều người gần như kiệt sức sau nhiều ngày chiến đấu liên tục.

Nhưng Quân vẫn giữ cuốn nhật ký bên mình.

Anh bọc nó trong nhiều lớp nilon để tránh nước mưa.

Hậu từng hỏi:

– Lỡ bom cháy hết thì sao?

Quân nhìn cuốn sổ rồi cười buồn:

– Ít nhất trước khi mất… phải có người nhớ tụi mình đã từng sống ra sao chứ.

Đêm cuối cùng ấy, trời mưa rất lớn.

Địch mở cuộc tấn công bất ngờ vào cao điểm.

Tiếng pháo nổ rung chuyển núi rừng.

Đạn xé gió lao vun vút qua những chiến hào ngập nước.

Tiểu đội của Quân chống trả quyết liệt giữa biển lửa.

Trong lúc chiến đấu, một chiến sĩ liên lạc bị thương nặng giữa khoảng đất trống.

Không ai có thể lao ra vì hỏa lực quá mạnh.

Quân nhìn người đồng đội đang cố bò trong mưa đạn rồi không chút do dự lao khỏi chiến hào.

– Quân! Quay lại!

Tiếng đồng đội hét vang.

Nhưng anh vẫn lao tới.

Anh kéo được người lính vào gần chiến hào thì một tiếng nổ lớn vang lên.

Ánh lửa chói lòa xé toạc màn đêm.

Trận đánh kéo dài đến gần sáng.

Cuối cùng quân ta giữ được cao điểm.

Nhưng Quân không còn trở về nữa.

Đồng đội tìm thấy anh nằm giữa bùn đất và khói súng còn chưa tan.

Trên ngực anh vẫn ôm chặt chiếc ba lô.

Bên trong là cuốn nhật ký đã sờn cũ.

Nhiều trang giấy thấm nước mưa và bùn đất.

Nhưng nét chữ vẫn còn nguyên.

Sau chiến tranh, cuốn nhật ký của Quân được trao lại cho mẹ anh.

Người mẹ già ngồi lặng hàng giờ dưới ánh đèn dầu để đọc từng dòng chữ của con trai.

Bà khóc khi đọc những đoạn con nhắc về quê nhà.

Mỉm cười khi đọc những câu chuyện vui giữa rừng.

Và lặng người khi thấy những trang cuối cùng viết về đồng đội đã hy sinh.

Cuốn nhật ký ấy sau này được lưu giữ trong phòng truyền thống của đơn vị.

Nhiều người đọc đã bật khóc.

Bởi họ hiểu rằng:

Chiến tranh không chỉ được ghi lại bằng bom đạn và chiến thắng…

Mà còn bằng những dòng chữ run run của những người lính trẻ từng sống, từng yêu thương và từng mơ về một ngày hòa bình.

Và “Người Viết Nhật Ký” năm ấy…

Dù đã nằm lại giữa Trường Sơn, nhưng những điều anh viết vẫn còn sống mãi với thời gian.