Người viết thư cho De Castries

Ông Mạc Ninh sinh năm 1920 trong một gia đình tiểu thương ở phố Hàng Lọng, thị xã Hải Dương (nay là phố Tuy An, TP Hải Dương, tỉnh Hải Dương). Năm 1945, cả 3 anh em ông là Mạc Khang, Mạc Ninh và Mạc Cường đều tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở tỉnh Hải Dương. Tới Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là Chính ủy Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.

Mở màn chiến dịch, trận chiến đấu tiêu diệt Him Lam là trận công kiên đầu tiên vào một trong những trung tâm phòng ngự mạnh nhất của địch. Trung đoàn 141 là đơn vị chủ công, khi giao nhiệm vụ cho Trung đoàn, Đại đoàn trưởng Lê Trọng Tấn nói vui là “lĩnh ấn tiên phong”. Sau khi dự họp Đảng ủy Đại đoàn, Mạc Ninh về ngay đơn vị cùng Trung đoàn trưởng Quang Tuyến; Trung đoàn phó, Tham mưu trưởng Lương Thịnh; Chủ nhiệm Chính trị Lê Nam tổ chức học tập, rèn luyện để bộ đội khẩn trương chuẩn bị mọi mặt, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ. Là người học võ giỏi nên tranh thủ thời gian, ông trực tiếp huấn luyện cho tổ quân báo của Trung đoàn. Sau đó tổ phối hợp với quân báo của Đại đoàn trong trận phản phục kích, bắt được 4 tù binh, khai thác để bổ sung hoàn chỉnh phương án tác chiến, góp phần vào chiến công của đơn vị.

Sau Chiến thắng Him Lam, được ủy nhiệm của Bộ tư lệnh Đại đoàn, với vốn tiếng Pháp thông thạo, Chính ủy Trung đoàn 141 Mạc Ninh đã viết ngay bức thư gửi tướng De Castries, bức thư có nội dung:

“Gửi De Castries, chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp tạm thời chiếm đóng Điện Biên Phủ.

Được lệnh của cấp trên, tôi báo cho các người biết: Đúng 8 giờ sáng ngày mai, các người được phép đưa một trung đội không vũ khí, có ô tô hồng thập tự, người đi đầu mang cờ trắng đến Him Lam nhận những người bị thương về.

24 giờ ngày 13 tháng 3 năm 1954”.

Lá thư ngắn gọn của Chính ủy Mạc Ninh thể hiện truyền thống nhân đạo của dân tộc Việt Nam, của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, đồng chí Mạc Ninh đảm nhiệm nhiều trọng trách. Những lần đi dự lễ duyệt binh ở Quảng trường Ba Đình trong những ngày vui của đất nước, của dân tộc, về nhà, nét mặt ông Mạc Ninh lại rất ưu tư. Qua lời thăm hỏi của người vợ Nguyễn Thị Minh Huấn, ông lặng lẽ đưa khăn chấm nước mắt và tâm sự: “Đứng trên lễ đài cùng những tướng lĩnh và cán bộ cấp cao ngắm nhìn các lực lượng duyệt binh hùng dũng tiến qua lễ đài, tôi lại xúc động nhớ tới những người lính xung kích đã anh dũng hy sinh khi chưa được thấy ngày chiến thắng”...

Trở lại Điện Biên hôm nay, chúng tôi dự lễ tri ân các cựu chiến binh và thanh niên xung phong trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ, thắp hương ở đền thờ Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, thăm, tặng quà Trường THCS Võ Nguyên Giáp ở xã Mường Phăng-nơi đặt sở chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ và một số cơ quan, đơn vị. Đến đâu, mọi người cũng thân thiết, quý mến anh Võ Hồng Nam như người nhà. Có phải vì anh Võ Hồng Nam đã quá quen thuộc với Điện Biên trong nhiều năm qua? Hay thấy anh, lòng mọi người như ấm lại, họ nhớ tới hình dáng thân yêu của Đại tướng...? Và, ít người biết, anh Võ Hồng Nam là con rể của Chính ủy Mạc Ninh.

Còn với chị em Mạc Thu Hương, Mạc Thúy Hường, đến Điện Biên, đến cứ điểm Him Lam, những dòng nhật ký, những chuyện kể của người cha lại dội về trong niềm xúc động nghẹn ngào. Chị Thu Hương tâm sự: “Tôi đang tìm gặp những người con của bộ tứ chỉ huy Trung đoàn 141 trong Chiến thắng Him Lam, để cùng họ kết nối, cùng tham gia những hoạt động hướng về Điện Biên hôm nay và mai sau!”.