Người viết “Tự chỉ trích” trong những ngày bị truy bắt

Năm 1939, phong trào cách mạng ở Việt Nam bị thực dân Pháp đàn áp gắt gao. Nhiều cán bộ chủ chốt của Đảng lần lượt bị bắt. Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Văn Cừ vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng dù luôn bị chính quyền thực dân truy lùng.

Nguyễn Văn Cừ sinh năm 1912 tại làng Phù Khê, tỉnh Bắc Ninh. Ông tham gia cách mạng từ khi còn trẻ và nhiều lần bị bắt, bị tù. Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục hoạt động và đến năm 1938 trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương.

Trong thời gian lãnh đạo phong trào, Nguyễn Văn Cừ đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng một đường lối phù hợp với tình hình thực tế. Năm 1939, ông viết tác phẩm “Tự chỉ trích”. Đây là một tài liệu quan trọng, trong đó ông thẳng thắn phân tích những hạn chế, sai lầm trong hoạt động của tổ chức cách mạng và yêu cầu cán bộ phải nhìn thẳng vào khuyết điểm để sửa chữa.

Đó là điều không dễ làm, nhất là khi đất nước đang trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Nhưng với Nguyễn Văn Cừ, muốn phong trào tiến lên thì trước hết phải dám nhìn nhận những điều chưa đúng.

Cuối năm 1939, ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Dù bị giam giữ và tra hỏi, ông vẫn không khuất phục.

Ngày 26 tháng 8 năm 1941, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp xử bắn tại Bà Điểm, Hóc Môn, Gia Định, khi mới 29 tuổi.

Ông ra đi khi cuộc cách mạng mà mình theo đuổi vẫn chưa thành công. Nhưng những tư tưởng và sự thẳng thắn trong “Tự chỉ trích” vẫn được nhắc đến như một dấu ấn đặc biệt của người lãnh đạo cách mạng trẻ tuổi.

Nguyễn Văn Cừ không chỉ được nhớ đến bởi những năm tháng hoạt động bí mật hay sự hy sinh. Ông còn được nhớ bởi một điều rất đáng quý: dám nhìn vào chính mình, dám nhận khuyết điểm và sửa chữa để tiến lên.