
Bà Đặng Thị Tuyết Mai (giữa) hội ngộ cùng các đồng đội trong buổi gặp mặt của các cựu chiến sĩ Biệt động Sài Gòn tại Cần Giờ - Ảnh: HUY ĐOÀNAnh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai (tức Mai Hồng Quế, mật danh Năm U.SOM) có nhiều đóng góp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặc biệt là cuộc tổng tiến công Mậu Thân 1968.
Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định tiếp nhận hiện vật lịch sử của nữ biệt động huyền thoạiKý ức biệt động Sài Gòn qua ngôn ngữ trẻ trungNgắm các hiện vật quý giá trước ngày khánh thành Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia ĐịnhĐằng sau bóng lưng của người anh hùng ấy, có lẽ không thể thiếu vắng bóng dáng của người vợ hiền, luôn thầm lặng hy sinh. Người đó là bà Đặng Thị Tuyết Mai.Bà Mai và con trai Trần Vũ Bình, người sáng lập Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định cũng thường đứng ra tổ chức các hoạt động gặp gỡ, tri ân những người đã hy sinh tuổi thanh xuân cho hoà bình của đất nước. Gần đây nhất là buổi giao lưu
Một thời và mãi mãi tại huyện Cần Giờ, TP.HCM. Đây là dịp để các cựu chiến sĩ Biệt động Sài Gòn truyền lửa cho thế hệ sau tiếp tục phát huy các giá trị tốt đẹp của ông cha ta. Trong cuộc gặp lại những đồng đội cũ, bà Đặng Thị Tuyết Mai, nay đã 80 tuổi, "rưng rưng" kể với
Tuổi Trẻ về những ký ức đã qua của một thời kháng chiến bão lửa.
Cùng chồng đào nhiều hầm chứa vũ khí Sinh ra tại miền Trung, bà Đặng Thị Tuyết Mai vốn là "con nhà nòi" trong một gia đình cộng sản, có ba là trưởng ty Công an tỉnh Quảng Ngãi.Giữa thời chiến, gia đình bà Mai chia cắt. Mẹ ở tù, anh trai hy sinh, bà phiêu dạt lên Đà Lạt.

Căn nhà 720 Võ Di Nguy (nay là 752A Nguyễn Kiệm, phường 4, quận Phú Nhuận) là nơi bà Đặng Thị Tuyết Mai tần tảo nuôi giấu người chồng Trần Văn Lai bị truy nã và 5 người con thơ dại trước 1975 - Ảnh: NVCCSau đó, bà Tuyết Mai được trung tướng Trần Quý Hai, người bạn thân của ba đưa vào vùng chiến khu Củ Chi. Đây cũng là nơi mà bà Mai gặp “một nửa của đời mình”, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai.“Khi gặp tôi, ông ấy 40 tuổi, có người vợ trước đã hy sinh vì cách mạng nên không có con. Ở trong chiến khu, vì hay nhờ mua đồ, giúp đỡ qua lại nên chúng tôi quen thân” - bà Mai nhớ lại.Khoảng tháng 5-1966, ông Trần Văn Lai nhận lệnh về lại thành phố để mua nhà, xây hầm chứa vũ khí, chuẩn bị cho cuộc tiến công Mậu Thân 1968."Người con gái 19 tuổi” Tuyết Mai cũng theo ông về Sài Gòn. Ông bắt đầu dẫn bà đi mua nhiều nhà với lý do là “mua cho vợ bé”. Đó là một cái cớ đầy trớ trêu nhưng bà Mai hiểu và chấp nhận để mọi kế hoạch phục vụ cho hoạt động cách mạng không bị lộ. Như lẽ tự nhiên, tình cảm giữa hai người đồng đội thân thiết đã "nảy nở". Đảng ủy và Ban chỉ huy đơn vị Bảo Đảm Quân khu Sài Gòn - Gia Định chấp thuận cho ông Trần Văn Lai và bà Tuyết Mai kết hôn trong hoàn cảnh sinh hoạt đơn tuyến ở Sài Gòn, cùng nhau xây dựng, bảo vệ các hầm hố, cơ sở cách mạng.--- Quảng cáo ---Nhờ sự mưu trí khi hoạt động dưới vỏ bọc là nhà thầu khoán trang trí nội thất cho Dinh Độc Lập và phối hợp ăn ý với "người đồng đội" Tuyết Mai, ông Trần Văn Lai có thể che mắt địch và tự do lái hai chiếc xe hơi chở vũ khí từ chiến khu về thành phố cất giấu."Từ Củ Chi, ông ấy chở về 4 tấn vũ khí. Lựu đạn đựng trong giỏ lát, còn súng dài thì kê lên người rồi cùng tôi đưa xuống để chờ đến ngày tiến công" - bà Mai nhớ lại.

Bà Đặng Thị Tuyết Mai và chồng cùng đại diện Bộ Tư lệnh Thành phố về khui lại các căn hầm ngày giải phóng Sài Gòn - Ảnh: NVCC