NGƯỜI VỢ, NGƯỜI MẸ TẦN TẢO, HY SINH

Mẹ Việt Nam anh hùng Bùi Thị Nhữ sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo vùng ven biển. Quê hương Tú Sơn (huyện Kiến Thụy) của mẹ, một vùng đất chua mặn, sóng gió triền miên, mùa màng, thường thất bát quanh năm. Cái nghèo đói rình rập bủa vây con người. Làm ăn sinh sống đã khó, người nhân dân còn bị bọn cường hào ác bá câu kết với giặc Tây, giặc Nhật bóc lột đến tận xương, tận tủy. Cũng như bao nhiêu người dân khác trong làng, mẹ Nhữ đã sống một cuộc đời đầy tủi nhục vất vả, lam lũ quanh năm mà vẫn không đủ miếng cơm ăn, manh áo mặc. Mẹ thấu hiểu nỗi nhục của người dân mất nước. Giờ đây mẹ đã bước sang tuổi 80, tuổi mà mọi người cho là hay lẩn thẩn. Nhưng với mẹ Nhữ, bao chuyện làng, chuyện xóm, chuyện gia đình mẹ vẫn thường nhớ rõ không quên. Mẹ kể cho chúng tôi nghe chuyện chồng mẹ ngày xưa đi tham gia kháng chiến… Một hôm, vào đầu năm 1944, ông Nguyễn Chí Cạc (chồng mẹ) ghé tai tôi nói nhỏ: - Sống mãi thế này cực lắm, mình để tôi đi Việt Minh đánh Tây, đuổi Nhật giành độc lập tự do cho đất nước, cho gia đình mình đỡ khổ, đỡ nghèo. Khi tôi đi rồi mình nhớ đừng khoe với ai nhé! Tôi im lặng chẳng nói được lời nào với ông. Nhưng nhìn qua ánh mắt tôi hiểu ông. Vậy là tôi cũng thuận để ông đi. Theo lời ông dặn tôi chẳng dám đem chuyện đó ra nói với ai và vẫn còn nhớ mãi đến ngày hôm nay. Câu chuyện xưa, qua lời mẹ kể đã thực sự cuốn hút chúng tôi. Ngừng một lát như để hình dung lại mọi chuyện, mẹ chậm rãi kể tiếp: hoạt động Việt Minh, ông và đội quân tự vệ cùng với nhân dân trong làng tham gia giành chính quyền ở Kim Sơn, rồi tiến quân ra huyện lỵ. Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, thực dân Pháp lại dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa. Theo lời Cụ Hồ kêu gọi, toàn quốc bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ. Những năm đầu chống Pháp, đội quân du kích Tú Sơn đã chủ động phối hợp với bộ đội chủ lực chặn đánh địch càn quét. Ngày 14-7-1947, đội du kích Tú Sơn chiến đấu chống càn rất dũng cảm, ông Cạc và một số đội viên đã anh dũng hy sinh ngay trên mảnh đất quê hương.