NGƯỜI XÃ ĐỘI PHÓ BÊN DÒNG SUỐI QUÊ HƯƠNG

Có những người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại phía sau một mái nhà đơn sơ, một nương lúa đang mùa trổ bông và những người thân chưa kịp nói với nhau lời từ biệt. Nhưng cũng có những con người mà cả cuộc đời của họ dường như đã hòa vào đất, vào rừng, vào những con suối quê hương. Đinh Văn Quốc là một người như thế.

Những năm chiến tranh, Sơn Hạ khi ấy còn là vùng đất núi rừng hiểm trở. Con đường đi lại khó khăn, cuộc sống của đồng bào còn thiếu thốn, nhưng lòng người thì bền bỉ. Trong hoàn cảnh ấy, những đội du kích địa phương trở thành một phần không thể thiếu của cuộc chiến. Họ vừa chiến đấu, vừa bảo vệ làng, bảo vệ dân, dẫn đường, đưa tin và giữ từng khoảng rừng quê hương.

Đinh Văn Quốc giữ cương vị xã đội phó du kích. Chức vụ ấy nghe giản dị nhưng phía sau là biết bao công việc nặng nề. Người cán bộ du kích phải thuộc từng con đường, từng bờ suối, từng lối mòn xuyên núi. Phải biết nơi nào có thể trú quân, nơi nào có thể đưa đồng bào tránh địch. Và quan trọng hơn cả, phải biết đặt sự an toàn của nhân dân lên trước sự an nguy của chính mình.

Có thể hình dung một buổi chiều nơi núi rừng Sơn Hạ năm ấy. Khói bếp còn vương trên mái nhà. Tiếng người gọi nhau thu gom lúa. Ngoài rừng, những bước chân vội vã của người cán bộ du kích đang đi kiểm tra địa bàn. Đinh Văn Quốc có lẽ cũng đã nhiều lần đi qua những con đường như thế.

Ông biết phía trước là hiểm nguy, nhưng phía sau là quê hương.

Năm 1968, Đinh Văn Quốc hy sinh.

Tên ông sau đó được ghi lại trong danh sách những người con Sơn Hạ đã nằm xuống. Hồ sơ hôm nay chỉ còn những dòng chữ ngắn ngủi: năm sinh, quê quán, chức vụ, năm hy sinh. Nhưng một đời người đâu thể đo bằng vài dòng trong một văn bản.

Phía sau những dòng chữ ấy là một người con của núi rừng.

Là một người từng có gia đình để thương yêu.

Là một người từng có những mùa lúa để chờ.

Là một người từng nghe tiếng suối quê mình chảy qua những buổi chiều bình yên.

Và cũng là một người đã chọn đứng vào hàng ngũ những người bảo vệ quê hương trong những năm tháng khốc liệt nhất.

Hôm nay, khi trở lại Sơn Hạ, nhìn những con đường mới mở, những mái nhà mới và cuộc sống bình yên, người ta càng hiểu giá trị của hai chữ “hòa bình”. Bởi sự bình yên ấy không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu và bằng sự hy sinh của những người như Đinh Văn Quốc.

Tên ông nằm trong nghĩa trang.

Nhưng ký ức về ông không chỉ nằm dưới một nấm mộ.

Nó nằm trong những cánh rừng Sơn Hạ, trong tiếng suối, trong những mùa lúa và trong lòng những thế hệ hôm nay.