NGƯỜI XÃ ĐỘI TRƯỞNG GIỮ ĐẤT GIO HẢI
Trương Quang Thọ sinh năm 1948, dân tộc Kinh, quê xã Gio Hải, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Tham gia du kích từ năm 1965, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị chiến sĩ du kích, thôn đội trưởng, xã đội phó rồi xã đội trưởng. Trong 23 trận chiến đấu, ông cùng đơn vị lập nhiều chiến công; riêng ông diệt 65 tên địch, bắt 1 trung úy tình báo, bắn cháy 14 xe tăng và xe bọc thép, đánh chìm hoặc đánh hỏng 7 tàu. Ngày 20-12-1973, Trương Quang Thọ được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
CÂU CHUYỆN DẤU ẤN: NGƯỜI DU KÍCH BÁM BIỂN, GIỮ LÀNG
Gio Hải nằm bên vùng biển Quảng Trị, gần Cửa Việt – một địa bàn chiến sự ác liệt trong những năm chiến tranh.
Chính trên mảnh đất quê hương ấy, từ khi mới khoảng 17 tuổi, Trương Quang Thọ đã tham gia lực lượng du kích.
Từ một chiến sĩ, ông trưởng thành qua từng nhiệm vụ: thôn đội trưởng – xã đội phó – xã đội trưởng.
Dù ở cương vị nào, Trương Quang Thọ cũng gắn cuộc chiến đấu của mình với một mục tiêu rất gần gũi:
bám đất, giữ làng, bảo vệ quê hương.
NGƯỜI ĐÁNH CÁ VÀ QUẢ MÌN ĐÓN XE TĂNG
Ngày 13-7-1967, Trương Quang Thọ phát hiện xe tăng địch đang di chuyển về hướng Diên Hà.
Đối đầu trực diện với xe tăng là điều rất nguy hiểm.
Ông lựa chọn cách khác.
Trương Quang Thọ cải trang thành một người dân đi đánh cá, bí mật tiếp cận tuyến đường mà xe tăng sẽ đi qua rồi nhanh chóng đặt mìn.
Sau đó là sự chờ đợi.
Đoàn xe xuất hiện.
Một chiếc tiến đúng vào vị trí đã được chuẩn bị.
Mìn nổ.
Chiếc xe tăng bốc cháy.
Một trận đánh thể hiện rõ phương thức tác chiến của lực lượng du kích địa phương: bí mật, bất ngờ, tận dụng sự thông thuộc địa hình để đánh vào nơi đối phương sơ hở.
15 KM VƯỢT TUYẾN PHÒNG THỦ ĐỂ ĐÁNH TÀU
Một trong những chiến công nổi bật của Trương Quang Thọ diễn ra tại khu vực Cửa Việt.
Ngày 12-3-1970, ông cùng 3 đồng đội hành quân khoảng:
15 KM
Họ phải vượt qua nhiều tuyến phòng thủ để tiếp cận khu vực phục kích.
Mục tiêu là những chiếc tàu đang từ ngoài khơi chạy vào cảng.
Một tàu vận tải.
Một tàu tuần tiễu.
Trương Quang Thọ không vội nổ súng.
Ông cùng đồng đội kiên trì chờ đợi cho đến khi mục tiêu tiến vào cự ly thích hợp.
Rồi ông sử dụng B41.
2 QUẢ ĐẠN – 2 TÀU ĐỊCH BỊ ĐÁNH CHÌM
Cuộc phục kích hoàn thành.
BƠI TỪ BIỂN VÀO CẢNG ĐÁNH TÀU
Trong một lần đánh tàu khác tại khu vực Cửa Việt, Trương Quang Thọ cùng tổ bơi từ ngoài biển vào cảng.
Giữa vùng nước nằm trong sự kiểm soát của đối phương, việc tiếp cận mục tiêu đã là một thử thách.
Khi phát hiện một chiếc tàu vận tải, ông nhanh chóng chọn mục tiêu quan trọng:
buồng lái.
Một quả đạn được bắn đi.
Chiếc tàu trúng đạn, bốc cháy rồi chìm.
Ngay sau đó, đối phương điều xe tăng và bộ binh tới bao vây khu vực cảng, tổ chức bắn phá và tìm kiếm gắt gao.
Trương Quang Thọ cùng đồng đội phải tìm cách thoát khỏi vòng vây.
Nhờ bình tĩnh và thông thuộc địa bàn, cả tổ bí mật rút về hậu cứ an toàn.
23 TRẬN – 14 XE TĂNG – 7 TÀU
Những trận đánh ở Cửa Việt chỉ là một phần trong quá trình chiến đấu của người xã đội trưởng Gio Hải.
Trương Quang Thọ đã tham gia:
23 TRẬN
Theo tư liệu thành tích, riêng ông:
Diệt 65 tên địch
Bắt 1 trung úy tình báo
Bắn cháy 14 xe tăng, xe bọc thép
Đánh chìm, đánh hỏng 7 tàu
Thu súng của đối phương
Đằng sau những con số ấy là nhiều năm bám địa bàn và chiến đấu ngay trên quê hương mình.
TRẬN ĐÁNH ĐÊM 14-12-1971
Ngày 14-12-1971, tổ của Trương Quang Thọ nhận nhiệm vụ đánh một nhân viên tình báo mà tư liệu mô tả là người có nhiều hoạt động gây tổn hại cho nhân dân địa phương.
Mục tiêu thường ngủ trong khu tập trung và được lính bảo vệ.
Đánh từ bên ngoài rất khó.
Trương Quang Thọ quyết định sử dụng cách tiếp cận táo bạo:
CẢI TRANG THÀNH LÍNH ĐỊCH
Ông dẫn đầu tổ bí mật vào tận khu vực mục tiêu.
Nhiệm vụ được thực hiện.
Khi rút ra, tổ tiếp tục đối phó với lực lượng lính gác rồi rời khỏi khu vực.
Theo tư liệu, kết quả trận đánh đã tạo tác động tinh thần đáng kể đối với nhân dân địa phương.
KHÔNG CHỈ ĐÁNH GIẶC – CÒN XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG
Điều đáng chú ý ở Trương Quang Thọ là ông không chỉ trực tiếp chiến đấu.
Từ chiến sĩ du kích trưởng thành thành xã đội trưởng, trách nhiệm của ông ngày càng lớn hơn.
Ông tích cực xây dựng và củng cố phong trào dân quân du kích tại địa phương, tổ chức lực lượng và cùng nhân dân bám đất.
Trong sinh hoạt, ông được ghi nhận là người xung phong, gương mẫu, khiêm tốn và giản dị, được nhân dân tin yêu.
Vì thế, câu chuyện về Trương Quang Thọ không đơn thuần là câu chuyện của một cá nhân lập nhiều chiến công.
Đó còn là hình ảnh của lực lượng du kích địa phương trưởng thành ngay trong chiến tranh và chiến đấu trên chính quê hương mình.
NHỮNG CON SỐ GHI DẤU TRƯƠNG QUANG THỌ
1965 – bắt đầu tham gia du kích.
23 trận – trực tiếp tham gia chiến đấu.
65 tên địch – thành tích cá nhân được ghi nhận.
14 xe tăng, xe bọc thép – bị ông bắn cháy.
7 tàu – bị đánh chìm hoặc đánh hỏng.
15 km – quãng đường cùng đồng đội hành quân trong trận phục kích tàu ở Cửa Việt.
2 quả B41 – 2 tàu – dấu ấn nổi bật trong trận đánh ngày 12-3-1970.
TỪ NGƯỜI DU KÍCH ĐẾN ANH HÙNG
Với những thành tích trong chiến đấu và xây dựng lực lượng địa phương, Trương Quang Thọ được tặng:
🏅 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng nhì
🏅 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng ba
🏅 3 lần danh hiệu Chiến sĩ thi đua
🏅 6 lần danh hiệu Dũng sĩ
Ngày 20 tháng 12 năm 1973, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Trương Quang Thọ danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
DẤU ẤN CÒN LẠI
Điều đặc biệt trong câu chuyện Trương Quang Thọ là chiến trường cũng chính là quê hương của ông.
Từ một thanh niên Gio Hải tham gia du kích năm 1965, ông trưởng thành thành người chỉ huy lực lượng vũ trang của xã. Ông chiến đấu trên những con đường quen thuộc, bên vùng biển quê nhà và khu vực Cửa Việt.
Có lúc ông cải trang thành người đánh cá để đặt mìn đánh xe tăng.
Có lúc ông cùng đồng đội hành quân 15 km, vượt tuyến phòng thủ để phục kích tàu.
Có lúc lại bơi từ biển vào cảng, tiếp cận mục tiêu giữa khu vực đối phương kiểm soát.
TRƯƠNG QUANG THỌ – từ người du kích trẻ của Gio Hải trở thành xã đội trưởng, lấy sự thông thuộc quê hương, lòng quả cảm và trí mưu lược để bám biển, giữ làng, chiến đấu ngay trên mảnh đất mình sinh ra.



