NGƯỜI XÃ ĐỘI TRƯỞNG KIÊN CƯỜNG TRÊN TUYẾN LỬA GIO LINH VÀ "BỨC TƯỜNG THÉP" DƯỚI HÀNG RÀO ĐIỆN TỬ MCNAMARA
Trên chiến trường Quảng Trị – khúc ruột miền Trung oằn mình gánh chịu hàng triệu tấn bom đạn của đế quốc Mỹ – huyện Gio Linh nằm sát vĩ tuyến 17 được mệnh danh là "tuyến lửa của tuyến lửa". Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trương Đức Hai (sinh năm 1950) – nguyên Xã đội trưởng xã Gio Sơn, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị – là một trong những biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "một tấc không đi, một ly không rời", bám đất, bám dân của lực lượng dân quân du kích miền Nam. Với tài mưu trí, nghệ thuật đánh du kích tài tình và dũng khí vô song, ông đã chỉ huy đội du kích xã Gio Sơn kiên cường đối đầu với các đơn vị thủy quân lục chiến tinh nhuệ của Mỹ, chọc thủng "Hàng rào điện tử McNamara", bảo vệ vững chắc hành lang tiếp vận của hậu phương miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam.
Giai đoạn 1966 – 1972, bờ Nam sông Bến Hải và khu vực huyện Gio Linh là chiến trường diễn ra các thử nghiệm quân sự khốc liệt nhất của Lầu Năm Góc:
Đế quốc Mỹ cho xây dựng "Hàng rào điện tử McNamara" gồm hệ thống bãi mìn dày đặc, thiết bị cảm ứng nhiệt, chấn động (cây nhiệt đới) kết hợp các căn cứ hỏa lực kiên cố (Cồn Tiên, Dốc Miếu, Quán Ngang...) nhằm tạo thành vùng trắng ngăn chặn triệt để sự chi viện từ miền Bắc.
Địch mở hàng loạt chiến dịch càn quét mang tính hủy diệt, ủi trắng xóm làng, lập "vành đai trắng" nhằm gom dân vào các khu tập trung Tân Tường, Quán Ngang để cô lập lực lượng cách mạng.
Đứng chân tại vùng đất đỏ Gio Sơn – nơi giáp ranh giữa đồng bằng và vùng đồi dốc căn cứ Dốc Miếu – người chỉ huy dân quân du kích phải giải quyết nhiệm vụ sinh tử: Vừa luồn sâu bám dân trong các ấp chiến lược, vừa tổ chức hệ thống hầm hào, địa đạo bí mật dưới lòng đất, sáng tạo cách đánh tiêu hao sinh lực địch ngay tại sào huyệt của chúng.
Đồng chí Trương Đức Hai đã lãnh đạo lực lượng du kích Gio Sơn thực hiện trọn vẹn sứ mệnh lịch sử ấy bằng một ý chí kiên gan không gì lay chuyển.
Người con vùng đất đỏ Gio Linh sớm rực lửa căm thù
Trương Đức Hai sinh năm 1950 tại xã Gio Sơn, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị – mảnh đất miền Trung giàu truyền thống cách mạng:
Lớn lên ngay bên bờ Nam sông Bến Hải, hằng ngày nhìn thấy lá cờ Tổ quốc tung bay bên bờ Bắc Hiền Lương và chứng kiến sự tàn bạo của chế độ kìm kẹp, bom đạn cày xới nát quê hương, người thanh niên Gio Sơn sớm hun đúc ý chí chiến đấu giải phóng quê nhà.
Năm 1966, khi mới 16 tuổi, ông đã tham gia lực lượng du kích mật của xã, làm nhiệm vụ trinh sát, tiếp tế lương thực, dẫn đường cho bộ đội chủ lực qua lại vĩ tuyến 17.
Nhờ sự gan dạ, mưu trí, bắn súng giỏi và hiểu rõ từng bờ cây, ngọn đồi địa phương, ông nhanh chóng trở thành mũi nhọn tác chiến của du kích xã, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được tín nhiệm giao trọng trách Xã đội trưởng xã Gio Sơn.
Vị Xã đội trưởng mưu lược chọc thủng "Hàng rào điện tử McNamara"
Trên cương vị chỉ huy lực lượng dân quân du kích xã Gio Sơn, đồng chí Trương Đức Hai đã sáng tạo nhiều phương thức đánh giặc độc đáo, biến vùng đất bị địch coi là "vành đai trắng" thành pháo đài du kích bất khả xâm phạm:
Hóa giải hệ thống cảm ứng điện tử của địch: Ông cùng đồng đội tìm ra quy luật hoạt động của các thiết bị "cây nhiệt đới" và máy cảm ứng âm thanh của Mỹ. Du kích đã mưu trí dùng trâu bò kéo cành cây hoặc ném đá tạo tín hiệu giả để lừa máy bay, pháo binh địch bắn phá vào bãi trống làm tiêu hao đạn dược của chúng, đồng thời mở các đường luồn bí mật đưa bộ đội, thương binh qua lại an toàn.
Tận dụng vũ khí địch đánh địch:
Dưới sự chỉ đạo của Xã đội trưởng Trương Đức Hai, phong trào gỡ mìn, thu nhặt bom đạn lép của địch để chế tạo mìn tự tạo, mìn gạt, bẫy chống tăng phát triển mạnh mẽ.
Đội du kích do ông trực tiếp chỉ huy đã bố trí các bãi mìn liên hoàn quanh căn cứ Dốc Miếu, Quán Ngang. Hàng chục xe tăng, xe bọc thép M113 và xe ủi đất quân sự của Mỹ – ngụy khi tiến vào càn quét Gio Sơn đã bị nổ tung trước các bẫy mìn mưu trí của du kích.
Bám trụ công sự, đánh tỉa tiêu hao sinh lực: Bản thân ông là một tay súng bắn tỉa thiện nghệ. Ông thường xuyên chỉ huy các tổ du kích bí mật đào hầm ngầm sát hàng rào cứ điểm địch, dùng súng bộ binh bắn tỉa lính tuần tiễu, chỉ huy đối phương, gây nên nỗi hoang mang tột độ cho binh lính Mỹ đồn trú tại các căn cứ Cồn Tiên, Dốc Miếu.
Chiến dịch giải phóng Quảng Trị năm 1972: Trong chiến dịch tiến công giải phóng tỉnh Quảng Trị, Xã đội trưởng Trương Đức Hai đã chỉ huy du kích Gio Sơn phối hợp chặt chẽ với bộ đội chủ lực Quân đoàn 2 và Mặt trận B5, dẫn đường đánh chiếm căn cứ Dốc Miếu, san phẳng chi khu quân sự Quán Ngang, góp phần giải phóng hoàn toàn huyện Gio Linh vào mùa Xuân năm 1972.
Tấm lòng trung kiên và nghĩa tình thời bình
Sau ngày quê hương Quảng Trị được giải phóng và non sông liền một dải năm 1975:
Đồng chí Trương Đức Hai tiếp tục tham gia công tác tại địa phương, giữ nhiều cương vị lãnh đạo chủ chốt ở xã Gio Sơn và huyện Gio Linh.
Ông đi đầu trong công tác vận động nhân dân rà phá bom mìn, khai hoang phục hóa những vùng đất chết đầy rẫy hố bom thành những đồi cao su, hồ tiêu trù phú của vùng đất đỏ miền Tây Gio Linh.
Ông luôn giữ vững phẩm chất mộc mạc, liêm khiết, tận tụy chăm lo đời sống cho các gia đình thương binh, liệt sĩ, cựu du kích từng vào sinh ra tử trên chiến trường bờ Nam Bến Hải.
Mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng năm 2013
Chiến công của lực lượng du kích xã Gio Sơn và dấu ấn chỉ huy của Xã đội trưởng Trương Đức Hai là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân, nơi những người nông dân mặc áo lính đã đánh bại bộ máy chiến tranh tối tân bậc nhất thế giới.
Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, năm 2013, đồng chí Trương Đức Hai đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông cũng được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước:
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất;
Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì;
Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Giải phóng Dân tộc cùng nhiều bằng khen vẻ vang khác.
Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trương Đức Hai là một bản trường ca mộc mạc mà kiên cường của người lính du kích đất lửa Quảng Trị. Từ người thanh niên bám trụ lòng đất Gio Sơn đối đầu hàng rào điện tử tối tân của giặc Mỹ đến người cán bộ tận tụy xây dựng quê hương thời bình, tên tuổi và sự kiên trung của ông mãi mãi tạc sâu vào lòng đất mẹ Gio Linh, ngời sáng trang sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
