NGƯỜI XẠ THỦ 12,7MM ĐÁNH GỤC TRỰC THĂNG VẬN VÀ BẢN LĨNH CỦA VỊ TƯỚNG TỔNG THAM MƯU XỨ U MINH
Trong trang sử chiến đấu kiên cường của quân và dân Tây Nam Bộ thời kỳ chống Mỹ, nghệ thuật khắc chế chiến thuật "trực thăng vận" và "hạm đội nhỏ trên sông" của đối phương tại vùng đồng bằng sình lầy, rừng đước, rừng tràm đã làm nên những chiến tích phi thường. Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Hồng Lợi (sinh năm 1950) – nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Đại đội trưởng Đại đội súng máy Phòng không 12,7mm thuộc Trung đoàn 1 (Trung đoàn U Minh anh hùng), Sư đoàn 330, Quân khu 9 – là một trong những chỉ huy hỏa lực phòng không mặt đất xuất sắc, dũng cảm và mưu trí tiêu biểu của chiến trường miền Tây. Từ người xạ thủ thiện nghệ bám trụ chiến hào hạ hàng loạt máy bay địch đến vị tướng lãnh đạo cơ quan tham mưu chiến lược, cuộc đời binh nghiệp của ông là một tấm gương mẫu mực về bản lĩnh, ý chí và sự cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.
Chiến trường U Minh và miền Tây Nam Bộ giai đoạn 1968 – 1975 là nơi đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn triển khai ồ ạt các đợt hành quân "bình định cấp tốc" và "nhổ cỏ U Minh":
Địch triệt để tận dụng ưu thế cơ động của trực thăng vũ trang (UH-1, Cobra) để đổ quân chớp nhoáng, dùng hỏa lực rocket và súng máy từ trên không khống chế các vùng căn cứ cách mạng.
Địa hình sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, sình lầy ngập úng khiến việc vận chuyển, bố trí và ngụy trang các khẩu đội pháo phòng không hạng nặng gặp muôn vàn khó khăn. Khẩu súng máy phòng không 12,7mm trở thành "nắm đấm hỏa lực" phòng không tầm thấp chủ lực, cơ động linh hoạt và có ý nghĩa sống còn để bảo vệ đội hình bộ binh.
Đánh trực thăng bằng súng máy 12,7mm đòi hỏi người chỉ huy và xạ thủ phải có thần kinh thép, kiên trì ngụy trang trận địa giữa bùn lầy, chờ máy bay địch vào đúng cự ly hiệu quả mới nổ súng chớp nhoáng để tiêu diệt mục tiêu và cơ động chuyển làn tránh phi pháo địch trả đũa.
Đồng chí Phạm Hồng Lợi đã cùng đồng đội sáng tạo nên những cách đánh phòng không tầm thấp độc đáo, biến bầu trời U Minh thành lưới lửa đối với không lực đối phương.
Người con Đất Mũi sớm dấn thân vào bão lửa
Phạm Hồng Lợi sinh năm 1950 tại vùng đất rừng tràm ngút ngàn của tỉnh Cà Mau – dải đất cực Nam giàu truyền thống quật khởi, kiên trung:
Sinh ra và lớn lên giữa những năm tháng khói lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ, chứng kiến cảnh bom đạn cày xới xóm làng và sự đàn áp tàn bạo của đối phương, ông sớm hun đúc ý chí cầm súng giải phóng quê hương.
Năm 1968, khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân nổ ra sục sôi trên toàn miền Nam, người thanh niên 18 tuổi đã tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang giải phóng Tây Nam Bộ.
Ông được biên chế về đơn vị hỏa lực phòng không của Trung đoàn 1 (Trung đoàn U Minh lừng danh, sau này trực thuộc Sư đoàn 330, Quân khu 9).
Với tư chất thông minh, tính cách quả cảm và khả năng phán đoán góc bắn nhanh nhạy, ông nhanh chóng nắm vững kỹ thuật bắn đón máy bay tầm thấp, trở thành xạ thủ súng máy 12,7mm xuất sắc của đơn vị.
Người đại đội trưởng hỏa lực bẻ gãy chiến thuật "trực thăng vận"
Từ một chiến sĩ xạ thủ, đồng chí Phạm Hồng Lợi nhanh chóng trưởng thành qua các chức vụ tiểu đội trưởng, trung đội trưởng rồi Đại đội trưởng Đại đội súng máy Phòng không 12,7mm, Trung đoàn 1:
Chiến dịch chống càn quét "nhổ cỏ U Minh" (1969 – 1971): Khi đối phương mở các cuộc hành quân quy mô lớn vào vùng rừng U Minh, ông đã trực tiếp chỉ đạo các khẩu đội đào công sự nửa chìm nửa nổi trên các bờ kênh, bãi bùn, ngụy trang cành lá tràm kín đáo. Khi các tốp trực thăng địch quần đảo ở tầm thấp yểm trợ bộ binh, ông bình tĩnh chờ địch bay vào đúng tầm bắn hiệu quả mới phát lệnh nổ súng đồng loạt. Nhiều chiếc trực thăng địch đã bốc cháy, rơi tại chỗ trước hỏa lực chính xác của đơn vị ông.
Bảo vệ đội hình thọc sâu trong các chiến dịch lớn: Trên cương vị Đại đội trưởng, ông luôn có mặt ở những vị trí hiểm yếu nhất, vừa trực tiếp ngắm bắn vừa chỉ huy khẩu đội cơ động trận địa dưới làn bom pháo ác liệt, bảo vệ an toàn cho các cánh quân bộ binh Trung đoàn 1 tiến công tiêu diệt các căn cứ, phân chi khu quân sự địch trên khắp chiến trường Cà Mau, Rạch Giá, Cần Thơ.
Bản thân ông cùng kíp súng máy đã trực tiếp bắn rơi và bắn cháy nhiều máy bay các loại của địch, góp phần bẻ gãy chiến thuật cơ động bằng đường không của quân đội Sài Gòn tại đồng bằng sông Cửu Long.
Người chỉ huy tham mưu chiến lược thời bình
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối:
Đồng chí Phạm Hồng Lợi tiếp tục cống hiến cho quân đội, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng.
Trải qua các khóa đào tạo chính quy tại Học viện Lục quân và Học viện Quốc phòng, ông lần lượt đảm nhận các trọng trách chỉ huy cấp trung đoàn, sư đoàn, rồi Tư lệnh Quân đoàn 4 (Binh đoàn Cửu Long).
Với bề dày kinh nghiệm thực tiễn và tư duy quân sự sắc sảo, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ông được thăng quân hàm Thiếu tướng, rồi Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trên cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng, Trung tướng Phạm Hồng Lợi đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc chỉ đạo công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; tham mưu cho Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng các phương án phòng thủ chiến lược, đặc biệt là thế trận quốc phòng toàn dân tại các địa bàn trọng yếu phía Nam và tuyến biên giới, hải đảo.
Mốc son vinh danh danh hiệu Anh hùng cao quý
Cuộc đời binh nghiệp vẻ vang từ người xạ thủ 12,7mm trên bờ kênh U Minh đến vị tướng chỉ huy cơ quan tham mưu chiến lược của Bộ Quốc phòng, Trung tướng Phạm Hồng Lợi luôn giữ trọn phẩm chất liêm khiết, giản dị, gần gũi với bộ đội và nhân dân, mang đậm khí chất hào sảng của con người miền Tây Nam Bộ.
Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và những cống hiến to lớn cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đồng chí Phạm Hồng Lợi đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông cũng được Đảng, Nhà nước và Quân đội trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:
Huân chương Quân công hạng Nhì, Ba;
Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba;
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất;
Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng cùng nhiều kỷ niệm chương, bằng khen vẻ vang khác.
Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Hồng Lợi là một tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm, tài năng quân sự và ý chí kiên cường của người lính Cụ Hồ. Từ cánh rừng đước Đất Mũi kiên trung vươn lên giữa bão lửa đạn bom bẻ gãy cánh bay quân giặc đến tầm nhìn chiến lược của một vị Trung tướng Phó Tổng Tham mưu trưởng, tên tuổi và những chiến công của ông mãi mãi ngời sáng trong trang sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
