Người xây dựng Bộ Tổng Tham mưu và tham mưu chiến dịch Điện Biên Phủ

Hoàng Văn Thái sinh năm 1915, trưởng thành trong phong trào cách mạng thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám. Ông là một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tổ chức được thành lập ngày 22/12/1944 và là tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang chính quy được đặt ra hết sức cấp thiết. Tháng 9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao Hoàng Văn Thái tổ chức xây dựng Bộ Tổng Tham mưu, đồng thời đảm nhiệm chức Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên.

Trên cương vị này, ông tham gia xây dựng hệ thống cơ quan chỉ huy và tổ chức công tác tham mưu phục vụ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ những năm đầu quân đội còn thiếu thốn về nhân lực, trang bị và kinh nghiệm, hoạt động tham mưu từng bước phát triển đáp ứng yêu cầu của những chiến dịch ngày càng lớn.

Cuối năm 1953, khi quân đội Việt Nam chuẩn bị tiến hành Chiến dịch Điện Biên Phủ, Hoàng Văn Thái được giao giữ chức Tham mưu trưởng chiến dịch. Ông cùng Bộ Chỉ huy nghiên cứu tình hình đối phương, xây dựng phương án tác chiến và tổ chức những công việc cần thiết cho cuộc tiến công.

Trong quá trình chuẩn bị, Bộ Chỉ huy phải giải quyết nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến địa hình, phương tiện, hậu cần và khả năng phối hợp giữa các đại đoàn. Khi phương châm tác chiến được chuyển từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, cơ quan tham mưu có trách nhiệm triển khai kế hoạch mới, điều chỉnh công tác chuẩn bị của các đơn vị.

Suốt 56 ngày đêm chiến dịch, Hoàng Văn Thái trực tiếp phụ trách công tác tham mưu, giúp Bộ Chỉ huy tổ chức các đợt tiến công và phối hợp lực lượng. Những đóng góp ấy góp phần quan trọng vào Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Hoàng Văn Thái tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách tại chiến trường miền Nam. Ông được phong quân hàm Đại tướng và qua đời năm 1986.

Cuộc đời Hoàng Văn Thái gắn với quá trình trưởng thành của nghệ thuật tham mưu quân sự Việt Nam, từ những ngày đầu xây dựng quân đội đến các chiến dịch quy mô lớn.