Người y sĩ bên những cáng thương ở Đắc Tô – Tân Cảnh

Cựu quân nhân Nguyễn Kiến Đào vẫn nhớ như in mùi thuốc đỏ, mùi băng gạc và những đêm trắng bên thương binh sau trận đánh giải phóng Đắc Tô – Tân Cảnh tháng 4 năm 1972. Ông kể rằng mình nhập ngũ năm 1971, mang theo tấm bằng y sĩ và tâm niệm “cứu được thêm một người lính là thêm một phần sức mạnh cho chiến trường”. Ngày lên đường vào Nam, ông còn rất trẻ. Hành trang ngoài quần áo lính chỉ có ít dụng cụ y tế và cuốn sổ tay ghi chép thuốc men. “Lúc ấy chỉ nghĩ đơn giản mình biết nghề y thì phải ra chiến trường,” ông nói. Sau nhiều tháng hành quân, ông được phân công phục vụ chiến đấu tại chiến trường Kon Tum. Những ngày ác liệt nhất là thời điểm sau trận đánh giải phóng Đắc Tô – Tân Cảnh. Ông kể rằng thương binh đưa về nhiều đến mức lán điều trị lúc nào cũng kín người. “Có hôm cáng thương nối dài từ ngoài cửa vào tận trong hầm.” Thiếu thốn đủ bề. Thuốc men không nhiều, nước sạch hiếm, ánh sáng chỉ trông vào vài ngọn đèn dầu nhỏ. Các y sĩ và quân y gần như thức trắng nhiều đêm liên tục để thay băng, cầm máu và chăm sóc thương binh. Điều khiến ông nhớ mãi là tiếng gọi “y sĩ ơi” vang lên suốt cả đêm trong lán điều trị. Có người đau quá không ngủ được. Có người sốt cao mê man vẫn gọi tên đồng đội ngoài trận địa. Ông Đào kể rằng thời ấy, người làm quân y không chỉ chữa vết thương mà còn phải động viên tinh thần cho anh em. “Có thương binh vừa tỉnh dậy là hỏi đơn vị thắng chưa.” Một lần, ông chăm sóc cho một chiến sĩ bị thương rất nặng ở vai và chân. Người lính trẻ ấy đau đến tái mặt nhưng vẫn cố cười:
“Y sĩ khâu đẹp nhé, về còn lấy vợ.” Câu nói khiến cả lán bật cười giữa lúc căng thẳng. Ông bảo chiến tranh khốc liệt nhưng người lính thời ấy lạc quan lắm. Chính tinh thần ấy giúp họ vượt qua đau đớn và mất mát. Nhưng có những ký ức khiến ông day dứt đến tận bây giờ. Có đêm thương binh chuyển về quá đông, quân y không kịp nghỉ tay. Một số người bị thương quá nặng đã không qua khỏi dù mọi người cố gắng hết sức. “Đó là cảm giác bất lực đau nhất,” ông trầm giọng. Sau mỗi lần tiễn một đồng đội nằm xuống, các y sĩ lại lặng lẽ quay về tiếp tục công việc vì ngoài kia vẫn còn rất nhiều người đang chờ cứu chữa. Điều ông nhớ nhất sau những tháng ngày ở Đắc Tô – Tân Cảnh không phải tiếng súng, mà là ánh mắt của những người lính bị thương khi được cứu sống. “Chỉ cần họ qua cơn nguy hiểm là mình thấy mọi vất vả đều xứng đáng.” Nhiều năm đã trôi qua, nhưng mỗi lần nhắc về chiến trường Kon Tum năm 1972, cựu quân nhân Nguyễn Kiến Đào vẫn nhớ rõ từng đêm bên cáng thương, từng tiếng gọi giữa lán quân y và tình đồng đội sâu nặng của những người lính năm xưa — những con người đã cùng nhau đi qua một thời hoa lửa không thể nào quên.