NGƯỜI Y TÁ Ở “LÒ VÔI THẾ KỶ” VỊ XUYÊN

Tháng 7 năm 1983, khi tiếng súng xung đột biên giới phía Bắc vẫn đang dồn dập, chàng trai 17 tuổi gốc Hà Thành Nguyễn Đình Thắng viết đơn lên đường nhập ngũ. Sau khóa huấn luyện y tá cấp tốc, tháng 3 năm 1984, anh được biên chế về Đại đội 24, Trung đoàn 153 thuộc Sư đoàn 356 – đơn vị sau này gánh chịu những trận đánh khốc liệt nhất tại mặt trận Vị Xuyên - Hà Giang.

Ký ức hoa lửa lớn nhất trong cuộc đời người lính y tá Nguyễn Đình Thắng gắn liền với Chiến dịch MB84 bắt đầu vào ngày 12 tháng 7 năm 1984. Anh được tăng cường xuống áp sát cửa mở của Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876 để làm nhiệm vụ cấp cứu thương binh. Dưới những trận mưa pháo dập liên hồi từ bên kia biên giới, đất đá bị cày xới nát vụn giống như ruộng cày. Pháo bắn nhiều đến mức những đỉnh núi đá vôi xám xịt bị sạt lở, chuyển sang màu trắng xóa, biến mặt trận chiến đấu giành giật từng cao điểm thành một “lò vôi thế kỷ” đúng nghĩa.

Trong ngày mở màn chiến dịch ác liệt đó, nhiệm vụ của người y tá trẻ là giành giật sự sống cho đồng đội từ tay tử thần. Máu và bùn đất trộn lẫn vào nhau tạo nên một màu đỏ bi hùng ám ảnh. Trước khi nổ súng, quân số toàn đơn vị lên tới 104 người, nhưng kết thúc ngày giỗ trận kinh hoàng ấy, chỉ có 39 người may mắn trở về. Những người đồng đội mười tám, đôi mươi l ngã xuống nằm rải rác quanh bãi mìn mà anh không thể băng bó hay cõng về hết được. Sau trận đánh lịch sử, anh Thắng tiếp tục cùng Trung đoàn 153 bám trụ dai dẳng, dùng chiến thuật "lấn dũi" – đêm đào hào cắt qua các cửa hang Lò, dốc công binh để lấn sát lên điểm cao 685 cài răng lược với địch.

Chiến tranh lùi xa, người y tá năm xưa trở về cuộc sống đời thường nhưng tâm thức chưa một ngày rời khỏi biên cương. Ông dành nhiều năm tháng sau này bôn ba, lặn lội trở lại những vách đá, hang sập cũ ở Vị Xuyên để thắp hương, tìm kiếm phần mộ đồng đội. Câu chuyện của cựu binh Nguyễn Đình Thắng giống như một chứng nhân sống, nhắc nhở thế hệ mai sau về lời thề "Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử" của những người lính biên thùy năm xưa.