Nguyễn Ái Quốc tiếp cận Luận cương của Lênin
Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản sơ thảo luận cương của V. I. Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa. Những luận điểm trong văn kiện giúp Người tìm thấy lời giải đáp cho câu hỏi về con đường giải phóng các dân tộc bị áp bức. Từ đây, hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc có bước chuyển biến quan trọng về tư tưởng và lập trường chính trị.
Sau nhiều năm sống và hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp xúc với nhiều tư tưởng chính trị khác nhau. Người từng hy vọng những nguyên tắc tự do, bình đẳng được các nước phương Tây đề cao sẽ giúp nhân dân Việt Nam giành được quyền sống và quyền tự quyết. Tuy nhiên, những yêu cầu của người Việt Nam tại Hội nghị Versailles không được đáp ứng. Thực tế ấy khiến Người tiếp tục tìm kiếm một con đường có thể giải quyết tận gốc tình trạng áp bức thuộc địa.
Năm 1920, tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc đọc bản sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V. I. Lênin đăng trên báo L'Humanité. Văn kiện bàn về mối quan hệ giữa cách mạng vô sản ở các nước tư bản với cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc thuộc địa.
Điều thu hút Nguyễn Ái Quốc là vấn đề thuộc địa được đặt trong một chương trình đấu tranh rộng lớn, thay vì chỉ được nhắc đến như một vấn đề bên lề. Người tìm thấy trong những luận điểm ấy sự khẳng định rằng các dân tộc bị áp bức có quyền đứng lên tự giải phóng và cuộc đấu tranh của họ có mối liên hệ với phong trào cách mạng quốc tế.
Sự tiếp nhận ấy không chỉ là việc đọc một tài liệu chính trị. Nó gắn với câu hỏi Nguyễn Ái Quốc đã mang theo từ khi rời Việt Nam: làm thế nào để nhân dân mình thoát khỏi ách thống trị của thực dân? Sau những năm tìm hiểu nhiều con đường khác nhau, Người nhận thấy chủ nghĩa Mác-Lênin đem đến một cách lý giải và phương hướng hành động mà Người cho là phù hợp với mục tiêu giải phóng dân tộc.
Tại Đại hội Tours của Đảng Xã hội Pháp vào tháng 12/1920, Nguyễn Ái Quốc tham gia bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế Cộng sản. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của Người từ một người yêu nước tìm đường cứu nước trở thành người cộng sản.
Từ đó, Nguyễn Ái Quốc ngày càng gắn hoạt động của mình với phong trào cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc. Con đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng câu hỏi lớn về phương hướng cứu nước đã có lời giải đáp quan trọng đối với Người.



