Nguyễn Ái Quốc và báo Le Paria

Sau khi xác định con đường cách mạng theo khuynh hướng của chủ nghĩa Mác – Lênin, Nguyễn Ái Quốc ngày càng tích cực hoạt động để bênh vực quyền lợi của các dân tộc thuộc địa. Người nhận thấy rằng muốn thức tỉnh những dân tộc đang chịu áp bức thì không chỉ cần hoạt động chính trị, mà còn phải có một tiếng nói mạnh mẽ trên mặt trận báo chí.

Năm 1922, tại Paris, một tờ báo đặc biệt ra đời với tên gọi Le Paria, tiếng Việt thường được gọi là Người cùng khổ. Đây là cơ quan báo chí của Hội Liên hiệp thuộc địa, một tổ chức tập hợp những người đến từ các thuộc địa đang sinh sống và hoạt động tại Pháp.

Nguyễn Ái Quốc là một trong những người tham gia sáng lập và có vai trò quan trọng trong việc xây dựng tờ báo. Người vừa viết bài, vừa tham gia công việc biên tập và tổ chức phát hành.

Trong các bài viết của mình, Nguyễn Ái Quốc tập trung vạch trần bản chất của chế độ thực dân. Người phản ánh những điều mà báo chí chính thống ở các nước thuộc địa thường không nói đến: cảnh người dân bị bóc lột, những bất công trong xã hội thuộc địa và sự giàu có của các thế lực thực dân được xây dựng trên sức lao động của người bản xứ.

Điều đặc biệt ở Le Paria là tờ báo không chỉ nói về Việt Nam. Báo còn phản ánh tình cảnh của nhiều dân tộc thuộc địa ở châu Á, châu Phi và các khu vực khác. Qua đó, Nguyễn Ái Quốc muốn cho người đọc thấy rằng những người bị áp bức ở các thuộc địa có một điểm chung: họ đều đang phải đấu tranh chống lại chế độ thực dân.

Người coi báo chí là một vũ khí đấu tranh. Một bài báo có thể giúp người dân hiểu rõ hơn về hoàn cảnh của mình; một câu chuyện có thể làm cho người ở thuộc địa này biết rằng ở một thuộc địa khác cũng có những con người đang chịu cảnh áp bức tương tự.

Nguyễn Ái Quốc viết với lối diễn đạt rõ ràng, sắc bén nhưng gần gũi. Người không chỉ đưa ra những lời tố cáo mà còn cố gắng làm cho người đọc hiểu được nguyên nhân của sự bất công và khơi dậy tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc bị áp bức.

Có những bài viết của Người sau này được tập hợp, chỉnh sửa và xuất bản trong tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp”. Qua đó, những vấn đề Nguyễn Ái Quốc nêu trên báo chí càng được biết đến rộng rãi hơn.

Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trên Le Paria cũng cho thấy một bước trưởng thành trong phương pháp hoạt động cách mạng của Người. Người không chỉ tìm hiểu, quan sát và viết cho người Việt Nam, mà còn hướng tới một cộng đồng rộng lớn hơn – những người lao động và các dân tộc thuộc địa trên toàn thế giới.

Tờ Le Paria tồn tại trong một thời gian không dài, nhưng đã để lại dấu ấn trong lịch sử báo chí cách mạng và phong trào chống chủ nghĩa thực dân. Với Nguyễn Ái Quốc, đây là một trong những phương tiện quan trọng để Người truyền bá tư tưởng giải phóng dân tộc và kết nối những người cùng cảnh ngộ.

Giữa Paris – trung tâm của nước Pháp – Nguyễn Ái Quốc đã dùng chính ngôn ngữ của người Pháp để nói về những sự thật mà chế độ thực dân muốn che giấu.

Từ những trang báo của Le Paria, tiếng nói của những người cùng khổ đã vượt qua biên giới các thuộc địa. Và trong tiếng nói ấy có một người Việt Nam trẻ tuổi đang kiên trì đấu tranh để đưa vấn đề độc lập của dân tộc mình đến với bạn bè quốc tế.