Bài viết

NGUYỄN ÁI QUỐC VÀ NHỮNG NĂM THÁNG GIAN KHỔ TRƯỚC CÁCH MẠNG

Phạm Ngọc Ly

15/08/2026xã Kiến Hải (xã Kiến Hải)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, con đường hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc không hề trở nên dễ dàng hơn. Ngược lại, Người phải đối mặt với nhiều năm tháng đầy nguy hiểm, bị theo dõi, bắt giữ, giam cầm và có những thời điểm tưởng như không thể tiếp tục hoạt động.

Nhưng chính trong những năm tháng gian khổ ấy, ý chí của Người lại được thể hiện rõ ràng hơn.

Sau Hội nghị thành lập Đảng đầu năm 1930, Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động trong phong trào cách mạng quốc tế. Người luôn hướng sự quan tâm về Việt Nam, theo dõi tình hình trong nước và tìm cách hỗ trợ phong trào cách mạng.

Nhưng hoạt động của Người không thể không lọt vào sự chú ý của chính quyền thực dân.

Nguyễn Ái Quốc là một trong những người bị chính quyền Pháp đặc biệt quan tâm.

Tên của Người xuất hiện trong các tài liệu theo dõi.

Các hoạt động của Người ở nước ngoài bị giám sát.

Và đến năm 1931, tại Hồng Kông, Người bị chính quyền Anh bắt giữ.

Đây là một giai đoạn rất khó khăn.

Nguyễn Ái Quốc bị giam trong điều kiện khắc nghiệt và đứng trước nguy cơ bị giao cho chính quyền thực dân Pháp.

Nếu bị đưa về Việt Nam vào thời điểm ấy, hậu quả đối với Người có thể rất nghiêm trọng.

Nhưng trong hoàn cảnh đó, Người vẫn tìm cách bảo vệ mình và tiếp tục giữ liên hệ với những người hoạt động cách mạng.

Một nhân vật quan trọng trong giai đoạn này là luật sư Francis Henry Loseby.

Loseby đã tham gia bảo vệ Nguyễn Ái Quốc về mặt pháp lý và góp phần giúp Người tránh nguy cơ bị trao cho chính quyền Pháp.

Cuối cùng, Nguyễn Ái Quốc được trả tự do và rời Hồng Kông.

Nhưng những năm tháng khó khăn vẫn chưa kết thúc.

Sau đó, Người tiếp tục hoạt động trong phong trào cộng sản quốc tế và dành thời gian học tập, nghiên cứu.

Người không chỉ phải đối mặt với sự truy bắt của các thế lực thuộc địa.

Người còn phải đối mặt với một vấn đề khác:

làm thế nào để giữ cho phong trào cách mạng Việt Nam không bị tan rã trong điều kiện đàn áp khốc liệt?

Những năm đầu thập niên 1930 là thời kỳ thực dân Pháp đàn áp mạnh phong trào cách mạng.

Nhiều cán bộ bị bắt.

Nhiều người bị kết án tù.

Không ít người hy sinh.

Các tổ chức cách mạng phải hoạt động bí mật.

Trong hoàn cảnh ấy, việc duy trì phong trào là vô cùng khó khăn.

Nhưng những tư tưởng và tổ chức mà Nguyễn Ái Quốc đã góp phần xây dựng trước đó tiếp tục được duy trì.

Người vẫn theo dõi tình hình.

Vẫn nghiên cứu.

Vẫn tìm cách đóng góp cho phong trào.

Và quan trọng nhất, Người không từ bỏ mục tiêu ban đầu.

Có thể nói, đây là một giai đoạn mà Nguyễn Ái Quốc phải hoạt động trong bóng tối.

Không có những cuộc mít tinh lớn.

Không có những hình ảnh công khai.

Không có điều kiện để Người thường xuyên xuất hiện trước quần chúng.

Nhưng phía sau sự im lặng ấy vẫn là một hoạt động cách mạng liên tục.

Người tiếp tục học tập và nghiên cứu tại Liên Xô.

Trong thời gian này, Người có điều kiện củng cố thêm kiến thức về lý luận cách mạng và phong trào cộng sản quốc tế.

Điều này rất quan trọng.

Bởi một người hoạt động cách mạng trong điều kiện bị truy đuổi cần không chỉ có lòng can đảm.

Cần có khả năng thích nghi.

Cần biết khi nào phải hoạt động công khai.

Khi nào phải hoạt động bí mật.

Khi nào cần tiến lên.

Và khi nào phải kiên nhẫn chờ đợi.

Nguyễn Ái Quốc đã trải qua tất cả những điều đó.

Những năm tháng ấy cũng cho thấy một đặc điểm rất rõ trong con người Người:

Không dễ dàng từ bỏ mục tiêu chỉ vì hoàn cảnh trở nên khó khăn.

Có những lúc con đường phía trước gần như bị chặn lại.

Nhưng Người tìm một con đường khác.

Bị bắt ở Hồng Kông, Người tìm cách đấu tranh pháp lý.

Không thể hoạt động công khai, Người chuyển sang những hình thức hoạt động phù hợp hơn.

Không thể trực tiếp trở về Việt Nam, Người tiếp tục chuẩn bị về tư tưởng và tổ chức từ bên ngoài.

Đó là một khả năng rất quan trọng của một nhà hoạt động cách mạng:

kiên định về mục tiêu nhưng linh hoạt về phương pháp.

Đến cuối những năm 1930, tình hình thế giới bắt đầu thay đổi nhanh chóng.

Chủ nghĩa phát xít trỗi dậy.

Chiến tranh thế giới mới đang đến gần.

Tình hình Đông Dương cũng có những biến chuyển quan trọng.

Nguyễn Ái Quốc nhận thấy thời cơ cách mạng có thể xuất hiện trong một tương lai không xa.

Và Người bắt đầu hướng sự chú ý trở lại trực tiếp với Việt Nam.

Đầu năm 1941, sau khoảng ba mươi năm rời quê hương, Người trở về Việt Nam.

Ngày 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc đặt chân về nước qua khu vực Pác Bó, Cao Bằng.

Đây là một khoảnh khắc đặc biệt.

Người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Việt Nam năm 1911.

Ba mươi năm sau, Người trở về.

Nhưng Nguyễn Ái Quốc của năm 1941 đã hoàn toàn khác với chàng thanh niên năm 1911.

Người đã đi qua nhiều quốc gia.

Đã hoạt động trong phong trào quốc tế.

Đã trải qua những năm tháng bị truy bắt.

Đã chứng kiến những biến động lớn của thế giới.

Và giờ đây, Người trở về với một mục tiêu rất rõ ràng:

trực tiếp lãnh đạo và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành độc lập ở Việt Nam.

Pác Bó trở thành nơi Người bắt đầu một giai đoạn mới.

Cuộc sống tại Pác Bó vô cùng giản dị.

Người ở trong hang.

Làm việc trong điều kiện thiếu thốn.

Có lúc phải ăn cháo ngô, rau rừng.

Nhưng chính từ nơi núi rừng ấy, những quyết định quan trọng đối với cách mạng Việt Nam được hình thành.

Người chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 vào tháng 5/1941, trong đó đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh.

Từ đây, cách mạng Việt Nam bước vào một giai đoạn mới.

Nhìn lại những năm tháng từ 1930 đến 1941, có thể thấy đó là một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong hành trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc.

Người bị bắt.

Bị theo dõi.

Phải hoạt động bí mật.

Phải sống xa quê hương.

Phải đối mặt với những biến động chính trị phức tạp.

Nhưng Người vẫn tiếp tục.

Và cuối cùng, sau 30 năm, Người trở về Việt Nam.

Nếu ngày 5/6/1911 là ngày Người rời quê hương để tìm đường cứu nước, thì 28/1/1941 là ngày Người trở về sau khi đã tìm thấy con đường mà mình tin tưởng.

Một vòng tròn gần như khép lại.

Nhưng thực chất, một chương mới lại bắt đầu.

Bởi lần này, Nguyễn Ái Quốc không còn đi tìm đường nữa.

Người đã trở về để trực tiếp cùng nhân dân thực hiện con đường ấy.

Và từ những ngày tháng gian khổ ở Pác Bó, một trong những chương quan trọng nhất của cuộc đời Hồ Chí Minh bắt đầu.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn