NGUYỄN ÁI QUỐC VÀ NHỮNG NĂM THÁNG HOẠT ĐỘNG Ở LIÊN XÔ

Sau nhiều năm bôn ba qua các quốc gia, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy ở chủ nghĩa Marx – Lenin một con đường mà Người tin có thể giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc. Nhưng tìm thấy con đường mới chỉ là bước đầu. Người cần tiếp tục học tập, hoạt động và tìm cách biến những nhận thức ấy thành một phương hướng cách mạng cụ thể cho Việt Nam.

Một trong những giai đoạn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình đó là những năm Nguyễn Ái Quốc hoạt động tại Liên Xô.

Năm 1923, Nguyễn Ái Quốc rời Pháp và đến Liên Xô. Đây là lần đầu tiên Người đặt chân đến đất nước đang được xem là trung tâm của phong trào cộng sản quốc tế.

Đối với Nguyễn Ái Quốc, Liên Xô không đơn thuần là một điểm đến mới.

Đây là nơi Người có cơ hội trực tiếp tiếp xúc với những người cộng sản đến từ nhiều quốc gia, tìm hiểu về phong trào cách mạng quốc tế và nghiên cứu sâu hơn về lý luận cách mạng.

Nếu những năm trước đó là thời gian Người đi tìm con đường, thì giai đoạn ở Liên Xô có thể xem là thời kỳ Người tiếp tục học tập và củng cố nhận thức về con đường đã lựa chọn.

Tại Liên Xô, Nguyễn Ái Quốc tham gia nhiều hoạt động của Quốc tế Cộng sản.

Người làm việc, nghiên cứu, viết bài và tham gia các hội nghị liên quan đến vấn đề dân tộc và thuộc địa.

Một trong những vấn đề mà Người đặc biệt quan tâm là:

Làm thế nào để cuộc cách mạng ở các nước thuộc địa có thể giành được thắng lợi?

Đây là vấn đề rất quan trọng đối với Việt Nam.

Bởi nếu chỉ nhìn từ châu Âu, người ta có thể tập trung nhiều vào cuộc đấu tranh giữa các giai cấp trong những nước công nghiệp.

Nhưng Nguyễn Ái Quốc luôn đặt câu hỏi từ góc nhìn của một dân tộc thuộc địa.

Người muốn phong trào cách mạng quốc tế phải nhìn thấy những dân tộc đang bị áp bức ở châu Á, châu Phi và nhiều khu vực khác.

Người cho rằng cách mạng thuộc địa không thể bị xem là vấn đề phụ.

Độc lập dân tộc phải là một vấn đề quan trọng của cách mạng thế giới.

Trong thời gian ở Liên Xô, Nguyễn Ái Quốc có cơ hội tham gia Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản năm 1924.

Tại đây, Người tiếp tục lên tiếng về vấn đề thuộc địa.

Người không nói về Việt Nam như một vấn đề riêng biệt.

Người đặt Việt Nam trong bức tranh rộng lớn của hệ thống thuộc địa trên thế giới.

Điều này thể hiện một đặc điểm rất rõ trong tư duy của Nguyễn Ái Quốc:

Người luôn gắn vấn đề dân tộc Việt Nam với tình hình quốc tế.

Việt Nam muốn giành độc lập nhưng không thể tách khỏi những biến động của thế giới.

Các dân tộc thuộc địa muốn giải phóng cũng cần có sự liên kết.

Và phong trào cách mạng quốc tế cần quan tâm đến họ.

Bên cạnh hoạt động chính trị, Nguyễn Ái Quốc còn dành thời gian nghiên cứu và viết báo.

Những bài viết của Người tập trung vào các vấn đề thuộc địa, chế độ thực dân và phong trào giải phóng dân tộc.

Người muốn cho những người cộng sản ở châu Âu hiểu rằng phía sau những con số thống kê về thuộc địa là những con người cụ thể đang chịu áp bức.

Đối với Người, một dân tộc bị cai trị không phải là một khái niệm trừu tượng.

Đó là người nông dân mất đất.

Là người lao động bị bóc lột.

Là những người không có quyền quyết định tương lai của chính mình.

Là những con người mà tiếng nói của họ rất khó được nghe trên trường quốc tế.

Và Nguyễn Ái Quốc muốn trở thành một trong những người đưa tiếng nói ấy ra thế giới.

Nhưng có lẽ điều quan trọng nhất trong thời gian ở Liên Xô không nằm ở số lượng hội nghị mà Người tham dự.

Điều quan trọng hơn là Người tiếp tục hoàn thiện nhận thức về cách mạng và về vị trí của các dân tộc thuộc địa.

Người học hỏi từ phong trào cách mạng quốc tế nhưng đồng thời luôn suy nghĩ về thực tế Việt Nam.

Đây là điểm rất đáng chú ý.

Nguyễn Ái Quốc không đơn giản sao chép một mô hình từ nước khác rồi đưa về Việt Nam.

Người luôn đặt câu hỏi:

Việt Nam cần gì?

Người Việt Nam đang ở đâu?

Lực lượng nào có thể tham gia cách mạng?

Làm thế nào để tư tưởng cách mạng đến được với quần chúng?

Chính những câu hỏi ấy sau này trở thành một phần quan trọng trong hoạt động của Người tại Quảng Châu.

Năm 1924, Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô để đến Trung Quốc.

Nhưng trước khi rời đi, Người đã có thêm một giai đoạn quan trọng trong quá trình trưởng thành về tư tưởng và hoạt động cách mạng.

Từ một người thanh niên rời Việt Nam năm 1911, Người đã đi qua nhiều quốc gia.

Tại Pháp, Người bắt đầu hoạt động chính trị và đưa vấn đề Việt Nam ra quốc tế.

Tại Liên Xô, Người có điều kiện tiếp xúc sâu hơn với phong trào cộng sản quốc tế.

Và sau đó, Người đến Quảng Châu để trực tiếp chuẩn bị lực lượng cách mạng cho Việt Nam.

Có thể nói, hành trình của Nguyễn Ái Quốc giống như từng bước ghép những mảnh ghép lại với nhau.

1911: rời Việt Nam để tìm đường cứu nước.

1919: đưa yêu sách của nhân dân Việt Nam tới Hội nghị Versailles.

1920: xác định con đường cách mạng theo chủ nghĩa Marx – Lenin.

1923–1924: hoạt động tại Liên Xô và tham gia sâu hơn vào phong trào cộng sản quốc tế.

1924: đến Quảng Châu, mở ra giai đoạn trực tiếp chuẩn bị cho cách mạng Việt Nam.

Mỗi giai đoạn đều có một nhiệm vụ khác nhau.

Và Liên Xô là một trong những mắt xích quan trọng nhất.

Nhưng điều khiến những năm tháng ấy đáng nhớ không chỉ nằm ở việc Nguyễn Ái Quốc đã đến một đất nước xa xôi.

Mà là ở chỗ Người không ngừng học hỏi.

Người đã đi rất nhiều nơi nhưng vẫn tiếp tục học.

Đã lựa chọn một con đường nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu.

Đã có lý tưởng nhưng không biến lý tưởng thành những lời nói suông.

Người tìm cách biến nhận thức thành tổ chức, biến tư tưởng thành hành động và cuối cùng đưa những gì mình học được trở về phục vụ cách mạng Việt Nam.

Vì vậy, khi nhắc đến Nguyễn Ái Quốc ở Liên Xô, có lẽ không nên chỉ nhớ rằng Người từng sống và hoạt động ở đó.

Điều đáng nhớ hơn là:

Liên Xô là một trong những nơi Nguyễn Ái Quốc tiếp tục trưởng thành từ một người yêu nước thành một nhà cách mạng có tầm nhìn quốc tế.

Và khi Người rời Liên Xô để đến Quảng Châu năm 1924, hành trình tìm đường cứu nước đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới.

Lần này, Người không chỉ đi tìm câu trả lời cho chính mình.

Người bắt đầu chuẩn bị những con người và tổ chức để đưa câu trả lời ấy trở về Việt Nam.