NGUYỄN AN NINH - KẾT CẤU THÉP TRONG PHONG TRÀO THANH NIÊN - KỲ 3

1. Bản vẽ tư tưởng: "Cao vọng của thanh niên An Nam" Năm 1923, tại Hội Khuyến học Nam Kỳ, Nguyễn An Ninh đã trình bày một bài diễn thuyết làm chấn động giới trí thức và thanh niên: "Cao vọng của thanh niên An Nam". Đây không chỉ là một bài nói chuyện, mà là một bản vẽ kỹ thuật cho nhân cách của thế hệ mới.

Ông đặt ra câu hỏi: "Thanh niên An Nam sống để làm gì?". Ông phê phán lối sống hưởng thụ, nhu nhược và chỉ ra rằng "văn hóa là linh hồn của dân tộc". Với sinh viên MTU, chúng ta có thể coi tư tưởng của ông như một quy chuẩn thiết kế. Ông yêu cầu thanh niên phải có "cao vọng" — tức là tầm nhìn xa trông rộng, vượt ra khỏi những lợi ích cá nhân nhỏ hẹp. Ông dùng những khái niệm triết học phương Tây để giải thích về sự tiến bộ, khuyến khích thanh niên học tập khoa học kỹ thuật. Bài diễn thuyết này chính là lớp "phụ gia" đặc biệt, làm tăng sức bền và tính đàn hồi cho ý chí của thanh niên, giúp họ đứng vững trước những đợt sóng nô dịch văn hóa.

2. Đúc cốt thép cho phong trào học sinh, sinh viên Ảnh hưởng của Nguyễn An Ninh mạnh mẽ đến mức ông trở thành thần tượng của hầu hết HSSV Sài Gòn bấy giờ. Ông không lập ra một đảng phái cứng nhắc, ông xây dựng một "kết cấu mạng lưới" các nhóm thanh niên yêu nước thầm lặng nhưng gắn kết chặt chẽ.

Trong xây dựng, việc đan cốt thép đòi hỏi sự chính xác và liên kết chắc chắn tại các mối nối. Nguyễn An Ninh đã thực hiện điều đó thông qua việc khơi gợi lòng tự tôn dân tộc. Những thanh niên như Phan Phan, Trần Huy Liệu... đều được ông "tôi luyện" bằng những cuộc đàm đạo và những tờ báo bí mật. Khi Nguyễn An Ninh bị thực dân Pháp bắt vào tháng 3/1926, một sự kiện "biến dạng kết cấu" đã xảy ra: Toàn thể HSSV Sài Gòn đã bãi khóa để phản đối. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một "khối thép" thanh niên đã bùng nổ sức mạnh tập thể, làm rung chuyển cả hệ thống cai trị của thực dân Pháp. Ông đã dạy họ rằng: Một người trẻ đứng riêng lẻ có thể bị bẻ gãy, nhưng khi được đan lại thành một phong trào, họ là một kết cấu không thể phá hủy.

3. Tư duy "Sống là kiến tạo" – Ngọn lửa xung kích Phong cách sống của Nguyễn An Ninh là bài học sống động về sự xung kích. Ông không ngại nắng bụi, không ngại lao tù. Ông đi bộ xuyên qua các tỉnh miền Tây (trong đó có Vĩnh Long) để gặp gỡ thanh niên và nông dân. Ông mặc bộ đồ bà ba giản dị nhưng mang trong mình trí tuệ của một thiên tài Sorbonne.

Đối với sinh viên MTU, đây là hình ảnh của một kỹ sư hiện trường thực thụ. Ông dạy chúng ta rằng: Lý thuyết phải gắn liền với thực tiễn "thi công". Một người kỹ sư xây dựng giỏi không thể chỉ ngồi trong phòng máy lạnh; họ phải có mặt tại công trường, hít thở khói bụi và hiểu được nỗi vất vả của người thợ. Nguyễn An Ninh đã "thi công" lý tưởng của mình bằng những bước chân không mỏi. Ông truyền cho thanh niên ngọn lửa của sự dấn thân, biến những "bản vẽ lý thuyết" thành những phong trào đấu tranh hữu hình, đầy sức mạnh.

4. Khả năng "chịu lực" trước những cơn bão táp lao tù Trong kỳ này, chúng ta bắt đầu thấy những thử thách cực đại nhắm vào Nguyễn An Ninh. Thực dân Pháp coi ông là "phần tử nguy hiểm nhất". Những đợt bắt bớ, giam cầm liên tiếp giống như những bài thử nghiệm phá hủy nhắm vào ý chí của ông.

Nhưng thay vì bị bẻ gãy, "kết cấu thép" trong tâm hồn Nguyễn An Ninh càng trở nên cứng cáp hơn sau mỗi lần ra tù. Ông dùng thời gian trong tù để nghiên cứu thêm, để viết lách và để tiếp tục chỉ đạo phong trào từ xa. Ông chứng minh một chân lý kỹ thuật: Thép càng được tôi trong lửa lạnh và áp lực cao, nó càng trở nên bền bỉ. Sự kiên cường của ông đã trở thành "trọng tâm" (center of mass) giữ cho phong trào thanh niên không bị đổ vỡ trước sự đàn áp điên cuồng của kẻ thù.