NGUYỄN AN NINH – TIẾNG CHUÔNG RÈN ĐÚC TÂM HỒN DÂN TỘC

Trong những năm đầu thế kỷ XX, có một trí thức trẻ tuổi, tài cao, vừa tốt nghiệp Luật khoa tại Pháp đã từ chối mọi vinh hoa phú quý để trở về quê hương, đứng về phía nhân dân lao động. Đó chính là Nguyễn An Ninh (sinh năm 1900), người con ưu tú của mảnh đất Gia Định, một nhân cách lớn đã làm rung chuyển chính quyền thực dân bằng sức mạnh của tri thức và lòng yêu nước.

Vị trí sĩ "đánh thức" linh hồn Nam Kỳ

Trở về Sài Gòn với tư tưởng tự do, Nguyễn An Ninh không chọn con đường làm quan cho Pháp. Ông dùng báo chí để "khai dân trí":

· Tờ báo La Cloche Fêlée (Chuông rè): Ông dùng ngòi bút vạch trần sự thối nát của chế độ thực dân, kêu gọi thanh niên thức tỉnh khỏi cơn mê nô lệ. Tiếng "Chuông rè" ấy thực chất lại là tiếng chuông cảnh tỉnh dõng dạc, vang xa khắp lục tỉnh Nam Kỳ.

· Người diễn thuyết tài ba: Những buổi nói chuyện của ông tại rạp hát hay giữa đám đông nhân dân luôn thu hút hàng ngàn người tham gia. Ông nói về lòng tự hào dân tộc, về quyền được sống như một con người tự do, khiến chính quyền thực dân Pháp phải khiếp sợ và tìm mọi cách để bắt bớ.

Chí lớn bất khuất giữa lao tù Côn Đảo

Vì những hoạt động yêu nước không mệt mỏi, Nguyễn An Ninh nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. Lần cuối cùng vào năm 1939, ông bị kết án 5 năm tù và đày ra Côn Đảo.

Tại "địa ngục trần gian", thực dân Pháp tìm mọi cách để hành hạ thể xác ông. Chúng bắt ông phải lao dịch khổ sai, nhốt ông trong những căn phòng giam chật hẹp, ẩm thấp. Thế nhưng, đòn roi và xiềng xích chỉ làm tăng thêm ý chí thép của người chiến sĩ ấy. Dù sức khỏe suy kiệt vì chế độ tù đày hà khắc, ông vẫn luôn giữ thái độ ung dung, tự tại, là điểm tựa tinh thần cho các đồng chí cùng cảnh ngộ.

Ngày 14/8/1943, sau những ngày bị hành hạ và bỏ đói, Nguyễn An Ninh đã trút hơi thở cuối cùng tại nhà tù Côn Đảo. Ông ra đi khi tuổi đời mới 43, để lại nỗi tiếc thương vô hạn cho nhân dân Nam Bộ và những người yêu chuộng tự do.