NGUYỄN AN NINH VÀ TIẾNG CHUÔNG ĐÁNH THỨC THANH NIÊN NAM KỲ

NGUYỄN AN NINH VÀ TIẾNG CHUÔNG ĐÁNH THỨC THANH NIÊN NAM KỲ

“Cao vọng của bọn thanh niên An Nam là gì? Là làm thế nào cho nước Nam được độc lập.”

— Nguyễn An Ninh, diễn thuyết Cao vọng của bọn thanh niên An Nam, năm 1923.

Nguyễn An Ninh (1900–1943) là một nhà báo, nhà văn hóa và nhà hoạt động yêu nước nổi bật ở Nam Kỳ đầu thế kỷ XX. Ông từng học luật tại Pháp, nhưng thay vì lựa chọn một cuộc sống thuận lợi, ông trở về nước và dùng báo chí, diễn thuyết và hoạt động xã hội để truyền bá tư tưởng mới, đặc biệt hướng đến thanh niên.

1. NGƯỜI TRÍ THỨC TRẺ TỪNG BƯỚC TÌM ĐƯỜNG CHO DÂN TỘC

Nguyễn An Ninh sinh năm 1900 tại Nam Kỳ, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, ông được học tập khá đầy đủ và sớm thể hiện khả năng nổi bật. Sau khi học ở Sài Gòn và Hà Nội, năm 1918 ông sang Pháp học luật tại Đại học Sorbonne. Chỉ trong khoảng hai năm, ông hoàn thành chương trình và nhận bằng Cử nhân Luật hạng xuất sắc.

Trong thời gian ở Pháp, ông tiếp xúc với nhiều nhà yêu nước Việt Nam và những tư tưởng chính trị, xã hội mới. Những trải nghiệm ấy khiến ông nhận ra rằng muốn thay đổi đất nước thì cần phải thay đổi nhận thức của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Năm 1922, Nguyễn An Ninh trở về Việt Nam. Ông từ chối con đường hợp tác với chính quyền thực dân và bắt đầu hoạt động công khai bằng hai phương tiện mà ông tin tưởng nhất: viết báo và diễn thuyết.

2. NGƯỜI DÙNG NGÒI BÚT VÀ LỜI NÓI ĐỂ THỨC TỈNH THANH NIÊN

Nguyễn An Ninh nhanh chóng trở thành một diễn giả có ảnh hưởng lớn ở Nam Kỳ. Những bài diễn thuyết của ông đề cập đến văn hóa, thanh niên, tương lai dân tộc và những vấn đề của xã hội đương thời.

Đặc biệt, bài diễn thuyết “Cao vọng của bọn thanh niên An Nam” vào tháng 10 năm 1923 đã tạo tiếng vang lớn. Bài nói mạnh mẽ phê phán những tư tưởng bảo thủ và kêu gọi thanh niên tự mình suy nghĩ, học hỏi và có trách nhiệm với tương lai đất nước. Bài diễn thuyết được xem như một dấu mốc quan trọng trong hoạt động của ông và có ảnh hưởng sâu rộng đến thanh niên, trí thức Nam Kỳ.

Không chỉ diễn thuyết, ông còn sáng lập tờ La Cloche Fêlée (Chuông rè) vào năm 1923. Ông trực tiếp viết bài, biên tập, tổ chức in ấn và thậm chí tự đi bán báo. Qua tờ báo, ông công khai phê phán chế độ thực dân và truyền bá những tư tưởng tiến bộ đến với độc giả.

Năm 1925, Nguyễn An Ninh cùng Mai Văn Ngọc thành lập Thanh niên Cao vọng, một tổ chức yêu nước có cơ sở ở nhiều tỉnh Nam Kỳ. Ông tiếp tục đi đến nhiều nơi để diễn thuyết, tiếp xúc với quần chúng và vận động thanh niên tham gia hoạt động yêu nước.

3. NGƯỜI GIỮ VỮNG LÝ TƯỞNG ĐẾN NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG

Con đường Nguyễn An Ninh lựa chọn không hề dễ dàng. Trong suốt nhiều năm hoạt động, ông nhiều lần bị chính quyền thực dân bắt giam và kết án. Tổng cộng, ông trải qua nhiều lần tù đày nhưng vẫn tiếp tục giữ vững tinh thần đấu tranh.

Ngay cả sau những lần bị bắt, ông vẫn tiếp tục viết báo và hoạt động xã hội. Năm 1932, ông tham gia thành lập tờ La Lutte (Tranh đấu) và tiếp tục hoạt động trong phong trào đấu tranh công khai ở Nam Kỳ. Những hoạt động ấy cho thấy ông không chỉ là một người viết báo mà còn là một trí thức trực tiếp dấn thân vào cuộc sống của quần chúng.

Năm 1939, Nguyễn An Ninh bị bắt lần cuối và bị đày ra Côn Đảo. Ông mất trong nhà tù Côn Đảo ngày 14 tháng 8 năm 1943, khi mới 43 tuổi. Dù không thể nhìn thấy ngày đất nước giành được độc lập, những hoạt động của ông đã để lại ảnh hưởng sâu sắc đối với phong trào yêu nước ở Nam Kỳ.

Điều đáng nhớ nhất ở Nguyễn An Ninh là ông không chỉ nói về lòng yêu nước mà tìm cách biến nó thành hành động. Ông dùng kiến thức để viết, dùng lời nói để thức tỉnh thanh niên và dùng chính cuộc đời mình để theo đuổi điều mà ông tin tưởng.

Câu chuyện của ông để lại bài học về lòng yêu nước, tinh thần tự chủ, sự dũng cảm và trách nhiệm của người trẻ đối với xã hội. Nguyễn An Ninh cho thấy rằng đôi khi một tiếng nói mạnh mẽ cũng có thể đánh thức cả một thế hệ.

Từ những trang báo và những buổi diễn thuyết giữa lòng Nam Kỳ, Nguyễn An Ninh đã trở thành một trong những tiếng nói góp phần đánh thức tinh thần yêu nước của thanh niên Việt Nam đầu thế kỷ XX.