Nguyễn Ánh – Người thống nhất đất nước và lập ra nhà Nguyễn.
Nguyễn Ánh sinh năm 1762, là hậu duệ của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Sau khi thế lực họ Nguyễn bị phong trào Tây Sơn đánh đổ, ông nhiều lần tập hợp lực lượng để chống lại Tây Sơn. Trải qua nhiều năm chiến đấu và nhận được sự hỗ trợ từ một số lực lượng bên ngoài, Nguyễn Ánh từng bước khôi phục quyền lực. Năm 1802, ông đánh bại triều Tây Sơn, lên ngôi Hoàng đế với niên hiệu Gia Long và lập ra nhà Nguyễn. Ông thống nhất lãnh thổ từ Bắc vào Nam dưới một chính quyền trung ương duy nhất sau nhiều thế kỷ đất nước bị chia cắt. Nhà Nguyễn dưới thời Gia Long tiến hành tổ chức lại bộ máy hành chính và xây dựng kinh đô tại Phú Xuân, Huế. Nguyễn Ánh là nhân vật gây nhiều tranh luận, nhưng xét về lịch sử nhà nước, ông là người hoàn thành quá trình thống nhất Việt Nam đầu thế kỷ XIX.
