Nguyễn Bá Ngọc (1)

Không một giây lưỡng lự, Ngọc quyết định ra khỏi hầm để bế hai em xuống. Trong lúc loay hoay một tay bế đứa nhỏ, tay kia dắt đứa lớn thì Ngọc bị trúng mảnh bom, máu ra quá nhiều, lênh láng, ướt đẫm chiếc áo. Sau đó được bà hàng xóm tên Lê Thị Khoát băng bó vết thương rồi đưa đi bệnh viện, nhưng vì mất quá nhiều máu, ngày hôm sau, cậu đã hy sinh (5-4-1965).

Cuối năm 1965, trong một lần về thâm nhập thực tế sáng tác ở huyện Quảng Xương, Thanh Hóa, nhạc sỹ Mộng Lân đã nghe người dân ở đây kể lại chuyện Nguyễn Bá Ngọc quên thân mình cứu hai em nhỏ. Đặc biệt, ông có dịp tiếp xúc với bà Lê Thị Khoát là người trực tiếp băng bó vết thương cho Ngọc và đưa cậu đi bệnh viện kể lại tường tận diễn biến sự việc Ngọc hy sinh.

Cảm kích, xúc động trước hành động vô cùng quả cảm của cậu thiếu niên anh hùng, Mộng Lân đã viết nên bài hát. Khi ấy, ông làm việc ở Ban Âm nhạc thiếu nhi Đài Tiếng nói Việt Nam nên khi trở về đã thuận lợi trong việc phổ biến bài hát này. Bài hát súc tích, có giai điệu trong sáng, dễ hát, dễ thuộc nên nhanh chóng được thiếu nhi cả nước ưa thích và trở nên nổi tiếng.

Ngày ấy, chưa có nhiều báo chí và các loại hình truyền thông phong phú khác như bây giờ nên sự việc Nguyễn Bá Ngọc dũng cảm quên thân mình cứu hai em nhỏ không dễ được đông đảo người dân khắp nơi biết đến. Nhưng sự lây lan của bài hát đã khiến người ta biết đến tấm gương này.

Tuy nhiên, Nguyễn Bá Ngọc trong một thời gian dài vẫn chưa được truy phong danh hiệu Anh hùng mặc dù hành vi của cậu là quá quả cảm, tấm gương của cậu là quá chói sáng, chẳng khác gì những anh hùng trẻ tuổi trong quá khứ.

Tại buổi lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh (15/5/2001), Thủ tướng Phan Văn Khải cũng nói: “Nhân dân và các thế hệ trẻ nước ta mãi mãi ghi nhớ chiến công và tên tuổi các Anh hùng liệt sỹ trẻ tuổi như Kim Đồng, Vừ A Dính, Lê Văn Tám, Kpa KLon, Nguyễn Bá Ngọc…”, nhưng các cơ quan có trách nhiệm xúc tiến các thủ tục để truy tặng danh hiệu anh hùng cho Nguyễn Bá Ngọc thì vẫn như bỏ quên trường hợp này.

Mỗi lần một nhà báo nào có dịp đến quê hương Nguyễn Bá Ngọc ở Quảng Xương lại đến thăm tượng đài cậu thiếu niên dũng cảm và ngôi trường mang tên cậu được dựng ở quê hương này, rồi họ lại viết bài nhắc lại sự việc Ngọc chưa được phong. Và thế là tháng 3 vừa qua, Nguyễn Bá Ngọc đã chính thức được Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang.

Năm 2000, trong một lần về sáng tác ở Thanh Hóa, tôi đã tìm đến gia đình Anh hùng Nguyễn Bá Ngọc. Lúc này, thân phụ của Nguyễn Bá Ngọc là cụ Nguyễn Bá Bôi đã ở tuổi 89 nhưng vẫn còn khỏe, minh mẫn. Tôi hát cho cụ nghe trọn vẹn bài hát của nhạc sỹ Mộng Lân. Cụ đã không cầm được nước mắt và nói: “Chúng tôi làm cha mẹ luôn dạy Ngọc và các em nó phải luôn giữ đạo lý làm người, giữ tâm trong sáng, sống phải biết vì người khác, thương người như thể thương thân. Tiền bạc là cần nhưng rồi cũng hết. Chỉ có danh dự và nhân phẩm mới còn lại, để tiếng cho đời”.

Rồi cụ bày tỏ nguyện vọng muốn cố sống thêm đến ngày được nhìn thấy cái bằng công nhận Anh hùng cho cậu con giai. Khi ấy nếu cụ có nhắm mắt cũng là thanh thản, quá hạnh phúc. Cụ chỉ mong một điều như thế khi đã rất gần đất, xa trời.

Nhưng thật đáng buồn và tiếc là cụ không thể chờ được đến ngày con trai được truy tặng danh hiệu. Ngày 5/4/2007, cụ từ biệt cõi tạm để về yên nghỉ chốn vĩnh hằng, hưởng thọ 97 tuổi. Có một điều trùng hợp kỳ lạ là cụ ra đi đúng ngày, tháng Nguyễn Bá Ngọc hy sinh 42 năm về trước (Ngọc mất ngày 5/4/1965).

Một cụ già bình thường như bao người bình thường khác nhưng đã răn dạy, rèn giũa nên một người con là Anh hùng. Trước khi nhắm mắt, xuôi tay chỉ có duy nhất một nguyện vọng chính đáng nhưng bị lỡ. Giá mà những ai đó làm công việc hành chính, xúc tiến các thủ tục nhanh để Nguyễn Bá Ngọc được nhận danh hiệu sớm hơn cho người cha khả kính kia được toại nguyện?