Nguyễn Bá Ngọc
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952, quê ở xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Em sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đế quốc Mỹ leo thang bắn phá ác liệt miền Bắc nước ta. Dù hoàn cảnh chiến tranh khó khăn, Ngọc vẫn là một học sinh chăm ngoan, học giỏi của lớp 4B, trường cấp I xã Quảng Trung (tương đương tiểu học ngày nay), đồng thời là một đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong năng nổ.
Sáng ngày 4 tháng 4 năm 1965, không quân Mỹ bất ngờ huy động nhiều tốp máy bay ồ ạt ném bom, bắn phá dữ dội vào xóm nghèo nơi Ngọc sinh sống. Lúc bấy giờ, bố mẹ Ngọc và những người lớn đều đang đi làm ngoài đồng hoặc tham gia trực chiến ở các trận địa phòng không. Ngọc cùng các em nhỏ ở nhà phải tự tìm nơi trú ẩn.
Khi nghe tiếng bom nổ đinh tai nhức óc, Ngọc đã nhanh chóng đưa các em của mình xuống hầm trú ẩn an toàn. Bỗng nhiên, từ nhà bác Khương hàng xóm vang lên tiếng khóc thét nức nở. Bom Mỹ vừa rơi trúng nhà bác, Khương (bạn của Ngọc) bị thương ngã gục, các em nhỏ của Khương là Oanh, Đót và Tú đang gào khóc hoảng loạn giữa lớp gạch ngói đổ nát và khói bụi mịt mù.
Không một chút đắn đo trước hiểm nguy, cậu bé 13 tuổi Nguyễn Bá Ngọc lập tức lao từ hầm nhà mình, băng qua làn mưa bom bão đạn sang nhà hàng xóm. Ngọc bế bé Oanh, dắt bé Đót và bé Tú chạy về hầm trú ẩn. Khi máy bay Mỹ tiếp tục trút bom bi xuống, phán đoán tình hình nguy cấp, Ngọc đã dùng chính tấm thân nhỏ bé của mình nằm đè lên, che chở hoàn toàn cho các em.
Bom đạn qua đi, ba em nhỏ nhà bác Khương được cứu sống và bình an vô sự. Thế nhưng, Nguyễn Bá Ngọc đã bị nhiều viên bi thép găm trúng người, vết thương quá nặng. Dù được mọi người đưa đi cấp cứu, nhưng do mất máu quá nhiều, cậu học trò dũng cảm đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 2 giờ sáng ngày 5 tháng 4 năm 1965.
Sự hy sinh quên mình cứu người của Nguyễn Bá Ngọc đã làm lay động hàng triệu trái tim. Tên của em đã trở thành một biểu tượng sáng ngời cho phong trào "Thiếu nhi Việt Nam làm nghìn việc tốt", được Nhà nước công nhận là Liệt sĩ, và được đặt tên cho vô số ngôi trường, con đường trên khắp mọi miền Tổ quốc.
