Nguyễn Bá Ngọc
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam, bên cạnh những người lính cầm súng nơi tuyến đầu, còn có những tấm gương thiếu niên dũng cảm, tuổi nhỏ chí lớn. Một trong những biểu tượng sáng ngời nhất chính là anh hùng liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc - người thiếu niên 14 tuổi đã hy sinh thân mình để cứu các em nhỏ. Nguyễn Bá Ngọc sinh ra và lớn lên tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Ông sinh năm 1951, lớn lên trong những năm tháng đất nước chia cắt, quê hương Quảng Xương là một trong những trọng điểm bắn phá của máy bay Mỹ. Tuy còn nhỏ tuổi, nhưng Ngọc sớm hun đúc tinh thần yêu nước và lòng dũng cảm. Sự kiện anh hùng diễn ra vào ngày 4/4/1965. Khi máy bay Mỹ oanh tạc dữ dội vào khu vực Phà Ghép, bom đạn trút xuống xóm làng, mọi người đều chạy vào hầm trú ẩn. Trong lúc mưa bom bão đạn, Ngọc nghe tiếng khóc của các em nhỏ nhà hàng xóm. Không chút do dự, Ngọc rời hầm, chạy đến nhà các em. Trước mắt Ngọc là cảnh tượng tan hoang, khói lửa ngút trời. Ngọc nhanh chóng đưa ba em nhỏ (em Khương, em Châu, em Hợi) vào nơi trú ẩn an toàn. Khi thấy bom nổ gần, Ngọc đã không ngại hiểm nguy, lấy thân mình che chở cho các em, giữ cho các em được an toàn. Thật không may, Ngọc đã bị trúng mảnh bom và hy sinh sau đó do vết thương quá nặng. Hành động của Nguyễn Bá Ngọc không chỉ là sự dũng cảm phi thường mà còn là minh chứng cho tình yêu thương con người cao cả. Ở tuổi 14, tuổi đáng lẽ được cắp sách đến trường, Ngọc đã lựa chọn hy sinh tính mạng để bảo vệ người khác. Sự hy sinh của ông đã trở thành bài học giáo dục sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Năm 1965, Nguyễn Bá Ngọc được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và sau này là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên của ông được đặt cho nhiều ngôi trường, nhiều con đường trên khắp cả nước, và câu chuyện về "người thiếu niên dũng cảm" mãi mãi là khúc ca bi tráng, bất diệt của tuổi trẻ Việt Nam. Tóm lại, Nguyễn Bá Ngọc là tấm gương tiêu biểu cho tinh thần "Tuổi nhỏ chí lớn". Dù đã ra đi, nhưng tinh thần dũng cảm và lòng hy sinh cao cả của ông vẫn còn mãi, tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ học sinh Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bài 17 Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra biết bao anh hùng, hào kiệt. Có những cái tên đã trở thành huyền thoại, sống mãi trong tâm khảm của bao thế hệ, và một trong số đó là Anh hùng La Văn Cầu - người con ưu tú của dân tộc Tày, biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". La Văn Cầu sinh năm 1932 tại xã Quang Thành, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, cha bị giặc Pháp sát hại dã man, từ nhỏ, trong trái tim người thiếu niên ấy đã nung nấu mối thù sâu nặng với kẻ thù. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, mang theo lòng căm thù giặc và khát vọng tự do, La Văn Cầu đã xin nhập ngũ, trở thành một chiến sĩ bộ binh trẻ tuổi nhưng đầy quyết tâm. Câu chuyện về cuộc đời ông gắn liền với một sự kiện chấn động tại chiến dịch Biên giới năm 1950. Trận Đông Khê, trong một tình huống chiến đấu vô cùng hiểm nghèo, cánh tay phải của La Văn Cầu bị trúng đạn địch, đau đớn dữ dội và không thể sử dụng được nữa. Thế nhưng, trong lúc nước sôi lửa bỏng, đồn địch chưa bị phá tan, không muốn rời bỏ trận địa, La Văn Cầu đã đưa ra một quyết định khiến ai cũng kinh ngạc và khâm phục: Nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương. Hành động ấy không chỉ thể hiện sự dũng cảm tột cùng, nén đau thương vượt qua giới hạn của con người, mà còn cho thấy một tinh thần trách nhiệm cao độ với đồng đội và Tổ quốc. Bằng ý chí thép, sau khi được băng bó sơ bộ, ông tiếp tục cầm quả bộc phá bằng một tay còn lại, hướng về phía đồn địch, phá tan lớp rào chắn cuối cùng. Hình ảnh La Văn Cầu không chỉ là một chiến sĩ dũng cảm, mà còn là đại diện cho một thế hệ trẻ Việt Nam "thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước". Sự hy sinh của ông đã góp phần quan trọng vào chiến thắng vẻ vang của trận Đông Khê, mở đường cho những chiến thắng tiếp theo của chiến dịch Biên giới. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, La Văn Cầu trở thành một trong những người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Năm tháng qua đi, câu chuyện về người anh hùng nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay vẫn luôn là bài học quý báu về lòng yêu nước, sự dũng cảm và ý chí kiên cường. Anh hùng La Văn Cầu mãi mãi là niềm tự hào, là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ hôm nay noi theo, sống và cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
