NGUYỄN BÁ NGỌC
Cậu học sinh 13 tuổi cứu các em nhỏ dưới bom đạn
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1965, khi đang học lớp 4, em đã hy sinh trong khi cứu những em nhỏ trong một trận máy bay Mỹ đánh phá quê hương.
Ngày 4 tháng 4 năm 1965, xã Quảng Trung bị máy bay đánh phá. Khi đó nhiều người lớn đang đi làm ngoài đồng. Nguyễn Bá Ngọc cùng mẹ và một số em nhỏ xuống hầm trú ẩn.
Trong lúc bom đạn diễn ra, Ngọc nghe tiếng kêu cứu từ nhà một người hàng xóm. Tại đó, một người bạn của Ngọc đã bị thương, trong khi những em nhỏ khác đang hoảng sợ. Mặc dù mẹ ngăn cản vì ngoài trời đang có bom đạn, Ngọc vẫn rời hầm để sang giúp các em.
Ngọc đưa các em nhỏ xuống nơi trú ẩn an toàn và tìm cách che chở cho các em. Trong quá trình đó, em bị thương bởi bom bi.
Nguyễn Bá Ngọc được đưa đến bệnh viện cấp cứu nhưng vết thương quá nặng. Em hy sinh vào rạng sáng ngày 5 tháng 4 năm 1965, khi mới 13 tuổi.
Câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc nhanh chóng được lan truyền trong phong trào thiếu nhi cả nước. Điều khiến hình ảnh của em trở nên đặc biệt là tuổi đời còn rất nhỏ nhưng trong tình huống nguy hiểm, em đã lựa chọn quay lại nơi có bom đạn để cứu những đứa trẻ khác.
Sau khi hy sinh, Nguyễn Bá Ngọc được Nhà nước công nhận là liệt sĩ. Tên em được đặt cho nhiều trường học, liên đội thiếu niên và các công trình giáo dục.
Câu chuyện Nguyễn Bá Ngọc cũng trở thành một nội dung thường xuyên trong giáo dục truyền thống cho thiếu nhi Việt Nam. Trong các hoạt động Đội, hình ảnh người học sinh lớp 4 không bỏ mặc những em nhỏ đang gặp nguy hiểm được nhắc lại như một bài học về lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và sự dũng cảm.
Cuộc đời Nguyễn Bá Ngọc chỉ kéo dài 13 năm, nhưng sự hy sinh của em trở thành một phần ký ức của thế hệ thiếu nhi Việt Nam trong những năm chiến tranh. Nếu những người lính thể hiện lòng dũng cảm trên chiến trường, thì câu chuyện của Nguyễn Bá Ngọc cho thấy ngay cả trẻ em trong vùng chiến tranh cũng có thể trở thành những người bảo vệ, che chở cho người khác trong những thời khắc khốc liệt nhất.
Ngày nay, tên Nguyễn Bá Ngọc vẫn xuất hiện trên nhiều mái trường và tổ chức Đội. Từ một cậu học sinh ở Quảng Trung, em trở thành một nhân vật được nhiều thế hệ thiếu nhi biết đến qua những bài học lịch sử và truyền thống.
