NGUYỄN BÁ NGỌC – NGƯỜI THIẾU NIÊN LẤY THÂN MÌNH CHE CHỞ CHO EM NHỎ

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: NGUYỄN BÁ NGỌC – NGƯỜI THIẾU NIÊN LẤY THÂN MÌNH CHE CHỞ CHO EM NHỎ

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người tuy tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã để lại những câu chuyện khiến nhiều thế hệ xúc động và kính phục. Họ không phải lúc nào cũng là những người lính cầm súng nơi chiến trường. Có khi đó chỉ là một cậu bé, một cô bé sống giữa làng quê bình dị, nhưng khi Tổ quốc và đồng bào đứng trước hiểm nguy, lòng dũng cảm và tình thương đã khiến họ làm nên những điều phi thường. Anh hùng Nguyễn Bá Ngọc là một con người như thế.

Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Năm học 1964–1965, Ngọc là học sinh lớp 4B, Trường Phổ thông cấp I xã Quảng Trung. Khi ấy, đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Máy bay Mỹ liên tục đánh phá miền Bắc, nhiều làng quê, trường học, bệnh viện và những tuyến giao thông quan trọng trở thành mục tiêu của bom đạn. Trẻ em khi ấy không có một tuổi thơ bình yên như hôm nay. Những giờ học có khi phải diễn ra dưới hầm, tiếng máy bay và tiếng bom đã trở thành một phần của cuộc sống.

Ngọc cũng như bao bạn nhỏ khác, là một cậu bé chăm ngoan, gần gũi và hay giúp đỡ mọi người. Em lớn lên trong một gia đình và một làng quê giàu truyền thống yêu nước. Cuộc sống của Ngọc vốn bình dị, nhưng chiến tranh đã đặt em vào một hoàn cảnh đặc biệt, nơi mỗi người đều phải biết bảo vệ mình và bảo vệ những người xung quanh.

Ngày 4 tháng 4 năm 1965, vùng đất Thanh Hóa chìm trong bom đạn. Xã Quảng Trung, quê hương của Nguyễn Bá Ngọc cũng bị máy bay Mỹ đánh phá dữ dội. Hôm ấy, khi tiếng máy bay vang lên, Ngọc cùng mọi người tìm nơi trú ẩn. Không ai có thể ngờ rằng chỉ trong ít giờ sau, một cậu học sinh mới 13 tuổi sẽ trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tình yêu thương con người.

Ngày 10 tháng 12 năm 2015, Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với một người thiếu niên đã hy sinh khi cứu các em nhỏ trong bom đạn.

Buổi sáng ngày 4 tháng 4 năm 1965, máy bay Mỹ liên tục trút bom xuống quê hương Quảng Trung. Trong lúc mọi người tìm cách tránh bom, Ngọc cùng mẹ đưa những em nhỏ xuống hầm trú ẩn. Tiếng bom nổ rung chuyển mặt đất. Tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời. Trong hoàn cảnh ấy, bản năng của mỗi người là tìm cách bảo vệ chính mình.

Nhưng rồi từ bên ngoài vọng vào tiếng khóc của trẻ nhỏ. Đó là tiếng khóc phát ra từ nhà người bạn của Ngọc. Một quả bom đã đánh trúng khu vực nhà ông Khánh. Người bạn của Ngọc bị thương, trong khi những em nhỏ trong gia đình đang hoảng loạn giữa cảnh bom đạn. Nghe tiếng kêu cứu, Ngọc không thể ngồi yên trong hầm trú ẩn.

Không một phút do dự, em lao ra ngoài. Đó là một quyết định mà một cậu bé 13 tuổi hoàn toàn có thể không thực hiện. Trước mắt Ngọc là bom đạn, là những hiểm nguy có thể cướp đi mạng sống bất cứ lúc nào. Nhưng phía bên kia lại là những em nhỏ đang cần được cứu. Tình thương đối với các em đã lớn hơn nỗi sợ hãi trong lòng em.

Ngọc chạy sang nhà bạn, tìm cách đưa các em nhỏ ra khỏi khu vực nguy hiểm. Em bế, dìu từng em về phía hầm trú ẩn. Trong lúc đang cứu các em, bom đạn tiếp tục trút xuống. Ngọc vừa bò, vừa lấy thân mình che chở cho các em và đưa các em đến nơi an toàn.

Trong khoảnh khắc ấy, một mảnh bom đã găm vào người Ngọc. Em bị thương rất nặng nhưng vẫn cố gắng đưa các em nhỏ vào nơi trú ẩn. Điều đáng khâm phục nhất chính là Ngọc không bỏ cuộc giữa chừng. Em chỉ nghĩ đến việc làm sao để những đứa trẻ bên cạnh mình được sống.

Theo các tư liệu lịch sử, sau khi cứu được các em nhỏ, Nguyễn Bá Ngọc được đưa đi cấp cứu. Dù các bác sĩ đã tận tình cứu chữa, vết thương quá nặng khiến em không thể qua khỏi. Nguyễn Bá Ngọc đã anh dũng hy sinh vào rạng sáng ngày 5 tháng 4 năm 1965, khi mới 13 tuổi.

Câu chuyện ấy khiến người ta xúc động không chỉ bởi sự hy sinh của một cậu bé, mà còn bởi cách em lựa chọn trong giây phút sinh tử. Trước tiếng bom đạn, Ngọc đã không nghĩ đến bản thân trước tiên. Em nghĩ đến những em nhỏ đang kêu cứu. Em đã lấy chính thân mình che chở cho các em.

Chiến công của Nguyễn Bá Ngọc không được đo bằng số lượng kẻ địch bị tiêu diệt hay những trận đánh lớn trên chiến trường. Chiến công của em chính là cứu sống những em nhỏ trong thời khắc hiểm nguy, chấp nhận hy sinh để người khác được sống. Đó là một chiến công giản dị nhưng vô cùng cao quý.

Câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc sau đó đã được kể lại cho nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam. Hình ảnh người thiếu niên nhỏ tuổi lao mình qua bom đạn để cứu các em đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương đồng loại. Năm 2015, em được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, một sự ghi nhận xứng đáng đối với sự hy sinh anh dũng ấy.

Hơn sáu mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Nguyễn Bá Ngọc ngã xuống. Đất nước hôm nay đã hòa bình, trẻ em được đến trường trong những lớp học khang trang, được vui chơi, học tập và theo đuổi những ước mơ của mình. Không còn tiếng bom rơi trên những mái nhà, không còn những ngày phải chạy xuống hầm khi máy bay xuất hiện trên bầu trời.

Nhưng câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc vẫn còn nguyên giá trị. Điều thế hệ trẻ hôm nay có thể học được từ người anh hùng nhỏ tuổi ấy trước hết là lòng nhân ái. Trong cuộc sống, biết quan tâm đến người khác, biết giúp đỡ người yếu thế, biết chia sẻ khi bạn bè gặp khó khăn chính là cách mỗi người làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Từ Nguyễn Bá Ngọc, tuổi trẻ hôm nay còn học được tinh thần trách nhiệm. Em mới 13 tuổi nhưng đã hiểu rằng khi người khác gặp nguy hiểm, mình không thể chỉ đứng nhìn. Trong điều kiện hòa bình, tinh thần trách nhiệm ấy có thể được thể hiện bằng những việc gần gũi hơn: chăm chỉ học tập, giúp đỡ cha mẹ, đoàn kết với bạn bè, tham gia hoạt động cộng đồng, bảo vệ môi trường, giữ gìn trật tự và sẵn sàng giúp đỡ những người đang cần sự hỗ trợ.

Đặc biệt, câu chuyện của Nguyễn Bá Ngọc nhắc nhở mỗi người trẻ rằng lòng dũng cảm không có nghĩa là không biết sợ. Dũng cảm là biết điều gì đúng và vẫn cố gắng làm điều đúng, ngay cả khi bản thân gặp khó khăn. Nguyễn Bá Ngọc chắc chắn cũng là một cậu bé biết sợ bom đạn, nhưng tình thương dành cho những em nhỏ đã khiến em vượt qua nỗi sợ ấy.

Ngày nay, thế hệ trẻ không phải đối mặt với bom đạn như thế hệ của Nguyễn Bá Ngọc. Vì vậy, sự hy sinh của những người đi trước càng trở thành lời nhắc nhở về trách nhiệm xây dựng và bảo vệ cuộc sống hòa bình. Mỗi giờ học nghiêm túc, mỗi việc tốt được làm, mỗi hành động tử tế với cộng đồng đều là một cách để thế hệ hôm nay tiếp nối những giá trị mà các thế hệ cha anh đã gìn giữ bằng biết bao hy sinh.

Nguyễn Bá Ngọc đã ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng hình ảnh của em vẫn sống mãi. Một cậu bé bình dị của làng quê Thanh Hóa đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tình yêu thương. Em không có một cuộc đời dài, nhưng em đã để lại một câu chuyện đủ sức lay động nhiều thế hệ.

Có những người sống rất lâu nhưng dấu ấn để lại trong lòng người khác không nhiều. Cũng có những người chỉ sống một quãng đời ngắn ngủi nhưng sự hy sinh của họ trở thành ánh sáng soi đường cho những người đến sau. Nguyễn Bá Ngọc là một người như vậy.

Nhắc đến Nguyễn Bá Ngọc hôm nay không chỉ là nhắc về một người anh hùng nhỏ tuổi của thời chiến. Đó còn là nhắc về một bài học lớn đối với tuổi trẻ: hãy biết sống có trách nhiệm, biết yêu thương, biết sẻ chia và biết cống hiến. Bởi giá trị của tuổi trẻ không chỉ nằm ở những ước mơ cho riêng mình, mà còn ở những điều tốt đẹp mà mỗi người có thể làm cho gia đình, cộng đồng và quê hương.

Người thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc đã nằm lại giữa những ngày tháng khốc liệt của năm 1965, nhưng câu chuyện về em vẫn còn vang vọng. Trong ký ức của dân tộc, em mãi là một “viên ngọc sáng” của thời hoa lửa – một biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam đã biết sống vì người khác và sẵn sàng hy sinh khi Tổ quốc, quê hương và đồng bào cần đến mình.