Nguyễn Bá Ngọc – Tấm Gương Cứu Bạn Quên Mình
Trong lịch sử chống Mỹ cứu nước, bên cạnh những chiến sĩ ngoài mặt trận, câu chuyện về người đội viên thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc (1952 – 1965) tại Thanh Hóa đã trở thành một biểu tượng bất tử về lòng dũng cảm, tình yêu thương con người và tinh thần hy sinh cao đẹp.
Nguyễn Bá Ngọc sinh ra và lớn lên tại xã Giang Sơn (nay là xã Đô Sơn), huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Trong những năm tháng chiến tranh phá hoại miền Bắc của không quân Mỹ diễn ra ác liệt, vùng quê của Ngọc liên tục chịu nhiều trận bom đạn cày xới. Dù còn nhỏ tuổi, Ngọc luôn là một học sinh chăm ngoan, giản dị và biết quan tâm đến mọi người xung quanh.
Ngày 4 tháng 4 năm 1965, máy bay Mỹ bất ngờ ập đến trút bom xuống làng xóm nơi Ngọc sinh sống. Lúc này, người lớn đều đã ra đồng làm việc hoặc trực chiến. Khi nghe tiếng bom nổ dữ dội ngay sát nhà hàng xóm, Ngọc không ngần ngại nhào ra khỏi hầm trú ẩn của gia đình để sang giúp đỡ. Đến nơi, Ngọc thấy nhà bạn Khương đã bị trúng bom, cha của Khương tử thương, còn ba em nhỏ con chú Khương đang khóc lóc thảm thiết trong sự hốt hoảng. Không chút chần chừ, Ngọc dùng chính thân hình nhỏ bé của mình ôm chồm lấy các em, lấy thân mình làm lá chắn che chở trước những mảnh bom, mảnh đạn đang văng tung tóe. Ngọc lần lượt bế từng em nhỏ xuống hầm trú ẩn an toàn. Em lớn nhất được Ngọc bế xuống trước, rồi quay lại cứu tiếp em nhỏ hơn. Sau khi đã cứu được cả ba em nhỏ vào hầm an toàn, Ngọc mới nhận ra mình đã bị một mảnh bom văng trúng vào lưng, vết thương rất nặng. Dù được chính quyền và y bác sĩ tận tình cứu chữa, nhưng do vết thương quá hiểm, người thiếu niên 13 tuổi ấy đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 5 tháng 4 năm 1965.
Sự hy sinh quên mình của Nguyễn Bá Ngọc đã làm xúc động hàng triệu trái tim người Việt Nam thời bấy giờ. Anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Chiến công hạng Nhất. Hành động cứu bạn của Ngọc đã trở thành phong trào thi đua "Học tập và làm theo tấm gương Nguyễn Bá Ngọc" lan rộng khắp các trường học trên toàn quốc. Tên của anh hùng Nguyễn Bá Ngọc hiện nay được trang trọng đặt cho nhiều trường học, con đường và liên đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, trở thành bài học lịch sử vô giá về lòng nhân ái và sự dũng cảm cho các thế hệ măng non Việt Nam.
