NGUYỄN BÁ NGỌC – TẤM GƯƠNG DŨNG CẢM CỦA THIẾU NIÊN VIỆT NAM
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1954 tại một làng quê ven biển thuộc huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Đó là những năm đất nước còn chia cắt, cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt. Thanh Hóa là địa phương có nhiều tuyến giao thông quan trọng, thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá của không quân Mỹ.
Tuổi thơ của Ngọc không có nhiều đồ chơi hay những ngày tháng bình yên như trẻ em hôm nay. Cậu cùng bạn bè lớn lên giữa những hầm trú ẩn, tiếng còi báo động và những buổi học phải ngắt quãng vì máy bay địch. Dù hoàn cảnh khó khăn, Ngọc vẫn là một học sinh chăm ngoan, lễ phép và rất yêu thương các em nhỏ trong xóm. Trong mắt thầy cô và bạn bè, Nguyễn Bá Ngọc luôn là người vui vẻ, sẵn sàng giúp đỡ người khác. Sau giờ học, Ngọc thường phụ cha mẹ làm việc nhà, chăn trâu, cắt cỏ hoặc đưa các em nhỏ đến trường. Mỗi khi trong xóm có gia đình gặp khó khăn, cậu đều nhiệt tình giúp đỡ. Ai cũng nhận xét Ngọc tuy còn nhỏ nhưng rất dũng cảm và có tinh thần trách nhiệm.
Sáng 4 tháng 4 năm 1965, không quân Mỹ mở cuộc ném bom vào khu vực cầu Hàm Rồng và nhiều địa điểm ở Thanh Hóa. Tiếng còi báo động vang lên khắp làng. Mọi người hối hả chạy về các hầm trú ẩn. Lúc ấy, Nguyễn Bá Ngọc đang ở gần một nhóm em nhỏ. Thấy các em còn quá bé, hoảng sợ và chưa kịp chạy vào nơi an toàn, Ngọc lập tức lao đến. Cậu lần lượt dìu từng em chạy về phía hầm trú ẩn. Khi những em nhỏ đầu tiên đã vào hầm an toàn, Ngọc quay trở lại để cứu thêm các em khác. Đúng lúc đó, một loạt bom rơi xuống gần nơi các em đang đứng. Không chút do dự, Ngọc dùng thân mình che chắn cho các em nhỏ. Các em được cứu sống. Còn Nguyễn Bá Ngọc bị thương rất nặng. Dù được mọi người đưa đi cấp cứu ngay sau đó, Nguyễn Bá Ngọc đã không qua khỏi vì vết thương quá nặng. Ngày hôm ấy, cậu mới 11 tuổi.
Sự hy sinh của Nguyễn Bá Ngọc khiến cả làng quê bàng hoàng. Người dân không chỉ thương tiếc một cậu bé ngoan hiền mà còn cảm phục trước hành động dũng cảm, quên mình để cứu người khác. Sau khi Nguyễn Bá Ngọc hy sinh, câu chuyện về cậu nhanh chóng được lan truyền trong các trường học và các tổ chức thiếu nhi. Nhiều thế hệ học sinh đã xúc động khi biết rằng một cậu bé chỉ mới 11 tuổi lại có thể bình tĩnh và dũng cảm đến như vậy trong thời khắc sinh tử.
Năm 1991, Nhà nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Nguyễn Bá Ngọc, ghi nhận hành động dũng cảm đặc biệt của em. Ngày nay, tên Nguyễn Bá Ngọc được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình tại Thanh Hóa và một số địa phương khác. Trong các hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc thường được kể để giáo dục thiếu nhi về lòng dũng cảm, tinh thần yêu thương và ý thức bảo vệ người khác. Đối với nhiều người, Nguyễn Bá Ngọc là biểu tượng của tuổi thơ Việt Nam trong chiến tranh: hồn nhiên nhưng giàu trách nhiệm, nhỏ tuổi nhưng có trái tim lớn.
