NGUYỄN BÁ PHÁT – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO HẢI QUÂN NHÂN DÂN VIỆT NAM

Biển luôn giữ một vị trí đặc biệt đối với Việt Nam.

Đất nước có đường bờ biển dài.

Nhiều đảo nằm trải rộng trên Biển Đông.

Biển vừa là không gian sinh tồn, vừa có ý nghĩa về kinh tế, giao thông và quốc phòng.

Trong chiến tranh, biển càng có ý nghĩa quan trọng.

Các tuyến vận tải có thể đi qua biển.

Các căn cứ ven biển có thể trở thành mục tiêu quân sự.

Các đảo có thể giữ vị trí chiến lược.

Vì vậy, bảo vệ biển luôn là một nhiệm vụ quan trọng của quốc phòng.

Nhưng để bảo vệ biển cần có lực lượng chuyên trách.

Đó là quá trình xây dựng Hải quân Nhân dân Việt Nam.

Trong những năm đầu sau Cách mạng tháng Tám, lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam chưa có một lực lượng hải quân chính quy phát triển.

Các phương tiện trên biển còn rất hạn chế.

Kinh nghiệm tổ chức chiến đấu trên biển chưa nhiều.

Đội ngũ cán bộ chuyên môn còn thiếu.

Sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc năm 1954, yêu cầu xây dựng lực lượng hải quân ngày càng trở nên cấp thiết.

Đất nước bước vào một thời kỳ mới.

Miền Bắc xây dựng lực lượng vũ trang chính quy.

Trong khi cuộc đấu tranh ở miền Nam tiếp tục phát triển.

Biển trở thành một trong những địa bàn chiến lược cần được bảo vệ.

Trong quá trình ấy, Nguyễn Bá Phát được giao những nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng lực lượng Hải quân.

Một lực lượng hải quân không thể chỉ có tàu thuyền.

Cần có con người.

Cần thủy thủ.

Cần cán bộ chỉ huy.

Cần kỹ thuật viên.

Cần thông tin liên lạc.

Cần hệ thống hậu cần.

Cần cơ sở sửa chữa.

Cần thao trường và khu vực huấn luyện.

Tất cả phải được xây dựng gần như từ đầu.

Đó là một công việc rất lớn.

Những người xây dựng Hải quân thời kỳ đầu phải vừa học hỏi kinh nghiệm, vừa tổ chức lực lượng.

Nhiều cán bộ phải học những kỹ năng hoàn toàn mới.

Đi biển.

Định hướng.

Thông tin.

Kỹ thuật tàu.

Sử dụng vũ khí trên tàu.

Tổ chức đội hình.

Xử lý tình huống trên biển.

Những kỹ năng ấy khác rất nhiều so với chiến đấu trên đất liền.

Nguyễn Bá Phát trưởng thành trong môi trường đó.

Ông tham gia công tác tổ chức và chỉ huy lực lượng.

Từng bước, Hải quân Nhân dân Việt Nam được xây dựng theo hướng chính quy hơn.

Các đơn vị được thành lập.

Công tác huấn luyện được tăng cường.

Hệ thống chỉ huy được hoàn thiện.

Phương tiện và trang bị từng bước được bổ sung.

Đây là quá trình kéo dài nhiều năm.

Đến khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, Hải quân Việt Nam đã có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Một trong những nhiệm vụ là bảo vệ vùng biển miền Bắc.

Đồng thời, lực lượng phải đối mặt với các hoạt động quân sự từ biển.

Từ năm 1964, chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của Mỹ đối với miền Bắc ngày càng mở rộng.

Các khu vực ven biển và cửa sông trở thành những địa bàn bị đánh phá.

Hải quân phải phối hợp với các lực lượng phòng không, không quân, pháo binh và dân quân tự vệ để bảo vệ vùng biển và ven biển.

Đây là một thử thách lớn.

Chiến đấu trên biển có những yêu cầu riêng.

Tàu thuyền phải cơ động.

Thông tin phải chính xác.

Thời tiết có thể thay đổi nhanh.

Khoảng cách giữa các lực lượng có thể rất lớn.

Trong điều kiện chiến tranh, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Người chỉ huy vì thế phải có khả năng quyết đoán và bình tĩnh.

Nguyễn Bá Phát tham gia chỉ huy lực lượng trong giai đoạn Hải quân phải thực hiện những nhiệm vụ đó.

Một dấu ấn quan trọng của Hải quân Nhân dân Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ là Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Những con tàu vận tải bí mật đã vượt biển để đưa vũ khí, đạn dược và hàng hóa từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.

Các con tàu phải hoạt động trong bí mật.

Thường xuyên đối mặt với sự kiểm soát của đối phương.

Thủy thủ đoàn phải có khả năng chịu đựng những chuyến đi dài.

Nếu bị phát hiện, con tàu có thể bị truy đuổi hoặc tấn công.

Đằng sau những chuyến tàu ấy là cả một hệ thống tổ chức, chỉ huy và bảo đảm.

Lực lượng Hải quân đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và bảo vệ tuyến vận tải chiến lược trên biển.

Nguyễn Bá Phát thuộc thế hệ cán bộ có đóng góp vào quá trình xây dựng lực lượng hải quân trong giai đoạn đó.

Công việc của một người chỉ huy không chỉ diễn ra trong lúc chiến đấu.

Phần lớn thời gian còn dành cho tổ chức.

Huấn luyện.

Kiểm tra.

Xây dựng cán bộ.

Bảo đảm kỹ thuật.

Bảo đảm hậu cần.

Đánh giá khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Một lực lượng hải quân muốn hoạt động hiệu quả phải có sự phối hợp của rất nhiều bộ phận.

Tàu chiến chỉ là phần dễ nhìn thấy nhất.

Phía sau tàu là đội ngũ kỹ thuật.

Là các cơ sở sửa chữa.

Là kho nhiên liệu.

Là thông tin liên lạc.

Là những người làm công tác khí tượng.

Là hậu cần.

Là cán bộ tham mưu.

Tất cả tạo nên sức mạnh của lực lượng.

Trong quá trình chiến tranh, Hải quân Nhân dân Việt Nam từng bước tích lũy kinh nghiệm.

Các trận chiến trên biển.

Công tác tuần tra.

Bảo vệ vùng biển.

Vận tải.

Phối hợp với các lực lượng khác.

Tất cả trở thành những bài học thực tiễn.

Đến năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân giành thắng lợi.

Ngày 30/4/1975, miền Nam được giải phóng.

Đất nước thống nhất.

Sau chiến tranh, Hải quân tiếp tục đứng trước những nhiệm vụ mới.

Bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Tuần tra vùng biển.

Xây dựng lực lượng.

Đào tạo cán bộ.

Hiện đại hóa trang bị.

Những kinh nghiệm từ thời chiến trở thành nền tảng cho quá trình xây dựng Hải quân trong thời bình.

Nguyễn Bá Phát tiếp tục có những đóng góp trong giai đoạn xây dựng lực lượng sau chiến tranh.

Ông qua đời năm 1993.

Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Bá Phát, có thể thấy một điều quan trọng:

Xây dựng một lực lượng hải quân không phải là công việc của một ngày.

Đó là một quá trình lâu dài.

Từ những con người chưa có nhiều kinh nghiệm biển.

Đến những thủy thủ được đào tạo bài bản.

Từ những phương tiện đơn sơ.

Đến các lực lượng có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ phức tạp.

Từ những đơn vị ban đầu.

Đến một lực lượng có tổ chức và hệ thống chỉ huy.

Trong quá trình ấy, những cán bộ như Nguyễn Bá Phát đóng vai trò quan trọng.

Họ vừa xây dựng.

Vừa chiến đấu.

Vừa học hỏi.

Vừa truyền lại kinh nghiệm.

Câu chuyện về Nguyễn Bá Phát vì vậy không chỉ là câu chuyện về một vị đô đốc.

Đó còn là câu chuyện về những người đặt nền móng cho một lực lượng quan trọng của quốc phòng Việt Nam.