BÁM TRỤ, KHÔI PHỤC LỰC LƯỢNG, ĐẨY MẠNH TẤN CÔNG ĐỊCH, GIẢI PHÓNG XÃ (1950 - 1954)
Để bảo toàn lực lượng, chi bộ đưa bộ phận cán bộ đảng viên sang cù lao Minh, một bộ phận ở lại với lực lượng Châu Bình lập căn cứ tại rừng Năm Trâm, Bình Khương, đứng chân từng lúc bám về xã hoạt động gồm 5 đồng chí: Tư Chiến, Ba Văn, Hai Nhơn, Hai Chánh và Sáu Thế, do đồng chí Sáu Thế làm Bí thư chi bộ. Sau thời gian hoạt động móc nối gây dựng lại cơ sở ở các ấp trong xã, các đồng chí lần lượt bám về đứng chân tại xã. Phương thức bám trụ lúc này là dựa vào cơ sở hợp pháp để nắm tình hình, tiếp tế lương thực, ban ngày cán bộ đảng viên ở trong rừng, ban đêm bùng ra hoạt động.
Sau đó, Huyện ủy Ba Tri chỉ đạo cán bộ đảng viên phải trở về bám trụ tại địa phương để lãnh đạo quần chúng đấu tranh. Huyện ủy chia địa bàn huyện thành 4 khu vực, phân công mỗi phân đội đảng - dân quân chính chịu trách nhiệm lập căn cứ và thay mặt Huyện ủy chỉ đạo các xã. Khu vực I chọn Bình Khương - Rạch Vọp làm căn cứ do đồng chí Bảy Chinh, Huyện đội trưởng kiêm trưởng phái đoàn ngoại động chỉ huy phụ trách. Do tình hình xã Mỹ Thạnh còn ít đảng viên, Huyện ủy cho ghép xã Mỹ Chánh Hòa với Mỹ Thạnh thành xã Tân Mỹ. Tỉnh đội đưa đồng chí Theo, đại đội trưởng 883 được tăng cường về làm Chủ tịch xã Tân Mỹ. Đồng chí Hai Hưng (Hung Seo) làm Ủy viên quân sự, sau đó đồng chí Năm Chuẩn, Mười Đa lần lượt thay làm Ủy viên quân sự. Đồng chí Phan Văn Chiến tức Tư Chiến làm Bí thư, đồng chí Nguyễn Thành Ý (Bảy Ý, Mỹ Thạnh) làm Phó Bí thư. Lực lượng ta bám vào khu rừng 500, Rạch Vọp, Mỹ Hòa, cù lao Lá làm chỗ đứng chân.
Thực hiện chủ trương của Huyện ủy về việc chi bộ ly xã trở về xã, một số đồng chí bám trở về xã như đồng chí Lê Văn Tặng (Huyện ủy viên đứng chân chỉ đạo), Thái Văn Chứ, Phan Văn Nhơn (Nhơn Râu). Các đồng chí Nguyễn Văn Trạng (Mười Trạng), Tư Mực, Năm Chuẩn... đã tổ chức trừ gian, diệt ác, lấy đồn bốt... mở vùng, tạo thế làm chủ của quần chúng.
Đầu năm 1953, nhiều cán bộ Vệ quốc đoàn được cử đến xã hỗ trợ chi bộ và xã đội chuẩn bị chuyển vùng.
Từ thế bám trụ tại xã, lực lượng ta đẩy mạnh hoạt động vũ trang tuyên truyền, diệt ác trừ gian, xây dựng cơ sở mật, xây dựng cơ sở trong binh lính địch. Phong trào cách mạng dần dần hồi phục và phát triển. Du kích xã có 1 tiểu đội, mỗi ấp có 1 tiểu đội du kích mật. Ta đã xây dựng được nhiều cơ sở ngụy địch vận trong đồn bốt. Một số tên ác ôn bắt đầu câu an, không dám hung hăng như trước. Các tên ác ôn như Quản Dũng, Thôn Reo, Hào Lăng bị diệt... Như vậy, qua nhiều năm chiến đấu ác liệt với kẻ thù, chi bộ Đảng xã Mỹ Chánh Hòa, các tổ chức quân chúng, đội du kích xã ấp được củng cố, bám được địa bàn đứng chân trong xã, phong trào từng bước chuyển lên theo hướng đẩy mạnh và có lợi cho ta.
Năm 1953, lực lượng vũ trang ta kết hợp với ấp Cải, cơ sở địch ngụy vận của ta, lấy đồn Bến Bàu, diệt tên Cai Hát, bắt sống 6 tên lính.
Cuối năm 1953, những tin tức chiến thắng từ chiến trường phía Bắc liên tiếp dội về tác động đến địa phương. Cán bộ đảng viên và nhân dân trong xã càng thêm phấn khởi. Bọn địch từ trưởng tên chỉ huy ác ôn đến lính rất hoang mang. Từ đó, tạo điều kiện ta tổ chức bao vây, đánh liên, diệt bốt, mở rộng vùng, tạo thế và có tổ chức cơ sở.
Cuối tháng 12/1953, du kích kết hợp với cơ sở nội tuyến diệt đồn ngã ba Mỹ Thạnh, giải phóng xã Mỹ Thạnh.
Quân dân Mỹ Chánh Hòa liên tiếp gỡ bốt đồn Cao Đài ở Mỹ Quý, Mỹ Hòa. Binh lính đồn Hồ Sen, Gò Cát tháo chạy hoặc rút bỏ đồn.
Đầu năm 1954, do tác động của chiến trường chung đặc biệt là chiến trường miền Bắc, địch chủ trương rút đồn, gom lính cho chiến trường miền Bắc. Ở Mỹ Chánh Hòa, địch rút các đồn ở ấp tập trung về đồn ngã tư.
Phát huy thắng lợi, chi bộ và xã đội tổ chức lấy đồn Ngã tư Mỹ Chánh. Theo kế hoạch, cơ sở hợp pháp tổ chức đá banh, đánh trống dụ bọn lính trong đồn ra chơi để lực lượng ta vào lấy bốt. Khoảng 2 giờ trưa ngày 16 tháng 05 năm 1954, bọn lính trong đồn kéo ra ngoài đánh trống, chỉ còn vợ lính Được giữ bốt. Lực lượng vũ trang và quần chúng mai phục gần đó, bất thần xông vào chiếm bốt, anh Huỳnh Văn Minh, Nguyễn Văn Trường xông vào bốt khống chế vợ lính Được, anh Minh lên mi đò la lớn: “Tiến lên! Tiến lên!...” Cai Méo cùng toàn bộ lính ở bên ngoài nghe tiếng la, hoảng sợ chạy tán loạn, ta bắt sống 10 tên, thu 7 súng. Ta dùng dầu lửa đốt bốt.
Nhân dân Mỹ Chánh Hòa phấn khởi động viên con em tham gia lực lượng vũ trang tỉnh, huyện, dân quân du kích xã. Các đoàn thể quần chúng phát triển. Hơn 10 cán bộ nòng cốt và du kích xuất sắc được kết nạp vào Đảng, vào Đoàn.
Chi bộ Tân Mỹ tiến hành trang cấp hàng trăm mẫu đất của địa chủ chia cho nông dân, đồng thời động viên nhân dân thực hiện nhường cơm sẻ áo. Điều này đã tạo sự phấn khởi, tin tưởng trong nhân dân, tạo sự gắn bó với cách mạng.
Ngày 20 tháng 7 năm 1954, Hiệp nghị Giơnevơ được ký kết, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc thắng lợi.
Chín năm kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, nhân dân Mỹ Chánh Hòa dưới sự lãnh đạo của Đảng đã vượt qua muôn vàn gian khổ mới có thắng lợi...
|
