Nguyễn Bỉnh Khiêm – Người thầy lấy trí tuệ và khí tiết làm sự nghiệp

Ngày 06/08/1491, tại làng Trung Am, Vĩnh Bảo, Hải Phòng, Nguyễn Văn Đạt ra đời. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, ham học và có tư chất đặc biệt. Ông theo học người mẹ và các bậc thầy trong vùng, từng bước tích lũy kiến thức trong bối cảnh đất nước nhiều biến động.

Năm 1535, khi đã 44 tuổi, Nguyễn Bỉnh Khiêm tham dự khoa thi dưới triều Mạc và đỗ Trạng nguyên. Ông được bổ làm quan, từng giữ nhiều chức vụ và có thời gian tham gia triều chính. Tuy nhiên, ông nhận thấy xã hội lúc ấy đầy rẫy tranh giành quyền lực, nên nhiều lần khuyên can nhưng không được chấp nhận.

Đến năm 1542, Nguyễn Bỉnh Khiêm cáo quan về quê. Ông dựng am, mở trường dạy học, lấy hiệu Bạch Vân cư sĩ và dành những năm tháng còn lại cho việc nghiên cứu, sáng tác và truyền dạy đạo lý. Nhiều học trò của ông sau này trở thành những nhân vật có ảnh hưởng trong lịch sử.

Nguyễn Bỉnh Khiêm còn để lại nhiều tác phẩm bằng chữ Hán và chữ Nôm, trong đó nổi bật là Bạch Vân am thi tập và Bạch Vân quốc ngữ thi. Thơ văn của ông thể hiện sự am hiểu thế sự, tình yêu quê hương và quan niệm sống thanh cao, coi trọng đạo lý hơn danh lợi.

Ngày 17/01/1585, Nguyễn Bỉnh Khiêm qua đời, hưởng thọ 93 tuổi. Hậu thế nhớ đến ông không chỉ với danh hiệu Trạng Trình, mà còn như một nhà giáo, nhà văn hóa và người trí thức giữ được khí tiết giữa một thời đại đầy biến động.

Câu chuyện Nguyễn Bỉnh Khiêm để lại một bài học giản dị: tri thức không chỉ giúp con người thành công mà còn giúp con người biết lựa chọn cách sống có giá trị. Với tuổi trẻ hôm nay, học tập không chỉ để có bằng cấp hay vị trí, mà còn để hình thành bản lĩnh, biết phân biệt đúng sai và có trách nhiệm với cộng đồng.