Nguyễn Bỉnh Khiêm - Trạng Trình - Nhà dự báo thiên tài và bậc hiền triết uyên bác
Trạng nguyên khoa thi nhà Mạc, nhà thơ lớn, nhà triết học và nhà dự báo thiên tài với những lời sấm truyền nổi tiếng, người chọn lối sống "thanh nhàn" giữa dòng đời loạn lạc.
Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh ra tại làng Trung Am, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Sớm nổi tiếng thông minh, văn hay chữ tốt, ông thụ giáo nhiều bậc thầy lớn rồi đỗ Trạng nguyên dưới triều Mạc Đăng Dung. Khi ra làm quan, ông nổi tiếng là vị quan thanh liêm, thẳng thắn, dám dâng sớ hèo hách trừng trị bọn quan lại tham nhũng. Tuy nhiên, nhận thấy triều đình bắt đầu phân tranh, đất nước bước vào thời kỳ Nam - Bắc triều nội chiến điêu đứng, ông đã cáo quan về quê ở ẩn để giữ trọn danh tiết.
Trở về quê nhà ở Vĩnh Bảo, ông dựng am Bạch Vân, mở trường dạy học, thu hút hàng ngàn học sĩ khắp nơi đến thụ giáo, trong đó có nhiều trạng nguyên, danh tướng nổi tiếng sau này như Phùng khắc Khoan, Nguyễn Dữ. Không chỉ là một nhà giáo, nhà thơ lỗi lạc với tập thơ chữ Hán Bạch Vân thi tập và chữ Nôm mang đậm triết lý lánh đục về trong, Nguyễn Bỉnh Khiêm còn nổi tiếng với khả năng dự báo thời cuộc siêu việt thông qua các câu sấm truyền (Sấm Trạng Trình). Tầm nhìn chiến lược và nhân cách thanh cao của ông đã cứu dòng họ Nguyễn ở Thuận Hóa qua cơn hoạn nạn bằng câu nói kinh điển: "Hoành Sơn nhất đại, vạn đại bất dịch" (Một dãy Hoành Sơn có thể giữ vững muôn đời), góp phần định hình cục diện lịch sử dân tộc.
