Nguyễn Bình – Người đặt nền móng cho lực lượng vũ trang Nam Bộ trong kháng chiến chống Pháp

Nguyễn Bình là một trong những vị tướng tiêu biểu của lực lượng vũ trang Việt Nam trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, gắn liền với quá trình xây dựng và chỉ huy lực lượng vũ trang ở Nam Bộ.

Ông tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm, ban đầu hoạt động trong phong trào học sinh giai đoạn 1925–1927. Năm 1928, ông gia nhập Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học lãnh đạo. Tuy nhiên, sau khi bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo (1929), trong quá trình bị giam giữ, ông được giác ngộ cách mạng và đã chuyển sang đi theo con đường của Đảng Cộng sản.

Sau khi ra tù năm 1935, ông tiếp tục hoạt động cách mạng liên tục, nhiều lần bị bắt và giam giữ. Ông từng hoạt động ở nhiều địa bàn như Thái Nguyên, Hưng Yên, Lai Châu, rồi đảm nhiệm công tác binh vận, tổ chức lực lượng và gây dựng cơ sở cách mạng tại khu vực Đông Bắc và Hải Phòng. Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa, ông tham gia chỉ huy lực lượng tại chiến khu Đông Triều.

Tháng 7 năm 1945, ông trực tiếp chỉ huy lực lượng đánh chiếm và giải phóng thị xã Quảng Yên. Trong Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia chỉ huy giành chính quyền tại nhiều địa phương như Kiến An, Hải Phòng, Hải Dương và sau đó được giao giữ chức Khu trưởng Khu Duyên Hải.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, theo sự phân công của Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông được điều động vào Nam Bộ để chỉ đạo kháng chiến. Tại đây, ông giữ chức Khu trưởng Khu 7, sau đó là Tư lệnh Nam Bộ, trực tiếp chỉ huy lực lượng vũ trang chiến đấu trong giai đoạn đầu kháng chiến chống Pháp ở miền Nam.

Năm 1948, ông được phong quân hàm Trung tướng. Trong quá trình công tác, ông là một trong những người đặt nền móng quan trọng cho tổ chức, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang Nam Bộ trong điều kiện chiến đấu vô cùng khó khăn.

Năm 1951, khi đang trên đường ra Bắc theo nhiệm vụ báo cáo tình hình chiến trường Nam Bộ, ông bị địch phục kích và hy sinh ngày 2 tháng 9 năm 1951 tại khu vực biên giới Việt Nam – Campuchia.

Sau khi hy sinh, ông được Nhà nước truy tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất và được công nhận là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Năm 2000, hài cốt của ông được tìm thấy và đưa về nước an táng trọng thể tại Thành phố Hồ Chí Minh theo nghi thức quân đội, ghi nhận sự hy sinh và đóng góp to lớn của ông đối với sự nghiệp cách mạng và kháng chiến của dân tộc.