Nguyễn Chí Thanh và “lời hứa không thể thực hiện” với Bác Hồ

Cuối năm 1966, từ chiến trường miền Nam, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh ra báo cáo với Bác Hồ và Bộ Chính trị về tình hình miền Nam và chuẩn bị kế hoạch Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968. Theo kế hoạch, ngày 6/7/1967 ông sẽ quay trở lại chiến trường miền Nam, nhưng rồi đúng ngày ấy ông đã không qua khỏi vì bạo bệnh. Cố Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, con trai út của ông trong bài trả lời báo chí gần đây cho biết trưa ngày 5/7/1967, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh sang ăn cơm cùng Bác Hồ và chào tạm biệt Bác. Hôm ấy, Bác Hồ đã nói với ông: “Lần này chú vào, phải quyết tâm mở một chiến dịch lớn để giành lợi thế trên chiến trường, đón Bác vào thăm đồng bào chiến sĩ miền Nam”. Chiều đó, ông tiếp tục sang gặp Bác Hồ và tâm sự với Bác: “Cháu vào Nam, sẽ cố gắng đánh Mỹ cho tốt, thực hiện lời dặn của Bác, sớm đưa Bác vào thăm miền Nam. Bác cố gắng giữ sức khỏe”. Bác Hồ đáp lại: “Bác biết rồi. Chú cứ yên tâm vào Nam”. Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh cho biết đó là đoạn đối thoại cuối cùng của ông và Bác.Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh cho biết, cha ông đã “không thực hiện được lời hứa đưa Bác Hồ vào miền Nam, còn “Bác Hồ cũng không chờ được đến ngày đất nước thống nhất để vào thăm miền Nam…”. Tướng Nguyễn Chí Vịnh cho biết khi nghe tin cha ông mất, ông Lê Duẩn đã thốt lên: “Anh Thanh mất, mang theo tất cả đi rồi”.

Nhà thơ Tố Hữu, người bạn hoạt động cách mạng và chiến đấu của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã viết tặng bạn mình bài thơ “Nhớ đồng” từ năm 1937. Khi Đại tướng Nguyễn Chí Thanh qua đời, nhà thơ Tố Hữu đã khóc bạn của mình: “…Tưởng lại đưa Anh ra chiến trường/ Đường về, vó ngựa thắng dây cương/ Ngày mai... Ai biết chiều nay phải/ Vĩnh biệt Anh nằm dưới gốc dương! (…). Ôi! Sống như Anh, sống trọn đời/ Sáng trong như ngọc, một con Người!/ Thanh ơi! Anh mất rồi chăng đấy?/ Cứ thấy như Anh nở miệng cười!”.