Nguyễn Chí Thanh và phong trào “Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công”
Ngày 2/1/1963, tại Ấp Bắc thuộc xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), lực lượng cách mạng miền Nam đã đánh bại một cuộc hành quân quy mô lớn của quân đội Việt Nam Cộng hòa có cố vấn Mỹ và phương tiện chiến tranh hiện đại hỗ trợ. Chiến thắng Ấp Bắc có ý nghĩa quan trọng vì góp phần chứng minh lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam có khả năng đối phó với những phương thức tác chiến và phương tiện được Mỹ trang bị, hỗ trợ.
Từ chiến thắng ấy, phong trào “Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công” phát triển trên chiến trường miền Nam. Kinh nghiệm của Ấp Bắc được nghiên cứu, phổ biến nhằm nâng cao khả năng tác chiến và củng cố niềm tin rằng đối phương dù có ưu thế về trực thăng, xe thiết giáp và hỏa lực vẫn có thể bị đánh bại khi lực lượng cách mạng lựa chọn cách đánh phù hợp.
Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đặc biệt coi trọng việc tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và nhân rộng những điển hình chiến đấu. Tuy nhiên, cần phân biệt về thời gian: chiến thắng Ấp Bắc và phong trào mang tên Ấp Bắc xuất hiện từ năm 1963, trước khi Nguyễn Chí Thanh vào chiến trường miền Nam cuối năm 1964. Vì vậy, không nên viết rằng ông là người trực tiếp phát động phong trào ngay sau trận đánh. Vai trò nổi bật của ông về sau là tiếp tục phát triển tư tưởng tổng kết thực tiễn, phổ biến kinh nghiệm đánh thắng và xây dựng quyết tâm chiến đấu trong điều kiện Mỹ đưa quân chiến đấu trực tiếp vào miền Nam.
Khi vào chiến trường, Nguyễn Chí Thanh cùng Trung ương Cục và Bộ Chỉ huy Miền đi nhiều nơi, nghiên cứu tình hình và tìm cách đối phó với quân Mỹ. Những kinh nghiệm từ Ấp Bắc và hàng loạt trận đánh sau đó trở thành cơ sở thực tiễn quan trọng để khẳng định một điều: ưu thế về vũ khí và phương tiện không tự động quyết định thắng lợi trên chiến trường.
Sau các trận đánh quân Mỹ năm 1965, đặc biệt trong bối cảnh chiến thắng Núi Thành và Vạn Tường, tinh thần chủ động tiến công tiếp tục được đẩy mạnh với những khẩu hiệu như “Tìm Mỹ mà đánh, tìm ngụy mà diệt”. Nguyễn Chí Thanh trở thành một trong những người tiêu biểu cho tư tưởng dám đánh Mỹ và tìm phương pháp đánh Mỹ phù hợp với điều kiện chiến trường Việt Nam.
Câu chuyện về Nguyễn Chí Thanh và tinh thần “Thi đua Ấp Bắc” vì vậy nổi bật ở một phương pháp lãnh đạo: từ một trận đánh cụ thể phải biết rút ra kinh nghiệm, biến kinh nghiệm thành cách đánh và biến thắng lợi thành niềm tin cho toàn chiến trường.
