Bài viết

NGUYỄN CÔNG BAO: CHIẾN CÔNG VANG DỘI ĐỐT CHÁY TỔNG KHO XĂNG DẦU NHÀ BÈ

Đoàn Lê Uyên Nhi

TP. Hồ Chí Minh12/08/2026phường Ngô Quyền (phường Ngô Quyền)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trận tập kích hủy diệt Tổng kho xăng dầu Nhà Bè đêm mùng 2 rạng sáng ngày 3 tháng 12 năm 1973 đã trở thành một đòn báng sấm sét, cắt đứt mạch máu nhiên liệu chiến lược của quân thù. Người chiến sĩ đặc công nước quả cảm chỉ huy mũi cảm tử ấy – Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao – đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân, biến mình thành ngọn lửa oanh liệt làm rung chuyển thế giới và tạc nên một tượng đài bất tử bên dòng sông Lòng Tàu.

Người con vùng biển Đông Bắc và tài bơi lặn xuất chúng

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao sinh năm 1947 tại xã Cẩm La, huyện Yên Hưng (nay là thị xã Quảng Yên), tỉnh Quảng Ninh trong một gia đình nông dân nghèo vùng biển. Lớn lên từ những ngày mò cua bắt ốc, dầm mình trong làn nước thủy triều sông Chanh, anh đã sớm rèn luyện được một thể lực bền bỉ và biệt tài bơi lặn xuất chúng. Năm 1968, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, người thanh niên vùng mỏ tình nguyện nhập ngũ và vinh dự được chọn lựa vào đơn vị Đặc công nước. Năm 1972, vượt qua các khóa huấn luyện tinh nhuệ, anh nhận lệnh hành quân vào chiến trường miền Nam khốc liệt, biên chế vào Đội 5, Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác (mật danh đơn vị E10) – lực lượng được ví như "khắc tinh" của tàu chiến và căn cứ hậu cần địch bên rìa cửa biển Sài Gòn.

"Pháo đài bất khả xâm phạm" và kế hoạch gài mìn táo bạo

Nằm bên bờ sông Lòng Tàu, Tổng kho xăng dầu Nhà Bè thời điểm bấy giờ là kho dự trữ nhiên liệu lớn nhất của Mỹ - ngụy tại miền Nam, sở hữu 72 bồn chứa khổng lồ với dung tích lên tới 250 triệu lít xăng dầu. Để bảo vệ huyết mạch năng lượng này, địch bố phòng cẩn mật bằng hệ thống hàng rào kẽm gai dày đặc cài mìn bẫy, đèn pha quét rực sáng suốt đêm, cùng các tàu tuần tra liên tục xả súng máy xuống mặt nước sông. Trên bộ, lực lượng biệt kích, chó nghiệp vụ lùng sục 24/24 giờ.

Được Bộ chỉ huy giao trọng trách làm tổ trưởng tổ đánh kho xăng, rạng sáng ngày 3 tháng 12 năm 1973, Nguyễn Công Bao cùng đồng đội Phạm Văn Tiềm và các chiến sĩ Đội 5 bí mật xuất kích. Áp dụng kỹ thuật "tàng hình" đỉnh cao của đặc công Rừng Sác, các anh chỉ ngậm ống thở bằng tre, ngâm mình dưới dòng nước chảy xiết ngập tràn bùn lầy, vượt qua hàng loạt trạm gác rà soát và luồn sâu qua các lớp rào kẽm gai dưới lòng sông.

Tiếp cận thành công các bồn chứa cốt tử bên trong tổng kho, Nguyễn Công Bao mưu trí hướng dẫn đồng đội cài đặt các khối thuốc nổ định hình cực mạnh kết hợp mìn hẹn giờ vào chân bồn chứa, rồi nhanh chóng rút lui.

Đúng thời gian hẹn, những tiếng nổ dây chuyền dữ dội vang lên rạch nát màn đêm. Lửa bén vào các bồn chứa tạo thành trận bão lửa khổng lồ thiêu rụi hoàn toàn căn cứ kho xăng. Ngọn lửa bốc cao hàng trăm mét, đốt cháy sạch 250 triệu lít xăng dầu dự trữ chiến lược của quân địch, cháy rực trời ròng rã suốt 12 ngày đêm, làm tê liệt toàn bộ bộ máy giao thông, không quân và xe cơ giới của Mỹ - ngụy.

Sự hy sinh anh dũng kiên cường và nốt trầm hùng bất tử

Sau khi tiếng nổ vang dội phát hỏa, trên đường rút lui ra cửa sông, Nguyễn Công Bao và Phạm Văn Tiềm không may bị lộ do địch điên cuồng tung lực lượng bao vây giăng lưới. Bị tàu chiến địch ép sát và vây bắt lên tàu, với quyết tâm sắt đá giữ vững khí tiết cách mạng, hai anh đã dũng cảm rút chốt quả lựu đạn cuối cùng mang theo người, quyết tử kích nổ để phá hủy thêm một số phương tiện của địch và anh dũng hy sinh ngay trên mặt sóng.

Sự hy sinh lẫm liệt của các anh đã cắt đứt nguồn tiếp tế sinh mệnh của chính quyền Sài Gòn, tạo tiền đề vô giá cho chiến dịch giải phóng miền Nam hoàn toàn năm 1975. Mãi đến tháng 7 năm 1999, hài cốt của hai người anh hùng mới được tìm thấy vẹn nguyên cùng chiếc mũ vải dù hoa, ống thở thiêng liêng ngay cạnh hàng rào kho xăng năm xưa.

Ghi nhận chiến công chấn động thế giới ấy, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã trang trọng phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Công Bao. Chân dung anh hùng cùng ngọn lửa Nhà Bè năm 1973 mãi mãi là niềm tự hào, chương sử vàng chói lọi lưu danh đến ngàn đời hậu thế.


Nguồn tư liệu đối chiếu lịch sử: Hồ sơ khoa học di tích chiến khu Rừng Sác – Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam và Tư liệu Trung đoàn 10 Rừng Sác anh hùng.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn